Dự toán chi ngân sách đã bố trí 51.000 tỷ đồng cho khoa học công nghệ
Đó là nội dung được người đứng đầu Bộ Tài chính thông tin tại Phiên họp thứ nhất Ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06.
Sáng nay (18/3), tại phiên họp thứ nhất Ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 do Thủ tướng Chính Phủ Phạm Minh Chính chủ trì, Bộ trường Bộ Tài Chính Nguyễn Văn Thắng đã thông tin về cơ chế hợp tác công tư trong thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới, sáng tạo và chuyển đổi số.
Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng "Hiện nay, theo dự toán chi ngân sách đã bố trí 2% với 51.000 tỷ đồng cho khoa học công nghệ.
Hiện nay còn 1% chi thường xuyên nữa, Bộ Tài chính đang thu xếp, trước mắt là từ quỹ dự phòng".
Người đứng đầu Bộ Tài chính đề nghị các bộ, ngành, địa phương đã có nguồn chi cho khoa học công nghệ, đổi mới, sáng tạo và chuyển đổi số có đề xuất với Bộ Khoa học công nghệ, Bộ Tài chính để bổ sung ngay.
Đối với nguồn chi dự toán năm 2026, Bộ Tài chính sẽ triển khai theo chỉ đạo của Ban chỉ đạo Trung ương.
Về tháo gỡ thể chế, quy trình thủ tục chi cho nghiên cứu phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Bộ Tài chính đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Khoa học và Công nghệ.
Tham mưu cho Chính phủ trình Quốc hội ban hành nghị quyết về tháo gỡ cơ chế vướng mắc cho phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Hiện nay, 2 bộ đang phối hợp để sớm tham mưu ban hành nghị định hướng dẫn, dự kiến trong tháng này.
Bên cạnh đó, hiện nay, theo Nghị quyết 193 và theo dự thảo hướng dẫn, chúng ta đã tháo gỡ căn bản tất cả các vướng mắc, từ bố trí kinh phí, dự toán, phân bổ giải ngân, thanh quyết toán…
Cơ chế đã mở và tiệm cận với hình thức tạo thuận lợi. Vì vậy, khi nghị định hướng dẫn được ban hành, chắc chắn quy trình chi cho nghiên cứu khoa học công nghệ được tháo gỡ hoàn toàn.
Bộ Tài chính cũng đang rà soát tổng thể các vướng mắc, điểm nghẽn về thể chế, để trình và sửa đổi, bổ sung cho phù hợp thực tiễn.
Hiện nay, qua rà soát, chúng tôi đang phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ trình một dự án luật sửa nhiều luật, ngay trong kỳ họp Quốc hội tới.
Cũng trong tháng 5 này, chúng tôi cũng sẽ đề xuất và trình Quốc hội sửa đổi Luật Ngân sách nhà nước. Như vậy, các vấn đề liên quan đến thể chế chi cho khoa học công nghệ cơ bản đã tháo gỡ.
Tiếp theo là cơ chế cho nghiên cứu phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hiện chúng tôi đang rà soát. Riêng nội dung hợp tác công tư, chúng tôi sẽ sửa đổi ngay trong một luật sửa nhiều luật.
Chúng tôi sẽ phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ chuẩn bị luôn dự thảo nghị định hướng dẫn, để sau khi luật được thông qua, chúng ta ban hành nghị định hướng dẫn để áp dụng ngay.
Nội dung chính của hợp tác công tư lần này bám sát chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ để phát triển đa dạng các loại hình hợp tác công tư, như "đầu tư công-quản trị tư" thông qua các phương thức đầu tư PPP như BO (nhà nước đầu tư, giao tư nhân quản lý vận hành), BOO (nhà nước đầu tư, tư nhân vận hành và chuyển giao cho tư nhân).
Hợp tác, liên doanh giữa các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công với tư nhân nghiên cứu, triển khai, ứng dụng KHCN… hoặc "đầu tư tư-sử dụng công" thông qua các hình thức đầu tư BOT, BT hoặc sử dụng ngân sách thuế, thuê mua, mua sản phẩm công nghệ do tư nhân đầu tư…
Chúng tôi cũng dự kiến bổ sung quy trình thực hiện riêng dự án PPP về khoa học công nghệ; cho phép áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với các nhà đầu tư đề xuất PPP mà nhà đầu tư sở hữu có bản quyền công nghệ chiến lược.
Trong trường hợp này, nhà đầu tư không cần phải đề xuất phương án kỹ thuật thực hiện dự án, chỉ cần chứng minh năng lực giá trị và đề xuất tài chính thương mại cho cơ quan nhà nước, và sẽ cho phép áp dụng hình thức lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt đối với các dự án PPP về khoa học công nghệ.
Còn nhiều chính sách ưu đãi hỗ trợ của Nhà nước dành cho các dự án PPP cũng như áp dụng cơ chế chia sẻ doanh thu, vấn đề cam kết mua lại các sản phẩm khoa học công nghệ…
Về dự thảo lần này, Bộ Tài chính mong muốn các bộ, ngành, địa phương có ý kiến tích cực, vì đây là vấn đề rất lớn, không thể tránh khỏi sai sót, vướng mắc. "Rất mong các bộ, ngành, địa phương… phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính để hoàn thành nhiệm vụ này", Bộ Trưởng Nguyễn Văn Thắng bày tỏ.
