EVN và tỉnh Khánh Hòa có "vội" để Nhà máy Điện mặt trời Long Sơn kịp thụ hưởng cơ chế đặc thù

Hiệu quả từ cơ chế đặc thù của Quyết định số 13/2020/QĐ-TTg do Bộ Công thương tham mưu

Đổi đất rừng lấy dự án?

Như Pháp luật Plus đã thông tin trong các bài viết trước, Thanh tra Chính phủ đã chỉ rõ, Bộ Công thương tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 13/2020/QĐ-TTg về Cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời tại Việt Nam.

Quyết định này ban hành với những cơ chế đặc thù dẫn tới 14 dự án điện mặt trời được thụ hưởng giá bán điện không đúng với kết luận của Thường trực Chính phủ tại Thông báo số 402/TB-VPCP. Ngoài ra, 14 dự án điện mặt trời khác tại Ninh Thuận cũng được áp dụng giá FIT 9,35 UScent/kWh, dẫn tới EVN phải thanh toán tăng khoảng 1.481.000.000.000 đồng so với việc thanh toán theo đúng đối tượng tại Nghị quyết số 115/NQ-CP phải (tạm tính từ năm 2020 đến 30/6/2022).

Trong số các dự án được hưởng cơ chế “đặc thù” từ khoản 1 và khoản 3 Điều 5 Quyết định số 13/2020/QĐ-TTg, có rất nhiều dự án bộc lộ nhiều bất cập từ quá trình triển khai, phê duyệt, cụ thể như Dự án Nhà máy điện mặt trời Long Sơn (Khánh Hòa).

Nhà máy điện mặt trời Long Sơn do Công ty CP năng lượng Long Sơn làm Chủ đầu tư với công suất 170MWp, được đấu nối vào hệ thống điện quốc gia bằng cấp điện áp 220kV. Tổng mức đầu tư dự án (giá trị sau thuế) là 3.904,3 tỷ đồng với nguồn vốn từ vốn vay 70% và vốn chủ đầu tư là 30%.

Mục tiêu của dự án nhằm tăng cường “nguồn điện sạch” theo chỉ thị của Chính phủ, đáp ứng nhu cầu phụ tải của khu vực, tạo ra công ăn việc làm (khoảng 30 lao động chính thức và 20 lao động thời vụ), mang lại lợi nhuận cho nhà đầu tư, đóng góp vào ngân sách của địa phương.

Đối với dự án, Sở NN&PTNT tỉnh Khánh Hòa đã có văn bản số 3091/SNN-NVTH về việc rà soát hiện trạng tham mưu về diện tích dự án Nhà máy điện mặt trời của Công ty TNHH Long Sơn. Trong đó nêu rõ: “Về quy hoạch: Khu vực dự án có diện tích khoản hơn 200ha thuộc quy hoạch đất rừng sản xuất và đất nông nghiệp khác, phần lớn diện tích khu vưc dự án là diện tích đất rừng sản xuất được bóc tách từ BQL rừng phòng hộ Ninh Hòa theo QĐ số 1302/QĐ-UBND ngày 27/5/2014 của UBND tỉnh Khánh Hòa.”

Theo Hồ sơ trình Bộ Công thương bổ sung quy hoạch dự án Nhà máy điện Long Sơn và Quy hoạch phát triển điện lực Quốc gia thể hiện: Theo quy hoạch sử dụng đất thị xã Ninh Hòa giai đoạn đến năm 2020 được phê duyệt thì khu vực đề xuất thực hiện dự án được quy hoạch phát triển trồng rừng sản xuất và trồng cây hàng năm. Hiện trạng sử dụng đất được nêu trong hồ sơ gồm Đất trồng keo, cây mía và một số loại cây ngắn ngày khác là 161,4 ha, đất lâm nghiệp 54,4 ha.

Liên quan đến việc sử dụng đất rừng sản xuất, quá trình thẩm định, cho ý kiến và phê duyệt đối với dự án Nhà máy điện mặt trời Long Sơn được thực hiện như thế nào, Pháp luật Plus sẽ tiếp tục cập nhật trong các bài viết tiếp theo.

EVN "vội" như thế nào

Liên quan đến dự án, sau khi Bộ Công thương có Công văn số 5778/BCT-ĐL ngày 23/7/2018, đến ngày 7/8/2018, Phó Thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng đã ký quyết định số 1007/TTg-CN phê duyệt bổ sung nhà máy ĐMT Long Sơn vào Quy hoạch Điện VII điều chỉnh theo đề nghị của Bộ Công Thương.

Trước đó, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có Văn bản số 3022/BNN-KTHT ngày 20/4/2018, Bộ Tài chính có Văn bản số 4331/BTC-ĐT ngày 13/4/2018, Bộ Xây dựng có Văn bản số 52/BXD-HĐXD ngày 20/4/2018, Bộ Tài nguyên và Môi trường có Văn bản số 2021/BTNMT-KHTC ngày 20/4/2018 tham gia ý kiến đối với hồ sơ bồ sung quy hoạch.

Tập đoàn Điện lực Việt Nam cũng có Văn bản số 1805/EVN-KH ngày 13/4/2018; Tổng công ty Truyền tải điện quốc gia có Văn bản số1298/EVNNPT-KH+KT ngày 16 tháng 4 năm 2018 và Tổng công ty Điện lực miền Trung có Văn bản số 2708/EVNCPC-KH+KT ngày 19/4/2018 tham gia ý kiến đối với hồ sơ bổ sung quy hoạch.

Trở lại Quyết định số 13/2020/QĐ-TTg, đối tượng được hưởng ưu đãi giá Fit được mở rộng hơn so với các văn bản pháp luật trước đó. Đối tượng áp dụng cho các dự án có ngày vận hành thương mại từ ngày 1/7/2019 đến hết năm 2020, quá thời hạn trên sẽ không được hưởng giá bán điện ưu đãi theo quy định. Do đó, một số dự án điện mặt trời phù hợp các tiêu chí của Quyết định số 13/2020/QĐ-TTg nhanh chóng gấp rút triển khai để kịp hưởng chính sách giá điện ưu đãi theo quyết định này.

Và đến ngày 05/5/2020, Tập đoàn Điện lực Việt Nam đã ký hợp đồng mua điện với Công ty CP Năng Lượng Long Sơn với số HĐ là 05/2020/HĐ-NMĐMT-LONG SƠN.

Và đến ngày 27/07/2020, Công ty CP Năng Lượng Long Sơn đã thế chấp hợp đồng này tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam Chi nhánh Tam Điệp với Tài sản đảm bảo là quyền tài sản là quyền đòi nợ, quyền yêu cầu thanh toán, quyền được bồi thường thiệt hại, quyền thụ hưởng bảo hiểm phát sinh từ hợp đồng mua bán điện nhà máy điện mặt trời Long Sơn số 05/2020/HĐ-NMĐMT-LONG SƠN ngày 05/05/2020 và các văn bản sửa đổi, bổ sung Hợp đồng này (nếu có) mà Bên Thế Chấp đã ký với Tập đoàn điện lực Việt Nam.

Tuy nhiên, phải gần 3 tháng sau, ngày 24/7/2020, UBND tỉnh Khánh Hòa mới có QĐ số 1848/QĐ-UBND về việc giao đất không thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất cho Công ty Cổ phần năng lượng Long Sơn để thực hiện dự án Nhà máy điện mặt trời Long Sơn với tổng diện tích 1.924.933,2m2.

Mới đây, Kiểm toán Nhà nước đã chỉ rõ trong báo cáo kiểm toán chuyên đề đánh giá hiệu quả của chính sách ưu đãi và hỗ trợ về thuế, đất đai, bảo vệ môi trường cho phát triển và sử dụng năng lượng tái tạo (NLTT): Nhà máy điện mặt trời Long Sơn thi công trước thời điểm nhà nước giao đất, cho thuê đất, cấp Giấy phép xây dựng. Dự án nhà máy điện mặt trời Long Sơn và dự án nhà máy điện mặt trời Trung Sơn có một phần diện tích trùng với quy hoạch rừng sản xuất, với diện tích lần lượt là 54,51ha và 8,64ha.

Ngày 9/11, UBND tỉnh Khánh Hòa đã chỉ đạo Sở Tài nguyên Môi trường chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan thực hiện kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm tập thể, cá nhân và xử lý theo quy định liên quan đến các vi phạm trong việc giao đất, cho thuê đất tại 5 dự án điện năng lượng mặt trời.

Liên quan đến những bất cập xảy ra các dự án điện mặt trời, Pháp luật Plus sẽ tiếp tục thông tin.

Theo Điều 20 Luật Lâm nghiệp 2017, Thẩm quyền quyết định chủ trương chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác quy định: “Thủ tướng Chính phủ quyết định chủ trương chuyển mục đích sử dụng rừng đặc dụng dưới 50 ha; rừng phòng hộ đầu nguồn, rừng phòng hộ biên giới từ 20 ha đến dưới 50 ha; rừng phòng hộ chắn gió, chắn cát bay và rừng phòng hộ chắn sóng, lấn biển từ 20 ha đến dưới 500 ha; rừng sản xuất từ 50 ha đến dưới 1.000 ha.