Chợ xây xong rồi bỏ hoang, đó là thực trạng đang diễn ra tại nhiều vùng nông thôn, miền núi Thanh Hóa. Mỗi chợ được đầu tư tiền tỷ, thậm chí hàng chục tỷ đồng. Thế nhưng đã nhiều năm đi qua, các khu chợ vẫn đang bị bỏ hoang, gây lãng phí không hề nhỏ.
Xây chợ tiền tỷ làm... bãi đỗ xe
 |
| Chợ Già (mới) trở thành bãi đỗ xe, cỏ dại mọc um tùm... |
9h sáng, chúng tôi đến chợ Già. Khu chợ tọa lạc trên bãi đất khá đẹp tại xã Hoằng Trinh (huyện Hoằng Hóa), cách quốc lộ 1A chỉ chừng 20m. Trước mắt chúng tôi là khu chợ được đầu tư xây dựng khá hoành tráng, có nhà vệ sinh, nơi xử lý rác, đèn điện, mái lợp tôn cao ráo thoáng mát, hàng loạt các ki ốt được xây dựng rất khoa học… Đáng buồn, chợ mới đẹp là thế, lại trở thành bãi đỗ xe, cỏ dại mọc um tùm.
Được biết, tháng 12/2011 UBND tỉnh Thanh Hóa quyết định giao 5.155 m2 đất cho Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại Việt Hung để đơn vị này xây dựng thành khu chợ mới. Tháng 10/2012 chợ được khánh thành với tổng số vốn đầu tư lên tới 14 tỷ đồng.
Chợ gồm 3 dãy nhà lợp mái tôn và 2 dãy ki-ốt hai bên. Xung quanh có hệ thống tường bao, trang trí bắt mắt. Thế nhưng, vì giá cho thuê mặt bằng cao nên người dân không đến họp. Chợ nghiễm nhiên trở thành bãi đỗ xe ô tô, các ki ốt thì cho dân thuê ở trọ.
 |
| ... các ki ốt cho dân thuê lại làm nhà trọ. |
Từ khi xây dựng xong đến nay, chợ Già chưa được một ngày sử dụng. Ở vị trí khá thuận lợi nên sân khu chợ trở thành bãi đỗ xe, là nơi phơi đồ của người dân thuê các ki ốt của chợ để ở, có nơi cỏ mọc um tùm…
Điều đáng nói là chợ mới khang trang, thoáng mát thì “vắng như chùa bà đanh”. Chợ cũ chỉ cách đó khoảng 30m, nhếch nhác, xuống cấp trầm trọng thì lại tấp nập kẻ mua người bán.
Nguyên nhân chợ mới bị bỏ hoang, theo chị Phạm Thị Tuyết (tiểu thương bán mỹ phẩm ở chợ Già cũ) cho biết: “Chợ mới lấy phí quá cao, tháng lấy 500 ngàn đồng, chợ cũ chỉ 50 ngàn đồng thôi. Chúng tôi buôn bán ngày được vài chục ngàn, lấy thế thì còn lãi đâu mà sống”.
 |
| Trong khi đó chợ Già (cũ) lại tấp nập người mua. |
Một phần của khu chợ Già cũ được tiểu thương làm lại mái, phần còn lại vô cùng hoang tàn, cũ nát. Mái ngói thi thoảng “đua nhau” rơi tự do xuống các hàng quán. “Sắp tới sẽ xây dựng chùa trên nền khu chợ cũ này, từ thời xa xưa, chợ cũ vốn là nền của một ngôi chùa nhưng sau đó được phá đi làm nơi họp chợ” - Ông Nguyễn Ngọc Quang, chủ tịch xã Hoằng Trinh bộc bạch.
Nằm giáp TP Thanh Hóa về phía Nam, chợ Voi (xã Quảng Thịnh, Quảng Xương) cũng đang trong tình trạng gần như bị bỏ hoang. Chợ được đầu tư xây dựng từ năm 2008 với tổng kinh phí gần 6 tỷ đồng, diện tích gần 10.000m2, ở vị trí gần với quốc lộ 45. Hiện nay, chợ hoạt động cầm chừng, một tháng chỉ họp 9 ngày nhưng cũng rất ít người đến.
 |
| Chợ Voi chỉ họp 9 ngày/tháng nhưng cũng rất ít người. |
Cũng như chợ Già, chợ Voi có khu nhà buôn bán khang trang, cổng chính cổng phụ, tường rào quy mô… Theo quy hoạch, ngôi chợ mới giúp đáp ứng nhu cầu trùng tu, tôn tạo di tích chùa Voi và giải quyết tình trạng giao thông ở khu vực này.
Cách chợ mới khoảng 200m, có chợ cóc gần cầu Voi đã họp từ lâu nay, gây cản trở giao thông nghiêm trọng. Tháng 9/2015 xã Quảng Thịnh cho Công ty Cổ phần Sông Đà đấu thầu khu chợ. Theo quan sát, hiện tại có một phần diện tích chợ dành làm bãi đỗ xe ô tô và xe buýt, làm nhiều người nhầm tưởng đây là bến xe buýt mới. Phần khác lại đang được tiến hành xây dựng thêm một dãy ki-ốt mới
Loay hoay tìm giải pháp
Chợ Voi bị bỏ hoang do xung quanh chợ Voi mới có các chợ cóc, khoảng 2 đến 3 chợ của các xã khác gần đó và xã không thuyết phục được các tiểu thương vào chợ họp.
Chợ xây năm 2008 rồi bị bỏ hoang, chính quyền xã đã tuyên truyền vận động bà con đến họp nhưng bất thành. Để tránh lãng phí ngôi chợ xây tiền tỷ, thời gian qua xã Quảng Thịnh đã kêu gọi các doanh nghiệp đầu tư nhưng cho đến hiện tại, tình trạng hoạt động của chợ không khá khẩm hơn là bao.
 |
| Chợ Voi đang được xây dựng thêm dù gần như bị bỏ hoang nhiều năm nay. |
Mặc dù thực trạng buôn bán èo uột, gây lãng phí không nhỏ nhưng chợ Voi lại đang tiếp tục được đầu tư xây dựng thêm một dãy các ki-ốt mới. Ông Lê Khắc Thường (ban quản lý chợ) cho biết: “Công ty chúng tôi đầu tư xây dựng thêm ki-ốt, cùng với chính sách miễn giảm kinh phí trong thời gian đầu để thu hút, khuyến khích các tiểu thương vào chợ”.
Trao đổi với chúng tôi, ông Bùi Quang Trung (Phó chủ tịch xã Quảng Thịnh) giải thích: “Chợ mới không đảm bảo hoạt động do thói quen của dân họp ở chợ tạm. Dù ban quản lý đã tuyên truyền nhắc nhở người dân nhưng tình hình không khả quan. Xã đã kêu gọi các doanh nghiệp đầu tư phát triển và xã giúp đỡ về mặt an ninh trật tự”.
 |
| Một phần chợ Vọi làm dành làm bãi trông giữ xe ô tô và xe buýt |
Trở lại việc đi tìm giải pháp cho chợ Già (xã Hoằng Kim) còn đau đầu gấp bội. Theo các tiểu thương, chợ mới lấy phí quá cao. “Chợ này là của cha ông để lại, chúng tôi không đi đâu hết”, bà Lê Thị Lan (tiểu thương bán gạo) nói. Sự khôi hài mang đậm lý sự cùn này xuất phát từ bất đồng quan điểm giữa bà con với chủ doanh nghiệp đầu tư, chợ đành bỏ không nằm hoang phế.
Theo ông Quang, “Xã đã nhiều lần tuyên truyền vận động bà con chuyển chợ nhưng không thành. Sắp tới, khi xây chùa trên nền chợ cũ này, nếu bà con không đồng ý chuyển đi thì chúng tôi chỉ con cách cưỡng chế, áp dụng chính sách phạt tài chính”.
Đây chỉ là 2 chợ trong số nhiều chợ khác đang bị bỏ hoang ở tỉnh Thanh Hóa nói riêng và khu vực miền Trung nói chung. Dù dư luận đã lên tiếng nhiều lần nhưng các ngành chức năng của tỉnh cũng như chính quyền địa phương vẫn chưa có biện pháp hữu hiệu khắc phục hậu quả. Một lần nữa, việc đưa chủ đầu tư vào đấu thầu xây dựng và khai thác chợ đang hiện hữu một thực trạng vì lợi ích thị phần mà bắt chẹt tiểu thương. Còn chợ tiền tỷ xây xong, vẫn chỉ để cho cỏ mọc.
