Dưới lá cờ Đảng trên đỉnh núi Bài Thơ, thợ mỏ vùng than vẫn luôn vững vàng tiến bước

Một sự kiện ghi dấu ấn trong lịch sử cách mạng tỉnh Quảng Ninh đó là rạng sáng ngày 1/5/1930, lá cờ Đảng Cộng sản Việt Nam tung bay trên đỉnh Mỏm Quạ, núi Bải Thơ (là ngọn núi đá vôi cao gần 200 mét so với mực nước biển nằm giữa trung tâm Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh).

Theo cuốn sách “Theo dòng truyền thống”, Sở Văn hoá và Liên hiệp Công đoàn Hồng Quảng (Quảng Ninh ngày nay) phối hợp xuất bản năm 1962. Người cắm lá cờ đó là đồng chí Đào Văn Tuất (tức Nguyễn Thành), công nhân lái xe lửa Nhà sàng Ba Đèo, nhà ở chân núi Bài Thơ.

Thực hiện chỉ thị phải cắm cờ trên đỉnh núi Bài Thơ từ đồng chí Nguyễn Công Hoà (bí danh là Cát), Bí thư đầu tiên của Liên Tỉnh uỷ Hồng Quảng, chiều ngày 30/4/1930, đồng chí Tuất đã nhận lá cờ Đảng từ đồng chí Cả Khương (đồng chí Phan Thị Khương, công nhân nhà sàng Hòn Gai) để chuẩn bị thực hiện nhiệm vụ.

Khoảng 8 giờ tối ngày 30/4/1930, đồng chí Đào Văn Tuất quấn chặt lá cờ vào người, bình tĩnh, thận trọng, bám từng mỏm đá trèo lên núi Bài Thơ. Đồng chí Đào Văn Tuất bị ngã xuống sườn núi, nằm trên một lùm cây rồi lại bò dậy leo tiếp lên đỉnh núi lần nữa. Trèo lên đến đỉnh Mỏm Quạ, mặt mũi trầy xước vì gai, hai bàn tay và gan bàn chân rớm máu, song người công nhân cách mạng yêu nước vẫn không chùn bước.

Thận trọng cắm cờ trên đỉnh núi, đồng chí Tuất đã lấy đất đá chèn chặt cán cờ và cắt dây rừng chằng cán cờ vào các gốc cây để không bị gió làm lật. Đồng chí Đào Văn Tuất còn nhanh trí dùng một đoạn dây rừng buộc hai hòn đá nhỏ treo lơ lửng ra ngoài không trung, giả làm mìn để dọa những tên tay sai yếu bóng vía khi chúng có ý định lên tháo cờ.

Sau khi cắm cờ chắc chắn, đồng chí Tuất về báo cáo tổ chức rồi cùng với đồng chí Trần Văn Nghệ (tức Nguyễn Viết Lục) nhanh chóng tham gia phá hệ thống đèn điện ở 3 khu vực: Hòn Gai, Cọc 5, Hà Lầm để tạo điều kiện cho đồng đội rải truyền đơn và tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền khác trong đêm.

Sáng 01/5/1930, lá cờ Đảng tung bay trên đỉnh Mỏm Quạ, núi Bài Thơ như khích lệ tinh thần đấu tranh của quần chúng nhân dân Hồng Quảng. Từ các ngả đường công nhân trong thị xã Hòn Gai, công nhân ở Cột 5, Hà Tu, Hà Lầm ùn ùn đổ ra, người dưới thuyền cũng lên bờ tham gia biểu tình. Cuộc biểu tình kỷ niệm ngày Quốc tế Lao động 1/5/1930 ở Vùng mỏ đã tạo tiếng vang rất lớn trong phong trào đấu tranh của cả nước.

Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, núi Bài Thơ còn là vọng gác phòng không canh giữ biển trời vùng mỏ của Khẩu đội 12 ly 7 dân quân tự vệ phường Bạch Đằng đồng thời là hang cứu thương, phục vụ chiến đấu. Từ năm 1964 đến năm 1975, tại các hang ở sườn núi phía Đông của núi Bài Thơ, Trung tâm điện chính Bưu Điện Quảng Ninh đã chọn làm nơi sơ tán nhà cơ vụ và đặt một trạm viba để phát sóng truyền đi những thông tin quan trọng, nhờ đó không những đảm bảo được thông tin liên lạc thông suốt mà còn góp phần đánh trả lại máy bay Mỹ, bảo vệ trạm phát sóng an toàn.

Tháng 8/1992, Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã xếp hạng cụm Di tích lịch sử và danh thắng núi Bài Thơ là di tích Cấp quốc gia. Không chỉ là một trong những núi đá vôi hùng vĩ giữa hàng trăm đảo đá của vịnh Hạ Long, núi Bài Thơ còn là nhân chứng lịch sử cho những năm tháng chiến đấu chống ngoại xâm hào hùng của người dân đất mỏ Quảng Ninh.

Theo lãnh đạo Ban Tuyên giáo Đảng uỷ Than Quảng Ninh, câu hát "Tôi là người thợ lò, sinh ra trên đất mỏ, trong những ngày cờ đỏ, bay trên núi Bài Thơ", như một biểu tượng cho ý chí, niềm tin cách mạng của những người thợ mỏ vùng than, việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh được triển khai rộng khắp với nhiều hình thức phong phú, phù hợp với từng đơn vị. Đặc biệt, công tác xây dựng hình ảnh "Người thợ mỏ - Người chiến sĩ" đã lan tỏa mạnh mẽ, nhân lên những tấm gương điển hình, tiêu biểu.

Công tác giáo dục truyền thống "Kỷ luật và Đồng tâm" - truyền thống của công nhân vùng mỏ, luôn nêu cao tính gương mẫu, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên cả về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, ý thức tổ chức kỷ luật và thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao.
Trong sự phát triển của Vùng Mỏ, "lá cờ đỏ trên núi Bài Thơ" vẫn luôn là ánh sáng dẫn đường, là sự thôi thúc Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân tỉnh Quảng Ninh nỗ lực vượt mọi khó khăn, đóng góp vào sự nghiệp bảo vệ và xây dựng đất nước, xây dựng Vùng Mỏ ngày càng giàu đẹp.