Dự án tái định cư bị bỏ hoang nhiều năm – Lãng phí nối dài, người dân vẫn "khát" chỗ ở

Hàng loạt khu TĐC giữa trung tâm bị “đắp chiếu” nhiều năm

Tọa lạc tại vị trí đắc địa gần công viên Đền Lừ, khu TĐC Đền Lừ 3 từng được kỳ vọng sẽ trở thành nơi an cư cho các hộ dân bị giải tỏa, di dời để phục vụ các dự án trọng điểm của TP Hà Nội.

Thế nhưng, hiện thực lại là hình ảnh đối lập là các khối nhà cao tầng gần như vắng bóng người ở, công trình bị bỏ hoang và xuống cấp nghiêm trọng.

Theo ghi nhận, nhiều hạng mục trong khu TĐC đã hư hỏng nặng: Tường bong tróc, kính cửa sổ vỡ vụn, rác thải chất đống, hành lang nhếch nhác, cỏ dại mọc um tùm. Một số khu vực thậm chí bị chiếm dụng làm nơi trú tạm cho lao động tự do hoặc bỏ không hoàn toàn.

Đáng nói, khu vực này nằm sát trường học, bệnh viện, trụ sở hành chính…là những điều kiện lý tưởng cho người sinh sống.

Vậy những nghịch lý là hàng nghìn người thu nhập thấp vẫn xếp hàng dài chờ mua nhà ở xã hội, trong khi hàng trăm căn hộ đã xây xong lại bị "đắp chiếu" giữa lòng Thủ đô.

Tình trạng tương tự cũng xảy ra tại khu TĐC N01, D17 Duy Tân, phường Cầu Giấy, nơi có một tòa nhà 15 tầng nằm trên đất vàng nhưng bị bỏ hoang suốt nhiều năm.

Công trình không người ở, không bảo trì, khiến mặt ngoài xuất hiện nhiều dấu hiệu xuống cấp. Thậm chí, một phần diện tích đất thuộc dự án đã bị quây tôn để làm điểm kinh doanh, rửa xe...

Tại quận Tây Hồ cũ, dự án khu nhà TĐC Xuân La, phường Tây Hồ cũng rơi vào tình cảnh tương tự. Gồm 4 tòa nhà (CT1–CT4) được xây dựng nhằm phục vụ khoảng 2.800 người dân tái định cư, nhưng đến nay chỉ có tòa CT2 có vài chục hộ dân về sinh sống.

Các tòa còn lại hoàn toàn vắng bóng người. Tầng 1 của CT1 và CT3 cỏ mọc um tùm, tường bong tróc, lối đi bị chiếm dụng để trồng rau hoặc sử dụng vào mục đích cá nhân.

Không chỉ dừng lại ở các dự án trên, tình trạng nhà tái định cư bị bỏ hoang còn xuất hiện tại nhiều khu khác như: chung cư TĐC A14 Khu đô thị Nam Trung Yên, phường Yên Hòa (quận Cầu Giấy cũ) , khu TĐC Sài Đồng, phường Long Biên (mới), khu Đồng Tàu, phường Tương Mai (phường Thịnh Liệt, quận Hoàng Mai cũ)… Nhiều tòa nhà từng được kỳ vọng giải quyết bài toán an cư, nay lại chỉ là những “khối bê tông chết” giữa lòng đô thị.

Nguyên nhân nào dân đến tình trạng thừa nhà, thiếu chỗ ở?

Theo thống kê mới nhất từ Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) và UBND TP Hà Nội, hiện nay trên địa bàn thành phố có khoảng 4.000 căn hộ tái định cư bị bỏ hoang, trong tổng số 14.200 căn hộ thuộc 174 khu TĐC – chiếm khoảng 28% tổng quỹ nhà tái định cư.

Đây là con số đáng báo động, phản ánh sự bất cập kéo dài trong công tác quy hoạch, quản lý và khai thác nhà ở TĐC.

Dù đã tồn tại nhiều năm, thực trạng này vẫn chưa có hướng xử lý cụ thể từ phía cơ quan có thẩm quyền, gây ra sự lãng phí nghiêm trọng ngân sách và làm dư luận bức xúc.

Một trong những nguyên nhân chủ yếu được chỉ ra là việc phân bổ quỹ nhà không sát với thực tế, không tính toán kỹ lưỡng nhu cầu thực tế của người dân.

Bên cạnh đó, nhiều dự án chậm hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật – xã hội như đường giao thông, trường học, cơ sở y tế... khiến cư dân được bố trí TĐC không muốn chuyển về ở. Nhiều hộ còn cho biết họ đã phải tự tìm mua nhà ở nơi khác vì không thể chờ đợi hoặc điều kiện sống không đảm bảo.

Ngoài ra, việc thiếu cơ chế giám sát, đánh giá hiệu quả sau đầu tư cũng là lỗ hổng lớn trong công tác quản lý. Không ít khu TĐC được bàn giao nhưng không có đơn vị quản lý vận hành lâu dài, dẫn đến hư hỏng, xuống cấp, rồi bị bỏ hoang.

Trong bối cảnh Hà Nội đang đối mặt với tình trạng thiếu nghiêm trọng nhà ở xã hội, nhà ở cho người thu nhập thấp, thì việc để hàng nghìn căn hộ TĐC bỏ hoang là nghịch lý khó chấp nhận.

Câu hỏi đặt ra là: Ai chịu trách nhiệm cho sự lãng phí này? Các khu TĐC bị bỏ hoang là tài sản công, được đầu tư từ ngân sách nhà nước với hàng chục nghìn tỷ đồng.

Việc để chúng xuống cấp, bị chiếm dụng, sử dụng sai mục đích… không chỉ gây thất thoát tài sản công mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến lòng tin của người dân vào chính sách an sinh, tái định cư của Nhà nước.

Đã đến lúc các cơ quan chức năng của TP Hà Nội cần có câu trả lời rõ ràng và hành động cụ thể về số phận của các khu nhà TĐC đang bị bỏ hoang.

Cần rà soát, đánh giá toàn diện hiệu quả sử dụng của từng dự án, làm rõ trách nhiệm của các đơn vị quản lý, đầu tư và đề xuất phương án xử lý như chuyển đổi công năng, đấu giá công khai, hoặc cải tạo phục vụ nhu cầu thực tế.

Chỉ khi những bất cập này được giải quyết một cách rốt ráo, công khai và minh bạch, chính sách tái định cư mới thực sự phát huy được vai trò là giải pháp an sinh hiệu quả, thay vì trở thành gánh nặng ngân sách và hình ảnh phản cảm ngay giữa lòng Thủ đô.