Đồng Nai: Khảo sát, thúc đẩy tu bổ và phát huy giá trị các di tích tại Thuận Lợi, Phước Long
Sáng 11/9, Đoàn công tác do ông Dương Minh Dũng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Đồng Nai làm Trưởng đoàn đã khảo sát thực tế các địa điểm dự kiến thực hiện chủ trương đầu tư tu bổ, tôn tạo, phục dựng các hạng mục di tích trên địa bàn xã Thuận Lợi và phường Phước Long.
Đoàn đồng thời làm việc với chính quyền hai địa phương nhằm đánh giá thực trạng, tháo gỡ khó khăn và thúc đẩy tiến độ triển khai các dự án.
Tham gia Đoàn công tác có bà Lê Thị Ngọc Loan, Thành ủy viên, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Đồng Nai cùng đại diện lãnh đạo các sở, ngành liên quan.
Tại buổi làm việc, lãnh đạo xã Thuận Lợi và phường Phước Long báo cáo với Đoàn công tác về hiện trạng các di tích, nhu cầu đầu tư, những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai chủ trương tu bổ, tôn tạo, phục dựng; đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm bảo tồn và phát huy giá trị các di tích trong tình hình mới.
Phước Long – vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa
Theo báo cáo của UBND phường Phước Long, địa phương hiện có 7 di tích, trong đó có di tích lịch sử - danh lam thắng cảnh núi Bà Rá - Thác Mơ được xếp hạng cấp quốc gia; 4 di tích được xếp hạng cấp tỉnh gồm: Địa điểm ghi dấu Chiến thắng Phước Long; Nơi ghi dấu tội ác của Mỹ - Ngụy tại cầu Đăk Lung; Di tích lịch sử văn hóa Miếu Bà Rá và Vườn cây lưu niệm Nữ tướng Nguyễn Thị Định.
Ngoài ra, địa phương còn có 2 di tích thuộc danh mục kiểm kê. Hệ thống di tích trên địa bàn phường Phước Long đa dạng về loại hình, mang nhiều giá trị về lịch sử, văn hóa, kiến trúc và cảnh quan.
Đây không chỉ là những địa chỉ lưu giữ dấu tích của một vùng đất giàu truyền thống cách mạng mà còn là nguồn tài nguyên văn hóa quan trọng để phục vụ công tác giáo dục truyền thống, bồi đắp lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Trong đó, núi Bà Rá - Thác Mơ là điểm nhấn nổi bật về cảnh quan và giá trị lịch sử, văn hóa; các địa điểm ghi dấu chiến thắng, những nơi lưu giữ chứng tích chiến tranh và các công trình văn hóa tâm linh góp phần tạo nên một hệ thống di sản có tính liên kết, mở ra tiềm năng phát triển du lịch văn hóa - lịch sử gắn với du lịch sinh thái.
Đề xuất nhiều công trình cần được quan tâm đầu tư
Từ thực tế quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di tích, UBND phường Phước Long kiến nghị thành phố quan tâm, bố trí nguồn lực để triển khai phục dựng Khu di tích Nhà tù Bà Rá gắn với Vườn cây lưu niệm Nữ tướng Nguyễn Thị Định.
Đây là những địa điểm có ý nghĩa đặc biệt trong việc tái hiện lịch sử đấu tranh cách mạng, qua đó giúp thế hệ trẻ có điều kiện tiếp cận trực quan hơn với những giá trị lịch sử của địa phương.
Bên cạnh đó, phường đề xuất đầu tư, tôn tạo Khu tưởng niệm liệt sĩ núi Bà Rá; đồng thời tăng cường hỗ trợ địa phương trong công tác quản lý, bảo vệ, giữ gìn và phát huy giá trị các di tích đã được xếp hạng cũng như các địa điểm nằm trong danh mục kiểm kê.
Các kiến nghị được địa phương đặt ra trong bối cảnh yêu cầu bảo tồn di sản ngày càng gắn chặt với phát triển kinh tế - xã hội.
Nếu được đầu tư đồng bộ, các di tích không chỉ được bảo vệ tốt hơn mà còn có thể trở thành những địa chỉ giáo dục truyền thống và điểm đến văn hóa - lịch sử hấp dẫn.
Đẩy nhanh tiến độ, nâng tầm giá trị di tích
Sau khi nghe báo cáo của địa phương và ý kiến của các sở, ngành, ông Dương Minh Dũng đánh giá Phước Long là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa và cách mạng; đặc biệt, nơi đây gắn với Chiến thắng Phước Long ngày 6/1/1975 – một sự kiện có ý nghĩa chiến lược, góp phần tạo tiền đề quan trọng cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975.
Theo Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Đồng Nai, việc bảo tồn, tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị các di tích trên địa bàn không chỉ nhằm gìn giữ những dấu tích của quá khứ mà còn có ý nghĩa trong giáo dục truyền thống, xây dựng đời sống văn hóa và tạo động lực phát triển du lịch địa phương.
Ông Dương Minh Dũng đề nghị các sở, ngành thành phố căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, khẩn trương thực hiện các thủ tục liên quan đến việc chuyển giao đất về cho địa phương; đồng thời phối hợp với phường Phước Long trong công tác lập quy hoạch, triển khai các phần việc thuộc trách nhiệm của từng đơn vị.
Các đơn vị cần phối hợp chặt chẽ, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các công trình, phần việc đã được giao, qua đó sớm triển khai các dự án theo chủ trương đầu tư tu bổ, tôn tạo, phục dựng các hạng mục di tích trên địa bàn.
Ông Dương Minh Dũng cũng nhấn mạnh yêu cầu trong quá trình triển khai phải bảo đảm phù hợp quy hoạch, đúng quy định, đồng thời chú trọng yếu tố bảo tồn nguyên trạng những giá trị lịch sử, văn hóa cốt lõi của từng di tích.
Việc đầu tư không chỉ hướng đến xây dựng cơ sở vật chất mà quan trọng hơn là phải làm nổi bật giá trị của di tích, để mỗi công trình sau khi được tu bổ, tôn tạo thực sự trở thành một “địa chỉ đỏ”, có sức lan tỏa trong cộng đồng.
Bảo tồn di tích gắn với phát triển du lịch
Phước Long sở hữu hệ thống di tích có sự kết hợp giữa giá trị lịch sử, văn hóa và cảnh quan tự nhiên.
Đây là lợi thế để địa phương từng bước hình thành các sản phẩm du lịch văn hóa - lịch sử gắn với du lịch sinh thái, tâm linh.
Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành giá trị thực tế, việc đầu tư cần được thực hiện đồng bộ, có trọng tâm, tránh manh mún.
Cùng với nguồn lực đầu tư của Nhà nước, địa phương cần phát huy vai trò của cộng đồng trong bảo vệ di tích; tăng cường tuyên truyền để người dân hiểu rằng di sản không chỉ là tài sản của riêng một địa phương mà là tài sản chung của các thế hệ.
Đặc biệt, việc phục dựng Khu di tích Nhà tù Bà Rá, tôn tạo Khu tưởng niệm liệt sĩ núi Bà Rá và phát huy giá trị Vườn cây lưu niệm Nữ tướng Nguyễn Thị Định nếu được triển khai bài bản sẽ góp phần tạo thêm những địa chỉ giáo dục truyền thống ý nghĩa.
Từ những dấu tích lịch sử, những câu chuyện về sự hy sinh, đấu tranh của các thế hệ đi trước, thế hệ hôm nay có thể hiểu sâu sắc hơn giá trị của hòa bình, độc lập và cuộc sống hiện tại.
Chủ trương đầu tư tu bổ, tôn tạo, phục dựng các hạng mục di tích vì thế không đơn thuần là câu chuyện về xây dựng một công trình.
Đó còn là trách nhiệm gìn giữ ký ức lịch sử, bảo tồn bản sắc văn hóa và trao lại cho thế hệ mai sau những giá trị không thể thay thế.
Với sự vào cuộc của các sở, ngành và chính quyền địa phương, việc tháo gỡ các khó khăn về đất đai, quy hoạch, nguồn lực và thủ tục được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến mới trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích tại Phước Long và xã Thuận Lợi trong thời gian tới.
