"Động tác của người thầy như tấm gương phản chiếu sự bắt chước đầu tiên của học trò"

Khởi tố chủ quán cà phê “kích dục” cùng nhân tình cướp tài sản

Bản tin 113 Online: Khởi tố, bắt tạm giam nguyên phó chủ tịch TP.HCM Nguyễn Thành Tài

Gia Lai: Khởi tố đối tượng hiếp dâm 2 chị em

Khởi tố vụ 152 khách Việt "mất tích" ở Đài Loan nếu cần

Nhân cách được tạo bởi gia đình, nhà trường và xã hội

Những ngày qua dư luận bức xúc, thậm chí sốc trước những lối sống buông thả, thiếu văn hóa trong ứng xử, đối nhân xử thế của một số cán bộ công chức. Cụ thể, vị thư ký Tòa án bất ngờ tấn công đấm thẳng vào mặt vị luật sư, trước sự chứng kiến của những người xung quanh; Thầy giáo xâm hại tình dục học sinh nam, cô giáo chỉ đạo cho học sinh cùng lớp tát bạn đến mức phải nhập viện. Nóng nhất là sự việc gồm 13 người, trong đó có cán bộ ngân hàng, kiểm lâm và cả nữ giáo viên cùng sử dụng ma túy trong một bữa tiệc sinh nhật. Sau khi sự việc bị phát giác, cơ quan chức năng đã đình chỉ, bắt tạm giam để phục vụ công tác điều tra.

Dưới góc độ pháp lý, mọi người điều hiểu, những người trong cuộc cũng hiểu, nếu vi phạm pháp luật thì phải chịu trách nhiệm hình sự, tùy theo mức độ, hành vi vi phạm. Mặc dù, người trong cuộc hiểu và hiểu rất rõ, nhưng tại sao họ vẫn vi phạm và ngày càng có tính chất phức tạp, nguy hiểm cho xã hội?

ĐBQH Lê Thanh Vân.

Để có câu trả lời, PV Phapluatplus.vn đã có cuộc trao đổi với ĐBQH Lê Thanh Vân (Ủy viên thường trực, Ủy ban tài chính, Ngân sách của Quốc Hội). Ông Lê Thanh Vân cho biết: Để phân tích về sự việc trên, cần phải xét về cả ba mặt; xã hội, kinh tế và giáo dục. Điều đó, tương ứng với trách nhiệm của 3 (ba) người thầy; người thầy ở nhà là cha mẹ, người thầy ở trường là thầy cô, người thầy xã hội là Thủ trưởng, người lãnh đạo, người đứng đầu của một cơ quan, một tổ chức. 3 người thầy đó phải là những tấm gương tốt, có nhân cách, đạo đức tốt trong lối sống cũng như ứng xử. Hội tụ trách nhiệm của 3 người thầy này, thì xã hội mới có thể tốt đẹp được.

Xét về mặt giáo dục thì giáo dục chỉ là một bộ phận cấu thành tạo nên nhân cách của con người. Và giáo dục ở đây được hiểu nó không thuần túy là những phương pháp sư phạm, việc dạy là sử dụng các phương pháp sự phạm để truyền thụ, truyền đạt kiến thức cho học trò, đó là theo nghĩa hẹp. Nhưng nghĩa rộng của giáo dục, đó là sự nêu gương.

Người thầy không chỉ là tấm gương mẫu mực về tri thức mà còn là tấm gương mẫu mực về cách hành xử, về đạo đức, nhân cách và nghi lễ. Mỗi động tác của người thầy, như tấm gương phản chiếu cái sự bắt trước đầu tiên của học trò và nhân viên cấp dưới.

Với những hành vi của cô giáo và cán bộ ngân hàng trong vụ việc trên, không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật mà còn là những tấm gương xấu, ảnh hưởng tới nhân cách của học trò. Trên đây là nói về giáo dục, còn về khía cạnh gia đình và xã hội có ảnh hưởng như thế nào tới nhân cách, hành vi ứng xử của mỗi người?

Tôi lấy ví dụ về một gia đình khó khăn về kinh tế, sáng bố đi làm con chưa dậy, tối bố về con đã ngủ, cùng trong một mái nhà, nhưng cha con ít gặp mặt nhau. Hoặc có gia đình vì phải mưu sinh kiếm sống, cha mẹ bỏ con cho ông bà trông nom... Sợi dây tình cảm giữa con cái cha mẹ nó không còn như trước nữa, chưa nói tới việc trách nhiệm phải dạy bảo con cái.

Và như vậy, hoàn cảnh sống đã ảnh hưởng tới nhân cách của con người. Về khía cạnh xã hội, người thủ trưởng chỉ thích nhân viên xu nịnh, rồi gian lận trong công việc... tất cả những cái đó nó tác động xấu tới nhân cách của từng thành viên.

Xét về góc độ xã hội, việc cô giáo cùng cán bộ ngân hàng sử dụng ma túy, hay vị thư ký tòa sử dụng cơ bắp đối với luật sư... đó là những thông tin báo động về sự xuống cấp về đạo đức, về nhân cách trong ứng xử, mà nguyên nhân chính là thiếu sự gương mẫu của người thầy, người thủ trưởng. ĐBQH Lê Thanh Vân phân tích.

Đạo đức xuống cấp không chỉ tại ngành giáo dục

ĐBQH Lê Thanh Vân cho rằng, vấn đề đạo đức xã hội đang xuống cấp và diễn biến phức tạp cần phải quy trách nhiệm cho 3 người thầy, như đã phân tích ở trên. "Quay trở lại vấn đề 13 người sử dụng ma túy, trong đó có cán bộ ngân hàng và giáo viên. Hành vi sai phạm của cô giáo, và cán bộ ngân hàng nói trên, nếu chỉ đổ lỗi cho mỗi ngành giáo dục sẽ không thỏa đáng. Giáo dục chỉ chịu trách nhiệm phần lớn, còn về xã hội, lối sống, sinh hoạt của từng gia đình cũng sẽ tạo nên nhân cách của từng thành viên.

Hành vi của cô giáo và của cán bộ ngân hàng hay vị thư ký tòa sẽ bị cơ quan chức năng sử lý theo quy định của pháp luật, điều đó không phải bàn cãi. Theo tôi, cần loại bỏ những con người đó ra khỏi đội ngũ công chức, đặc biệt là cô giáo .

Vấn đề cần phải luận bàn, đó là trách nhiệm của người đứng đầu, người thủ trưởng của cô giáo và cán bộ ngân hàng như thế nào, để sự việc không bị tái diễn. Không lẽ, cô giáo có hành vi thiếu nhân cách mà ông hiệu trưởng lại không phát hiện?", ĐBQH Lê Thanh Vân đặt câu hỏi.

Các đối tượng và tang vật (Ảnh trích nguồn intrenet).

Điều đó cho thấy, rõ ràng cả 3 người thầy, cha mẹ, thầy cô, người thủ trưởng, lãnh đạo cơ quan đều là những tấm gương tốt về nhân cách trong ứng xử, thì mọi vấn đề mới có thể trở nên tốt đẹp. Nói cách khác, để quản lý một xã hội, ngăn chặn những hành vi phạm đạo đức, vi phạm pháp luật thì cần phải hội tụ đầy đủ trách nhiệm của 3 người thầy./.