Đơn giản hóa thủ tục để thúc đẩy hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp

Kết quả từ "Điều tra Hộ kinh doanh năm 2026" do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố ngày 23/4 đã phản ánh thực trạng đầy trăn trở của khu vực kinh tế hộ gia đình.

Cụ thể, 81% hộ kinh doanh bị giảm doanh thu trong năm 2025, 75% sụt giảm lượng khách hàng và 73,7% chỉ đạt mức lợi nhuận thấp, dẫn đến việc hơn 60% hộ chọn giữ nguyên quy mô, trong khi khoảng 33% cân nhắc thu hẹp hoạt động để tránh rủi ro.

Báo cáo cũng chỉ ra quy mô kinh doanh càng lớn thì nỗi lo về thời gian và chi phí tuân thủ pháp lý càng gia tăng, đẩy tỷ lệ lo ngại này từ 61,5% ở nhóm doanh thu nhỏ lên đến 87,3% ở nhóm doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm.

Chính vì vậy, tâm lý không muốn lớn trở nên phổ biến bởi các chủ hộ e ngại những yêu cầu khắt khe về quản trị, hóa đơn điện tử, kê khai thuế và báo cáo tài chính, đặc biệt khi nhiều hộ vẫn chưa tách bạch được tài chính gia đình với tài chính sản xuất.

Để tháo gỡ khó khăn, VCCI khẳng định chuyển đổi lên doanh nghiệp là bước chuyển toàn diện về tư duy điều hành, do đó kiến nghị Nhà nước cần đổi mới chính sách hỗ trợ theo hướng thực chất: đơn giản hóa tối đa quy định về thuế, kế toán cho hộ quy mô nhỏ, đồng thời cung cấp phần mềm, tư vấn pháp lý trực tiếp và ưu đãi thuế cho nhóm hộ lớn tham gia chuỗi cung ứng.

Dữ liệu thực tế cho thấy sự chuyển biến rõ rệt khi tỷ lệ mong muốn chuyển đổi lên doanh nghiệp tăng từ 13% lên 33% ở nhóm hộ hiểu rõ chính sách, minh chứng rằng khi môi trường pháp lý minh bạch và các hỗ trợ đi vào thực chất, các hộ kinh doanh sẽ tự tin từ bỏ tư duy nhỏ lẻ để chủ động phát triển và đóng góp tích cực hơn vào nền kinh tế.