Mới đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã thông tin kết quả chính thức của đội tuyển quốc gia Việt Nam tại Kỳ thi Olympic Vật lí Quốc tế (IPhO) năm 2025, được tổ chức tại Cộng hòa Pháp. Với 5 học sinh dự thi, đoàn Việt Nam đã xuất sắc mang về 1 Huy chương Vàng và 4 Huy chương Bạc, khẳng định vị thế trong top mười quốc gia có thành tích cao nhất.
 |
| Đội tuyển quốc gia Việt Nam lọt top 10 tại Kì thi Olympic Vật lí Quốc tế 2025. (Ảnh: moet.gov.vn) |
Cụ thể, em Nguyễn Thế Quân, học sinh lớp 12, Trường THPT Chuyên Phan Bội Châu, Nghệ An, đã giành Huy chương Vàng danh giá. Bốn Huy chương Bạc thuộc về các em: Lý Bá Khôi (lớp 12, Trường THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội), Trương Đức Dũng (lớp 12, Trường THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội), Nguyễn Công Vinh (lớp 12, Trường THPT Chuyên Bắc Ninh, Bắc Ninh), và Trần Lê Thiện Nhân (lớp 12, Trường THPT Chuyên Quốc học Huế, Thành phố Huế).
Thành tích ấn tượng này tiếp nối chuỗi kết quả xuất sắc mà các đoàn học sinh Việt Nam đã đạt được tại các kỳ thi Olympic quốc tế và khu vực trong nhiều năm qua, đồng thời khẳng định chất lượng giáo dục phổ thông cùng hướng đi đúng đắn trong công tác phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh năng khiếu, học sinh giỏi của đất nước.
Kỳ thi Olympic Vật lí Quốc tế lần thứ 55 diễn ra tại Cộng hòa Pháp từ ngày 17/7 đến hết ngày 25/7/2025, quy tụ 94 đoàn (trong đó có 5 đoàn quan sát viên) đến từ 94 quốc gia và vùng lãnh thổ, với tổng số 406 thí sinh tham dự.
Các thí sinh trải qua hai ngày thi chính thức: một ngày thi lý thuyết và một ngày thi thực nghiệm, mỗi bài thi kéo dài 5 giờ. Đề thi IPhO 2025 được đánh giá cao bởi sự kết hợp tinh tế giữa Vật lí hiện đại và các hiện tượng thực tiễn gần gũi trong đời sống, từ cấu trúc nguyên tử hydro đến cấu trúc thiên hà, từ dao động của nam châm đến sự hình thành hố thiên thạch.
Đặc biệt, bài toán về sự tạo bọt khí trong ly sâm panh không chỉ mang ý nghĩa Vật lí sâu sắc (liên quan đến áp suất, âm học, lực ma sát nhớt,...) mà còn là điểm nhấn văn hóa độc đáo, lồng ghép truyền thống ẩm thực Pháp vào đề thi.
Bài thi thực nghiệm gồm hai bài toán, đòi hỏi tư duy tổng hợp và kỹ năng đo đạc chính xác. Một bài liên quan đến “hạ cánh và di chuyển an toàn, tránh sa lầy vào những cồn cát trên bề mặt Sao Hỏa của tàu thám hiểm”, và bài còn lại sử dụng cân Gouy để đo mômen từ – đồng thời là một gợi nhắc đầy ý nghĩa về nhà Vật lí người Pháp Louis Georges Gouy, người có nhiều đóng góp trong nghiên cứu từ học và quang học, thể hiện tinh thần tri ân di sản khoa học Pháp tại kỳ thi quốc tế được tổ chức trên chính quê hương ông.