Dự án Luật Phòng bệnh khắc phục nhiều tồn tại, bất cập trong 15 năm qua

Thượng viện Nga phê chuẩn dự luật sửa đổi hiến pháp

Trình Quốc hội Dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật

Bản tin Pháp luật Plus ngày 12/9/2016: Đóng góp ý kiến dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung

Xây dựng dự án Luật Phòng bệnh dựa cơ sở tổng kết 15 năm thi hành Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm.

Người Việt có số năm sống với bệnh tật nhiều

Bộ Y tế nêu rõ, sau 30 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khoá VII và các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ nhân dân đã đạt được những kết quả to lớn, góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Trong 15 năm qua, Việt Nam đã đạt được thành tựu quan trọng về chăm sóc sức khỏe. Tuy nhiên, bên cạnh các thành công đã đạt được, công tác chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân cũng còn nhiều tồn tại, bất cập đó là chất lượng sống của người dân còn hạn chế do bệnh tật. Người dân Việt Nam có tuổi thọ tương đối cao nếu so với các quốc gia có cùng mức sống, nhưng lại có số năm sống với bệnh tật nhiều.

Theo số liệu của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong 10 Quốc gia Đông Nam Á, tuổi thọ nam giới Việt Nam đứng thứ 5 và tuổi thọ phụ nữ Việt Nam đứng thứ hai, tuy nhiên, số năm sống có bệnh tật lại cao so với các nước.

Mỗi người Việt Nam trung bình có tới 10 năm phải sống với bệnh tật, vì vậy, ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng sống và làm giảm số năm sống khỏe mạnh.

Một số yếu tố quan trọng dẫn đến số năm sống với bệnh tật của người dân Việt Nam còn ở mức cao là do: Chế độ dinh dưỡng chưa hợp lý dẫn đến hạn chế phát triển thể lực, tầm vóc con người Việt cũng như gia tăng bệnh không lây nhiễm liên quan đến dinh dưỡng; Sự gia tăng nhanh của gánh nặng bệnh không lây nhiễm; Sự gia tăng các yếu tố nguy cơ về môi trường; Nhận thức của người dân; Về nhân lực và vấn đề về tài chính.

Bất cập xuất phát từ khâu tổ chức thực hiện

Các thách thức cũng như tồn tại nêu trên có nhiều nguyên nhân, trong đó tập trung vào hai nguyên nhân chủ yếu đó là: Vấn đề tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật; Vấn đề thiếu hành lang pháp lý cho việc tổ chức thực hiện các hoạt động liên quan đến dự phòng và nâng cao sức khỏe.

Để khắc phục các tồn tại, bất cập này, Hội nghị lần thứ 6 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII đã xác định mục tiêu tổng quát của công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới là “Nâng cao sức khoẻ cả về thể chất và tinh thần, tầm vóc, tuổi thọ, chất lượng cuộc sống của người Việt Nam”.

Đồng thời, chỉ rõ các giải pháp để thực hiện mục tiêu này gồm:

Xây dựng và tổ chức thực hiện đồng bộ các đề án, chương trình về nâng cao sức khoẻ và tầm vóc người Việt Nam,

Khuyến nghị, phổ biến chế độ dinh dưỡng, khẩu phần ăn phù hợp cho từng nhóm đối tượng, nguồn nguyên liệu, khẩu vị của người Việt. Các sản phẩm, thực phẩm đóng gói phải có đầy đủ thông tin về thành phần, năng lượng, cảnh báo về sức khoẻ trên bao bì. Triển khai các chương trình bổ sung vi chất cần thiết cho phụ nữ có thai, phụ nữ cho con bú, trẻ em, người cao tuổi.

Triển khai đồng bộ các hoạt động phòng, chống các bệnh không lây nhiễm; chú trọng dự phòng, nâng cao năng lực sàng lọc, phát hiện sớm và kiểm soát bệnh tật;

Thiết lập hệ thống sổ sức khoẻ điện tử đến từng người dân. Thực hiện cập nhật các thông tin, chỉ số sức khoẻ khi đi khám sức khoẻ, chữa bệnh. Có cơ chế, lộ trình phù hợp, từng bước thực hiện để tiến tới mọi người dân đều được theo dõi, quản lý sức khoẻ, khám và chăm sóc sức khoẻ định kỳ.

Xuất phát từ các lý do nêu trên cho thấy, việc xây dựng một đạo luật mới với phạm vi điều chỉnh gồm các quy định về nâng cao sức khỏe (bao gồm các vấn đề về dinh dưỡng và dự phòng các rối loạn tâm thần); Phòng, chống bệnh truyền nhiễm; phòng, chống bệnh không lây nhiễm và quản lý sức khỏe người dân để thể chế hóa quan điểm của Đảng và giải quyết các khoảng trống về pháp luật các hoạt động liên quan đến dự phòng và nâng cao sức khỏe đồng thời thay thế Luật phòng, chống bệnh truyền nhiễm là hoàn toàn phù hợp, không gây chồng chéo trong hệ thống pháp luật và hết sức cần thiết trong giai đoạn hiện nay.

Mục tiêu nâng cao sức khỏe của người Việt

Mục tiêu chính sách là góp phần nâng cao sức khoẻ cả về thể chất và tinh thần, tầm vóc, tuổi thọ, chất lượng cuộc sống của người Việt Nam.

Cuju thể, kiểm soát tốt bệnh truyền nhiễm, nâng cao năng lực cho hệ thống phòng, chống bệnh truyền nhiễm; Khống chế tốc độ gia tăng tiến tới làm giảm tỷ lệ người mắc bệnh tại cộng đồng, hạn chế tàn tật và tử vong sớm do mắc các bệnh không lây nhiễm; Quản lý sức khỏe cho tất cả người dân.

Bộ Y tế đề nghị xây dựng Luật Phòng bệnh với 5 chính sách sau:

(1) Bắt buộc phải sử dụng vaccine, sinh phẩm y tế đối với người có nguy cơ mắc bệnh truyền nhiễm tại vùng nguy cơ có dịch.

(2) Dinh dưỡng với sức khỏe.

(3) Phòng, chống các rối loạn sức khỏe tâm thần.

(4) Phòng, chống bệnh không lây nhiễm.

(5) Quản lý sức khỏe đối với người dân.

Về dự án Luật Phòng bệnh dự kiến trình Chính phủ cho ý kiến vào tháng 10/2024 và trình Quốc hội cho ý kiến đối với dự án Luật vào kỳ họp thứ 9 (tháng 5/2025) của Quốc hội khóa XV và thông qua dự án Luật vào kỳ họp thứ 10 (tháng 10/2025) của Quốc hội khóa XV.