Đưa thương mại điện tử vào quỹ đạo phát triển bền vững

Tại Diễn đàn Thương mại điện tử diễn ra trong khuôn khổ Hội chợ Mùa xuân 2026 mới đây, thông tin với báo chí, đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) cho biết, năm 2025 quy mô thị trường bán lẻ trực tuyến đạt tới 31 tỷ USD.

Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng “nóng” 25%/năm đã bộc lộ những lỗ hổng về quản lý, từ việc thiếu hụt hạ tầng logistics đến sự chênh lệch phát triển giữa các địa phương.

Thách thức lớn nhất đối với quản lý nhà nước hiện nay là tình trạng dữ liệu phân tán và sự khó khăn trong giám sát các mô hình kinh doanh đa nền tảng, xuyên biên giới.

Sự thiếu đồng bộ trong công cụ quản lý đã tạo kẽ hở cho các hoạt động kinh doanh chưa lành mạnh, gây áp lực lên chuỗi cung ứng nội địa.

Để giải quyết triệt để các bất cập này, việc Quốc hội thông qua Luật Thương mại điện tử mới vào tháng 12/2025 là bước đi chiến lược, giúp phân loại rõ 4 mô hình hoạt động: Nền tảng bán hàng trực tiếp; Nền tảng trung gian; Mạng xã hội có chức năng mua bán; Nền tảng tích hợp đa chức năng.

Việc định danh rõ ràng này giúp các cơ quan chức năng xác định chính xác trách nhiệm pháp lý của từng chủ thể, đặc biệt là loại bỏ tình trạng “né” nghĩa vụ thuế và quản lý của các cá nhân, tổ chức kinh doanh trên mạng xã hội.

Không chỉ dừng lại ở việc phân loại, Luật Thương mại điện tử 2025 còn quy định chặt chẽ nghĩa vụ công bố dữ liệu và kiểm soát nội dung hàng hóa.

Các nền tảng có yếu tố nước ngoài bắt buộc phải có đại diện pháp lý tại Việt Nam để đảm bảo quyền lợi cho người tiêu dùng. Tăng cường chế tài xử lý vi phạm trên môi trường số.

Giới chuyên gia nhận định, hành lang pháp lý mới sẽ giúp loại bỏ những đơn vị làm ăn chộp giật, đồng thời tạo môi trường cạnh tranh công bằng cho các doanh nghiệp chân chính.

Dự kiến từ nửa cuối năm 2026, thị trường sẽ chuyển dịch từ số lượng sang chất lượng, và trách nhiệm làm thước đo cho sự phát triển.