Đồng Nai: Bỗng nhiên thành bị cáo trong vụ "cướp tài sản" sau va chạm giao thông

Đòi bồi thường thành… cướp

Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát huyện Long Thành (Đồng Nai), vào lúc 22h ngày 05/4/2022 tại xã Long Đức, va chạm xe máy giữa một bên là Huỳnh Tấn Tài (sinh năm 2002, ngụ tại khu 15, xã Long Đức, huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai), bên kia là Cao Hữu Trung điều khiển chở Lê Đình Hoàng phía sau. Cơ quan chức năng cũng cho biết, lỗi va chạm giao thông do Hoàng và Trung uống bia rượu, đi xe từ hẻm tông vào xe của Tài. Xe Tài bị hư hỏng nặng: bể đầu đèn, bể bửng bên trái, bể dè, cong chảng ba, còn xe của Hoàng không bị hư hỏng gì.

Va chạm xong, hai bên xô xát với nhau được vài phút, một thanh niên tên Tòng nghe tiếng la ó, mắng chửi nên chạy đến xem. Thấy Tài là người cùng xóm, bị 2 người lạ đánh nên Tòng cũng “tham chiến”. Hoàng và Trung đánh không lại nên đề nghị bồi thường tiền sửa chiếc xe của Tài hỏng.

Vì không biết chiếc xe hư hỏng như thế nào nên Tài gọi cho một người thợ sửa xe gần đó tên Toàn đến hiện trường. Sau khi xem xe, theo Toàn, phải sửa tầm từ 4 – 5 triệu đồng. Không có đủ tiền trong túi, Hoàng mượn người nhà được số tiền 4,5 triệu đồng. Mượn được tiền, Hoàng đã hỏi số tài khoản của Toàn và chuyển số tiền 4,5 triệu đồng. Tài cũng đồng ý số tiền bồi thường trên, sửa còn thiếu bao nhiêu Tài sẽ bù thêm. Sự việc đến đây tưởng như đã kết thúc.

Sáng hôm sau, ngày 6/4, khi nghe thông tin Công an xã đang tìm hiểu vụ việc va chạm giao thông đêm hôm qua, ông Huỳnh Tấn Minh (bố của Tài) đã chủ động đưa Tài lên Công an xã để tường trình vụ việc. Sau đó, theo ông Minh, Tài bị Công an xã tạm giữ và chuyển xuống huyện. Cũng theo ông Minh, ngay ngày hôm sau, ông đã chạy vạy để kiếm đủ 10 triệu đồng xuống gặp Hoàng và Trung – người đâm vào xe Tài – để bồi thường thay con.

Ít ngày sau, Tài đã bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Long Thành khởi tố về tội “Cướp tài sản” Điều 168 Bộ Luật Hình sự. Tài bị tạm giữ từ ngày 6/4 và 10 ngày sau đó bị bắt tạm giam gần 5 tháng. Đầu tháng 9/2022, Viện Kiểm sát huyện Long Thành đã hoàn tất cáo trạng truy tố Tài về tội “Cướp tài sản” theo khoản 1 Điều 168 BLHS. Tài được tại ngoại.

Bất thường từ một báo cáo

Tài viết đơn kêu oan gửi các cơ quan chức năng của huyện Long Thành và tỉnh Đồng Nai. Theo đơn, Tài đã khẩn thiết kêu oan, khẳng định mình không phạm tội “Cướp tài sản”.

Tìm hiểu vụ việc, chúng tôi nhận thấy, vụ án “Cướp tài sản” có không ít những dấu hiệu bất thường, bắt đầu từ “Báo cáo vụ Cố ý gây thương tích và Cướp tài sản xảy ra ngày 05/4/2022 tại khu 15, xã Long Đức, huyện Long Thành” của Công an xã Long Đức do Thiếu tá Vũ Ngọc Tuấn - Phó trưởng Công an xã ký ngày 06/4 gửi Phó trưởng Công an huyện Long Thành.

Theo Báo cáo (không số) trên, vụ việc va chạm xe xảy ra vào tối ngày 05/4/2022 nhưng trước đó 20 ngày, tức là ngày 15/3/2022, Công an xã đã nhận được đơn trình báo của Hoàng (người ngồi sau xe của Trung đâm vào xe Tài). Nhận được đơn trình báo dù trước 20 ngày vụ việc xảy ra nhưng Công an xã vẫn tổ chức xác minh việc Tài bị tố cáo “gây thương tích và cướp tài sản”?!

Chưa hết, trong Báo cáo, Công an xã Long Đức khẳng định Tài đã gọi cho Tòng ra “ứng cứu”. Tuy nhiên theo cáo trạng, Tòng chỉ nghe tiếng la ó, mắng chửi nên tự đi ra và đánh giúp Tài. Báo cáo của Công an xã cũng cho rằng vì Tài không có tài khoản ngân hàng nên yêu cầu Hoàng chuyển 4,5 triệu đồng và tài khoản của Toàn (thợ sửa xe). Ngược lại, theo cáo trạng, Tài nhờ Toàn sửa xe nên Toàn đưa số tài khoản của mình cho Hoàng chuyển tiền bồi thường. Thực tế, Tài có số tài khoản của Ngân hàng Vietcombank, hàng tháng làm công nhân và được trả lương vào tài khoản.

Chỉ dài hơn một trang A4 nhưng Báo cáo vụ việc ban đầu của Công an xã Long Đức đã bộc lộ không ít dấu hiệu bất thường.

Buộc tội khiên cưỡng

Trao đổi với phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam về tính pháp lý liên quan đến vụ việc này thì các luật sư, chuyên gia luật, tất cả đều cảm thấy trong kết luận điều tra cũng như cáo trạng còn nhiều điểm bất thường về cấu thành tội phạm cướp tài sản của vụ việc trên.

Thứ nhất, vụ việc diễn ra trong khoảng thời gian hơn một tiếng từ 22 giờ đến hơn 23 giờ và diễn biến sự việc chỉ xoay quanh yêu cầu và thỏa thuận bồi thường thiệt hại do va chạm giao thông. Ban đầu Trung và Hoàng đã chủ động đề nghị đưa số tiền 1 triệu đồng để bồi thường thiệt hại cho Tài nhưng do xe bị hư hỏng nặng nên Tài không đồng ý. Điều này chứng tỏ Trung và Hoàng hoàn toàn biết rõ số tiền Tài yêu cầu là tiền bồi thường thiệt hại chứ không phải là tiền bị chiếm đoạt.

Như vậy, bản chất của vụ việc là dân sự (va chạm giao thông và yêu cầu bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng). Dù hai bên dùng vũ lực với nhau chỉ vì bực tức sau khi va chạm xe, không phải dấu hiệu của mặt khách quan của tội cướp tài sản.

Tìm hiểu vụ việc, chúng tôi được nhiều người dân sống tại nơi xảy ra va chạm xe kể lại, họ đã chứng kiến hai bên ngồi thương lượng số tiền đền bù rất lâu. Đến khoảng 22 giờ 30 phút hai bên không còn đánh nhau hay cự cãi nữa mà chủ yếu thương lượng số tiền bồi thường thiệt hại và sự việc có nhiều người xung quanh chứng kiến.

Ông Dương Hữu Khánh (SN 1988) nhà ở ngay ngã tư nơi xảy ra vụ việc kể, lúc đó khoảng 10 giờ tối, ông nghe tiếng động mạnh, chạy ra thì thấy 2 xe máy tông nhau, Tài bò lồm nhồm dưới cống lên, sau đó 2 bên xảy ra xô xát, lao vào đánh nhau, một lúc sau có thêm một cậu thanh niên nữa đi tới, rồi đánh 2 người kia (Trung và Hoàng) mấy cái. Sau đó 2 bên nói chuyện qua lại gì đó nhưng do ở xa ông không nghe được, một lúc nữa thì có anh Toàn sửa xe đi tới, thấy các bên đã xong xuôi nên ông bỏ vào nhà.

Tương tự, anh Nguyễn Quốc Trọng (SN 1993, công nhân) cho biết, thời điểm khoảng 22h, anh đi mua thuốc cho con, qua đoạn ngã tư thì thấy có vụ tai nạn nên ghé vào xem. Chiếc xe máy màu xanh nát bét, mủ nhựa bể nát, rồi 2 bên có xô xát qua lại nhưng sau có thêm người tới hình như giảng hòa thì mọi chuyện đâu vào đấy nên anh Trọng đi về.

Vụ bồi thường chấm dứt khi tiền đã vào tài khoản của Toàn vào lúc 23h06 phút - khi Hoàng đưa màn hình chuyển tiền và Toàn xác nhận đã nhận được tiền - Tài trả lại chìa khóa xe, sự việc kết thúc. Liệu chừng một cụ cướp có thể diễn ra trong thời gian dài và đông người chứng kiến như vậy?

Có thể khẳng định, trong khoảng thời gian hơn 1 tiếng từ 22 giờ đến hơn 23 giờ diễn biến sự việc chỉ xoay quanh yêu cầu và thỏa thuận bồi thường thiệt hại do va chạm giao thông. Điều này chứng tỏ Trung và Hoàng hoàn toàn biết rõ số tiền để bồi thường thiệt hại do họ đã làm hỏng xe của Tài chứ không phải là tiền bị chiếm đoạt.

Không có mục đích, động cơ

Ở một góc độ khác, vụ việc hoàn toàn không có dấu hiệu tội cướp tài sản vì Tài không có động cơ, mục đích chiếm đoạt tài sản.

Mục đích chiếm đoạt tài sản là dấu hiệu bắt buộc của tội cướp tài sản tuy nhiên trong vụ việc này, Cơ quan điều tra và Viện Kiểm sát chưa chứng minh rõ Tài có động cơ, mục đích chiếm đoạt tài sản của Hoàng và Trung.

Tài nói: “Nếu có động cơ, mục đích chiếm đoạt tài sản thì tôi đã yêu cầu anh Trung và anh Hoàng bồi thường thiệt hại số tiền nhiều hơn so với thực tế hư hỏng của xe để chiếm đoạt số tiền chênh lệch. Đồng thời phải chuyển tiền trực tiếp vào tài khoản của tôi chứ không vào tài khoản của anh Toàn”.

Chưa kể, Tài biết rõ Hoàng có 1 triệu đồng trong bóp, nếu có ý định chiếm đoạt tài sản thì Tài phải buộc Hoàng phải đưa cả số tiền mặt hiện có hoặc chiếm đoạt luôn chiếc xe máy của Hoàng và Trung.

Với diễn biến hiện trường có thể hiểu, nếu Tài có động cơ, mục đích chiếm đoạt tài sản thì sau khi bị đâm xe rơi xuống cống, người bị thương, xe hư hỏng nặng bản thân Tài còn có khả năng tấn công làm cho cả Trung và Hoàng lâm vào tình trạng không thể chống cự được?

Chưa hết, sau khi xem lại các bản khai của mình do luật sư bào chữa đưa, Tài đã khẳng định với chúng tôi, các bản khai đều được viết thêm vào nhằm gây bất lợi cho Tài. Với hai kiểu chữ, hai nét bút khác nhau hoàn toàn, không khó để Tài nhận ra đâu là chữ của mình, đâu không phải.

Khó có thể nêu hết những bất hợp lý, khiên cưỡng trong vụ án “Cướp tài sản” sẽ được TAND Long Thành đưa ra xét xử vào đầu tháng 12, sau hai lần hoãn xử. Đáng chú ý, theo người dân nơi Huỳnh Tấn Tài đang sống thì hàng xóm láng giềng ai ai cũng quý mến. Tài chăm chỉ đi làm, công việc ổn định, không có tiền án tiền sự.

“Quá trình bị tạm giữ, tạm giam tôi vô cùng lo lắng và sợ hãi khi biết mình bị khởi tố về tội Cướp tài sản. Gia đình tôi cũng vô cùng khổ sở, lo lắng cho tôi. Tôi đã nhận thức pháp luật đúng đắn và hoàn toàn có đủ cơ sở khẳng định rằng mình đã bị khởi tố, bắt tạm giam và truy tố oan sai” – Tài nói.

Báo Pháp luật Việt Nam sẽ tiếp tục thông tin.

Dưới góc nhìn pháp lý, Luật sư Vũ Thị Kim Thoa (Trưởng Văn phòng luật sư Yên Lam, Đoàn luật sư tỉnh Đồng Nai) cho biết, bản chất của vụ việc là va chạm giao thông, hoàn toàn không có dấu hiệu của tội “Cướp tài sản” theo Điều 168 Bộ Luật Hình sự vì không có động cơ, mục đích chiếm đoạt tài sản. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Long Thành đã hình sự hóa vụ việc dân sự yêu cầu bồi thường thiệt hại dân sự ngoài hợp đồng và bắt tạm giam anh Huỳnh Tấn Tài trái pháp luật.