Đưa giáo dục bảo tồn đại dương vào trường học
Đặc điểm nổi bật của dự án “Bảo tồn đại dương của chúng ta” là xây dựng bộ học liệu giáo dục bảo tồn đại dương dành cho học sinh và cộng đồng.
Phát biểu tại Hội thảo tổng kết dự án “Bảo tồn đại dương của chúng ta” giai đoạn 2024 – 2026, GS.TS Lê Anh Vinh - Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam nhấn mạnh, điểm nổi bật của dự án là xây dựng bộ học liệu giáo dục bảo tồn đại dương dành cho học sinh và cộng đồng.
Đồng thời tích hợp nội dung này vào các môn học hiện hành thay vì chỉ triển khai dưới hình thức ngoại khóa.
Cách tiếp cận này không chỉ phù hợp với thực tiễn nhà trường mà còn nhận được sự quan tâm của nhiều quốc gia trong khu vực.
Theo GS.TS Lê Anh Vinh, giá trị lớn nhất của dự án là tạo sự kết nối giữa cơ quan quản lý, nhà trường, khu dự trữ sinh quyển, chuyên gia, tổ chức quốc tế và cộng đồng địa phương.
Vì GS này kỳ vọng những kết quả đạt được sẽ tiếp tục được lan tỏa, nhân rộng, góp phần trang bị cho học sinh kiến thức, kỹ năng và ý thức trách nhiệm trong bảo vệ đại dương và môi trường sống.
Việt Nam sở hữu hơn 3.260 km đường bờ biển, nơi sinh kế, văn hóa và hệ sinh thái của nhiều cộng đồng gắn bó mật thiết với biển.
Tuy nhiên, các vấn đề như ô nhiễm rác thải nhựa, suy giảm đa dạng sinh học và biến đổi khí hậu đang đặt ra nhiều thách thức đối với môi trường biển.
Trong bối cảnh đó, giáo dục được xác định là giải pháp quan trọng nhằm hình thành nhận thức, trách nhiệm và hành động bảo vệ đại dương cho thế hệ trẻ.
Tại Việt Nam, dự án “Bảo tồn đại dương của chúng ta” được triển khai tại Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm - Hội An và Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Rừng ngập mặn Cần Giờ.
Trọng tâm của dự án là xây dựng bộ học liệu giáo dục bảo tồn đại dương dành cho học sinh tiểu học, trung học cơ sở, giáo viên và cộng đồng; đồng thời hỗ trợ các nhà trường tích hợp nội dung bảo tồn đại dương vào hoạt động dạy học.
Bên cạnh việc sử dụng học liệu trong lớp học, dự án còn tổ chức các hoạt động trải nghiệm thực tế tại các khu dự trữ sinh quyển, tạo cơ hội để học sinh tiếp cận trực tiếp với hệ sinh thái biển và ven biển, từ đó chuyển hóa kiến thức thành những hành động thiết thực trong cộng đồng.
GS.TS Lê Anh Vinh nhấn mạnh, dự án đã hình thành mạng lưới hợp tác hiệu quả giữa các cơ sở giáo dục, cộng đồng địa phương, các khu dự trữ sinh quyển, nhà khoa học, cơ quan quản lý và tổ chức quốc tế trong nỗ lực chung vì bảo tồn đại dương và phát triển bền vững.
Theo GS.TS Lê Anh Vinh, dự án không chỉ cung cấp kiến thức về bảo tồn đại dương mà còn góp phần hình thành nhận thức, truyền cảm hứng và khơi dậy trách nhiệm xã hội của thế hệ trẻ.
Đây là nền tảng quan trọng để thúc đẩy những hành động thiết thực vì tương lai của biển và sự phát triển bền vững của cộng đồng.
Theo Ban tổ chức, sau 2 năm thực hiện, dự án đã thu hút hơn 10.000 học sinh tham gia các hoạt động tìm kiếm ý tưởng bảo tồn đại dương trong trường học. Hơn 100 sáng kiến được đề xuất, trong đó 580 tiết học tích hợp nội dung bảo tồn đại dương đã được triển khai, tiếp cận hơn 3.500 học sinh.
Dự án cũng hỗ trợ nâng cao năng lực cho 70 giáo viên nhằm lồng ghép giáo dục bảo tồn đại dương vào các hoạt động giáo dục của nhà trường, góp phần tạo nền tảng để các nội dung và kết quả của dự án tiếp tục được duy trì và nhân rộng trong tương lai.
Ngoài các hoạt động trong trường học, dự án còn đẩy mạnh truyền thông và nâng cao nhận thức cộng đồng. Cuộc thi “Vẽ tương lai biển - Viết tương lai em” đã nhận được hơn 7.000 bài dự thi từ học sinh trên cả nước.
Ngày hội Đại dương Xanh cũng thu hút hàng chục nghìn lượt khách tham quan, lan tỏa thông điệp bảo vệ đại dương, bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển bền vững.
