Dự thảo Nghị định về đầu tư cho doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo

Theo dự thảo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Nghị định 38/2018/NĐ-CP quy định chi tiết về việc hình thành và hoạt động của quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo nhằm cung cấp khoản vốn hạt giống ban đầu để hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) khởi nghiệp sáng tạo phát triển.

Nghị định đã ban hành được 6 năm, đến nay số lượng các quỹ đầu tư thành lập còn hạn chế khi mới chỉ có 33 quỹ trên phạm vi cả nước với tổng số vốn góp đạt 413 tỷ đồng (tương đương khoảng hơn 16 triệu USD), chiếm dưới 5% thị phần đầu tư mạo hiểm tại Việt Nam.

Các quỹ đầu tư thành lập theo Nghị định 38/2018/NĐ-CP đa phần có quy mô nhỏ xét trên phương diện vốn đầu tư đăng ký, cụ thể: 15 quỹ có quy mô vốn dưới 1 tỷ đồng, 11 quỹ có quy mô vốn từ 1 – 10 tỷ đồng, 5 quỹ có quy mô vốn từ 10 – 50 tỷ đồng và chỉ có 2 quỹ có quy mô vốn trên 50 tỷ đồng.

Hoạt động của các quỹ đầu tư chủ yếu tập trung vào các lĩnh vực đầu tư có độ rủi ro thấp, mang lại lợi nhuận ổn định như công nghệ thông tin, giáo dục, y tế và thương mại điện tử.

Đồng thời, tổng hợp kết quả đánh giá tình hình thực hiện Nghị định 38/2018/NĐ-CP cho thấy một số quy định tại Nghị định còn bất cập trong quá trình thực hiện, chưa phát huy hết tiềm năng cũng như kỳ vọng của cộng đồng quỹ đầu tư và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, cụ thể: quy định về giới hạn quy mô góp vốn của quỹ; danh mục và lĩnh vực hoạt động của quỹ chưa đầy đủ, chưa thể hiện đúng bản chất hoạt động của một quỹ đầu tư, chưa có quy định ràng buộc trách nhiệm của công ty quản lý trong việc tập trung nguồn vốn đầu tư cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo…

Xuất phát từ thực tiễn nêu trên, việc Bộ Kế hoạch và Đầu tư xây dựng dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 38/2018/NĐ-CP là cần thiết nhằm tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc thúc đẩy nguồn vốn đầu tư mạo hiểm cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

Tại dự thảo có một số điểm chú ý như: Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 38/2018/NĐ-CP ngày 1 tháng 3năm 2018 của Chính phủ quy định chi tiết về đầu tư cho doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo.

Trong đó, sửa đổi, bổ sung quy định tại khoản 1, khoản 2, khoản 3, khoản 4 Điều 5

"1. Quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo không có tư cách pháp nhân, có từ 2 đến tối đa 03 nhà đầu tư góp vốn thành lập trên cơ sở Điều lệ quỹ. Vốn góp tối thiểu tại thời điểm thành lập quỹ là 200 (hai trăm) triệu đồng. Quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo không được góp vốn vào quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo khác.

2. Tài sản góp vốn có thể bằng Đồng Việt Nam, vàng, ngoại tệ, giá trị quyền sử dụng đất và các tài sản khác có thể định giá được bằng Đồng Việt Nam.

3 Danh mục và hoạt động đầu tư của quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo bao gồm:

a) Gửi tiền tại các ngân hàng thương mại theo quy định của pháp luật;

b) Đầu tư chứng chỉ tiền gửi tại các tổ chức tín dụng theo quy định của pháp luật về các tổ chức tín dụng;

c) Đầu tư không quá 50% vốn Điều lệ của doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo sau khi nhận đầu tư.

d) Cấp vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo thông qua các công cụ đầu tư có thể chuyển đổi.

đ) Đầu tư quyền mua cổ phần tại doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo. Giao dịch này không được chuyển nhượng cho các bên thứ ba.

4 Toàn bộ số vốn góp và tài sản của các nhà đầu tư tại quỹ phải được hạch toán độc lập với nguồn vốn và tài sản của công ty thực hiện quản lý quỹ. Công ty quản lý quỹ chỉ được gửi tiền và đầu tư chứng chỉ tiền gửi quy định tại tiết a, b khoản 3 Điều này tại các tổ chức tín dụng đã được Ban đại diện quỹ phê duyệt".

Dự thảo cũng trình việc sửa đổi khoản 2 Điều 7 như sau:

"2. Các nhà đầu tư của quỹ có thể thành lập hoặc thuê công ty thực hiện quản lý quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo để quản lý quỹ. Công ty thực hiện quản lý quỹ có trách nhiệm thực hiện các thủ tục thành lập quỹ theo quy định của pháp luật khi thực hiện quản lý quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo. Trong quá trình quản lý hoạt động của quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo, công ty quản lý quỹ:

a) Không được sử dụng vốn, tài sản của quỹ để đầu tư vào chính quỹ đó;

b) Không được sử dụng vốn, tài sản của quỹ đề cho vay thương mại, bảo lãnh cho bất kỳ khoản vay thương mại nào;

c) Không được sử dụng vốn, tài sản của quỹ để đầu tư cổ phiếu niêm yết cổ phiếu đăng ký giao dịch, trái phiếu, chứng chỉ quỹ theo pháp luật Chứng khoán;

d) Không được cam kết lợi nhuận trong các tài liệu và hoạt động huy động vốn của quỹ."

Dự thảo mới cũng trình việc sửa đổi khoản 2 Điều 18 như sau:

"2. Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư có quyền trực tiếp hoặc đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền kiểm tra theo quy định của pháp luật đối với công ty thực hiện quản lý quỹ về những nội dung trong thông báo thành lập quỹ, thay đổi về tăng, giảm vốn góp, gia hạn thời gian hoạt động, thanh lý, giải thể quỹ, chuyển nhượng phần vốn góp giữa các nhà đầu tư của quỹ và các tài liệu liên quan khác về quỹ quy định tại Nghị định số 38/2018/NĐ-CP và Nghị định này".