Dứt khoát phải giải bài toán ngân hàng thừa tiền, doanh nghiệp thiếu vốn

Phát biểu khai mạc, thay mặt Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính chào mừng sự có mặt đầy đủ của các đại biểu, gửi tới các đồng chí lãnh đạo Ngân hàng nhà nước, Chủ tịch, Tổng giám đốc ngân hàng thương mại, lãnh đạo các hiệp hội ngành nghề và các đại biểu lời chào trân trọng, lời thăm hỏi ân cần và lời chúc mừng tốt đẹp nhất.

Thủ tướng nêu rõ: Năm 2023, đất nước ta đạt được những kết quả tích cực trên hầu hết các lĩnh vực. Kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát, tăng trưởng được thúc đẩy, các cân đối lớn được bảo đảm; đồng tiền cơ bản ổn định, nợ công, nợ Chính phủ, nợ nước ngoài, bội chi ngân sách trong kiểm soát.

Ngân sách tiết kiệm được 560 nghìn tỷ đồng để chuẩn bị cải cách tiền lương từ 1/7/2024 và dự kiến tăng mức lương tối thiểu khu vực ngoài nhà nước. An sinh xã hội được bảo đảm, đời sống người dân được cải thiện; phòng chống tham nhũng được đẩy mạnh; quốc phòng an ninh được tăng cường; đối ngoại, hội nhập quốc tế đạt những thành tựu có tính lịch sử.

Đầu năm 2024, các tín hiệu tiếp tục cho thấy nền kinh tế đang phục hồi trên tất cả các lĩnh vực.

Phát biểu tại Hội nghị, ông Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa chia sẻ: "Chúng tôi có một liên kết chặt chẽ với Ngân hàng Nhà nước. Gần 1 triệu doanh nghiệp nhỏ và vừa phụ thuộc vào nguồn vốn rất lớn, có thể nói là số một. Nhưng có thể đánh giá rất cao Ngân hàng Nhà nước đã rất quan tâm đến vấn đề này".

Đại diện Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa kiến nghị: Dứt khoát phải giải quyết bài toán thừa tiền, ngân hàng thừa tiền mà không cho vay được mà doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa muốn có tiền để vay mà không vay được.

Theo Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa, đây là một mâu thuẫn đã được đề cập đến trong rất nhiều hội nghị rồi. Ngân hàng Nhà nước cũng họp với Hiệp hội rất nhiều rồi nhưng vẫn chưa có giải pháp. Ông Thân cho rằng, việc hạ thấp điều kiện cho vay là không thể, vì điều này vi phạm luật quốc tế, vi phạm đảm bảo an toàn đồng vốn, cho nên phải tìm phương pháp khác.

Thứ nhất, ngân hàng không phải là cơ quan duy nhất có thể để cho doanh nghiệp vay. Theo ông Thân, chúng ta có rất nhiều nguồn. Ví dụ vấn đề tài khóa. Chính sách tài khóa của chúng ta hiện nay có những gói cho vay 1%. Đại diện Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa đề nghị Chính phủ nghiên cứu để có thể phát huy tối đa hiệu quả của những gói này. Có như vậy doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp nhỏ và vừa nói chung mới có thêm những nguồn để tiếp cận vốn.

Thứ hai là các quỹ, đây là công cụ rất là ý nghĩa để có thể giúp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa không đủ kiều kiện vay vốn ngân hàng. Mà doanh nghiệp này rất nhiều.

Cho rằng, trình độ của quản lý, vốn, tài chính, thế chấp của các doanh nghiệp nhỏ và vừa rất thấp so với các nước, ông Thân đề nghị là phải phát huy tối đa các quỹ này để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Ví dụ Quỹ bảo lãnh tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa, Quỹ sáng tạo, Quỹ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ…

Ông Thân cũng đánh giá rất cao Quỹ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa do Bộ Kế hoạch và Đầu tư phụ trách. "Vừa rồi làm rất tốt, tăng trưởng so với trước rất nhiều. Đấy là sự cố gắng". Trên cơ sở đó, ông đề nghị Thủ tướng chỉ đạo các bộ ngành phối hợp với ngành ngân hàng, Bộ Tài chính để hoàn thiện thể chế pháp lý cho vấn đề này.

Về lãi suất cho vay, ông Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa đề nghị ngành ngân hàng phải tăng cường kiểm tra; thành phần Ban kiểm tra nên có thêm đại diện các hiệp hội, ví dụ Hiệp hội ngân hàng, Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa và các hiệp hội có liên quan cùng tham gia thành viên trong Ban kiểm tra; kết quả kiểm tra cần được công bố công khai trên các phương tiện truyền thông đại chúng.

Về nợ cũ của doanh nghiệp, "giờ lãi suất đã hạ, tại sao nợ cũ vẫn giữ nguyên lãi suất cũ? Tôi là người tiên phong đi vay, giờ tôi vẫn phải chịu nợ cũ? Đáng lẽ tôi phải được hưởng ngay lãi suất mới", ông Thân nêu vấn đề và đề nghị Thống đốc Ngân hàng Nhà nước phải có giải pháp "rắn", để các ngân hàng điều chỉnh các khoản nợ cũ của doanh nghiệp xuống "bằng các ông mới vay".

Thứ ba, về kích cầu tiêu dùng, ông Thân cũng đề nghị sớm có giải pháp triển khai phát triển kinh tế ban đêm để vừa phát triển du lịch, vừa tăng sự hấp thu từ nội địa.

"Tại sao các nước làm rồi mà chúng ta không làm? Chúng ta vẫn sợ thế nọ, sợ thế kia. Chúng ta không có quyền sợ như thế. Những hệ lụy (nếu có) thì đã có các ngành chức năng xử lý. Các ngành chức năng như Công an, Quản lý thị trường họ không ngại, tại sao chúng ta ngại? Du khách từ châu Âu, châu Mỹ bay đến Việt Nam thường vào khung giờ muộn, tầm đấy người ta muốn đi chơi thì phải cho người ta chơi nhưng ta cứ đến 11 giờ đêm là tuýt còi cấm bán hàn",… Ông Thân nêu một loạt vấn đề và nhấn mạnh: Phát triển kinh tế ban đêm sẽ tốt cho sự phát triển du lịch, cho tiêu dùng.

Đại diện Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng đề nghị các ngân hàng kiểm tra chặt chẽ việc cho vay của các chi nhánh, không để xảy ra tình trạng gây khó khăn, phiền hà cho khách hàng, "làm việc với cấp trên rất hay, nhưng đến chi nhánh thì mất hay".