Gia tăng các vụ sản xuất, kinh doanh thực phẩm giả về chất lượng nhằm thu lợi bất chính

Trong Báo cáo kết quả công tác an toàn thực phẩm 6 tháng đầu năm 2026 và nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026, Bộ Y tế cho rằng: Việc quản lý kinh doanh thực phẩm qua thương mại điện tử, mạng xã hội và nền tảng trực tuyến còn khó khăn do khó xác định địa điểm kinh doanh, nguồn gốc hàng hóa, đối tượng quản lý; hoạt động giao nhận nhỏ lẻ, phân tán gây khó cho kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm.

Công tác hậu kiểm và truy xuất nguồn gốc sản phẩm trên môi trường trực tuyến còn gặp nhiều khó khăn.

Trong nhiều trường hợp, sản phẩm đăng bán trên mạng không thể hiện đầy đủ thông tin về lô hàng, ngày sản xuất hoặc dữ liệu truy xuất cụ thể, gây khó khăn cho việc xác định chính xác sản phẩm vi phạm để thực hiện thu hồi hoặc ngăn chặn theo từng lô hàng.

Kết quả, toàn ngành Y tế (tại Trung ương và địa phương) trong 6 tháng đầu năm 2026 đã thành lập tổng số 5.184 đoàn, tiến hành kiểm tra tổng số 118.009 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, phát hiện 5.695 cơ sở vi phạm về ATTP chiếm 4,83 % so với số cơ sở được kiểm tra; đã xử lý 3.772 cơ sở, trong đó phạt tiền 3.571 cơ sở với số tiền phạt: 20.273.588.076 đồng.

Ngoài các hình thức xử phạt chính, còn áp dụng hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả: Đình chỉ hoạt động 77 cơ sở; số cơ sở bị tiêu hủy sản phẩm: 13 cơ sở với 130 loại thực phẩm do không đảm bảo chất lượng ATTP (thực phẩm chứa chất cấm, không rõ nguồn gốc xuất xứ, hết hạn sử dụng…)

Bộ Công Thương đã phối hợp cùng Sở Công Thương các tỉnh, thành phố chỉ đạo lực lượng Quản lý thị trường (QLTT) kiểm tra, xử lý vi phạm về an toàn thực phẩm, cao điểm là dịp cuối năm, Tết Nguyên đán, Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026. Từ đầu năm 2026 đến nay, lực lượng QLTT đã xử lý 1.832 vụ việc vi phạm; xử phạt hơn 13 tỷ đồng.

Trong 5 tháng đầu năm 2026, Bộ Công Thương (Cục Thương mại điện tử và kinh tế số) đã phối hợp với các nền tảng thương mại điện tử rà soát, ngăn chặn và yêu cầu gỡ bỏ 14.102 gian hàng và 3.798 sản phẩm liên quan đến thực phẩm bảo vệ sức khỏe giả, thực phẩm chức năng giả và sữa kém chất lượng.

Bộ Công an chỉ đạo quyết liệt về tổng rà soát, đấu tranh, xử lý tội phạm, vi phạm pháp luật về ATTP, đã tập trung nhận diện, đấu tranh quyết liệt với các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm pháp luật về ATTP, kết quả số vụ, số tổ chức, cá nhân được phát hiện, xử lý tăng cao so với cùng kỳ năm 2026. Trong 6 tháng đầu năm 2026, đã phát hiện, xử lý 4.688 vụ vi phạm pháp luật về ATTP, với 4.795 tổ chức, cá nhân vi phạm (tăng 102% so với cùng kỳ), trong đó: Khởi tố 95 vụ với 192 bị can. 

Xử lý hành chính 3.589 vụ với 358 tổ chức, 3.236 cá nhân vi phạm, phạt tiền 20,8 tỷ đồng, chuyển cơ quan khác xử lý 1.004 vụ với 126 tổ chức và 883 cá nhân vi phạm, phạt tiền 32,6 tỷ đồng.

Qua công tác đấu tranh, xử lý tội phạm, vi phạm pháp luật về ATTP Công an các địa phương đã khám phá được nhiều vụ việc vi phạm nghiêm trọng, thu hồi số lượng lớn thực phẩm không đảm bảo an toàn, hạn chế ảnh hưởng tiêu cực cho sức khỏe cộng đồng, điển hình như các vụ việc sử dụng hóa chất 6-Benzylaminopurine trong sản xuất giá đỗ với số lượng lớn được phát hiện tại Quảng Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình; sử dụng hàn the trong sản xuất mỳ, sử dụng hóa chất công nghiệp Natri Silicate để sơ chế thịt ốc tại TP HCM; vụ sản xuất hàng giả là thực phẩm chức năng, thực phẩm bổ sung tại Thanh Hóa, Bắc Ninh.

Lực lượng Công an nhận diện tình hình nổi lên như: Hành vi sử dụng chất cấm, hóa chất ngoài danh mục được phép sử dụng để sản xuất, chế biến thực phẩm, gây ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ người tiêu dùng, điển hình như các vụ việc sử dụng hóa chất 6-Benzylaminopurine trong sản xuất giá đỗ với số lượng lớn được phát hiện tại Quảng Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình; sử dụng hàn the trong sản xuất mỳ, sử dụng hóa chất công nghiệp Natri Silicate để sơ chế thịt ốc tại TP HCM. 

Tình trạng vi phạm về nguồn gốc xuất xứ của thực phẩm, nguyên liệu chế biến thực phẩm còn xảy ra nhiều tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh quy mô nhỏ lẻ, các chợ truyền thống, chợ tạm, cửa hàng tạp hóa, cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố, thương mại điện tử... hàng hóa đa dạng từ sản phẩm động vật, hải sản, rau, củ, quả, thực phẩm đông lạnh, đến các loại thực phẩm chế biến, bao gói sẵn, nhiều sản phẩm được lưu thông trên thị trường mà không có bất kỳ giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp, không có nhãn mác, không ghi ngày sản xuất, hạn sử dụng, không xác định được tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm chất lượng sản phẩm, nguy cơ rủi ro rất cao đối với sức khỏe người sử dụng.