Đổi thay ở làng chài trên dòng Sê San

Được biết, người dân tứ xứ lên đây tập hợp thành làng, mưu sinh bằng nghề đánh bắt, nuôi trồng thủy sản. Giờ đây người dân còn làm cả du lịch, nhờ đó cuộc sống ở làng chài đổi thay từng ngày.

Vào những ngày cuối tháng 7, chúng tôi xuôi thuyền theo dòng Sê San về thăm làng chài trên vùng biên giới Kon Tum. Khung cảnh ấn tượng đập vào mắt là vùng sông nước hoang sơ, hấp dẫn dành cho những người ưa khám phá. Nhìn từ xa, làng chài hiện lên giữa lòng hồ với những nhà căn nhà bè lênh đênh, chao đảo theo những gợn sóng. Giữa lòng hồ, cảnh nhộn nhịp của những chiếc ghe máy đang hối hả chạy đua với bóng tối để gom nhặt những mẻ cá cuối cùng trong ngày.

Những căn nhà nổi bồng bềnh trên sông, được dựng bằng thân cây nứa ghép lại, đến đây, người dân, du khách cứ ngỡ như đang lênh đênh trên sông nước miền Tây. Làng chài có 30 hộ dân với hơn 100 nhân khẩu, chủ yếu là những người đến từ các tỉnh miền Tây như Sóc Trăng, Hậu Giang, An Giang và các tỉnh miền Trung như Nghệ An, Thừa Thiên - Huế. Họ sinh sống chủ yếu bằng nghề đánh bắt và nuôi cá lồng bè.

Dòng Sê San hào phóng không chỉ cung cấp nguồn năng lượng dồi dào để phát triển hệ thống thủy điện mà còn chứa đựng nguồn lợi thủy sản phong phú, đa dạng, góp phần nâng cao đời sống người dân địa phương. Tại đây, du khách được dịp thỏa thích vẫy vùng trong dòng nước trong veo, ngắm bình minh hay hoàng hôn mỗi sáng, mỗi chiều, những con thuyền độc mộc xuôi dòng, hay ngắm những chiếc thuyền đánh cá, những chiếc vó sáng đèn trong đêm.

Dẫn chúng tôi thăm làng chài, ông Nguyễn Văn Triều (trưởng thôn 7, xã Ia Tơi) là những người đầu tiên đặt chân lên lòng hồ Sê San để mưu sinh, chia sẻ: “Năm 2009, quê tôi (tỉnh An Giang) bị mất mùa. Lúc đó, có người mách nên tôi khăn gói lên vùng lòng hồ này để thử đánh bắt thuỷ sản. Lúc đầu, tôi chỉ dựng tạm cái chòi bên mép sông để bắt con tôm, con cá làm kế sinh nhai rồi tính tiếp nhưng lòng hồ này tôm cá rất trù phú, cứ thả lưới xuống là bắt được những loại cá khủng như cá lăng, cá sọc dưa, cá cơm… Sau đó, tôi đã đưa luôn cả gia đình từ miền Tây lên vùng lòng hồ này để mưu sinh”.

“Cách đây 15 năm về trước, chúng tôi di cư từ miền Tây lên không giấy tờ, không chỗ ở… phải sống tạm bợ trong những căn nhà bè để đánh bắt cá với nỗi lo sợ bị chính quyền đuổi. Đến năm 2018, chính quyền địa phương xã Ia Tơi đã tạo mọi điều kiện cấp đất xây nhà, nhập khẩu nhằm quy tụ tất cả dân làng chài trên lòng hồ Sê San về một điểm để tiện quản lý và giúp đỡ bà con. Đến nay, cả làng chài ai cũng có cuộc sống ổn định nhờ đánh bắt và nuôi cá lồng bè. Điều vui mừng nhất của những người dân nơi đây, có con cái được đến trường đi học”, ông Triều kể lại.

Anh Đăng Văn Thuộc (SN 1982, quê tỉnh An Giang) tiếp lời: “Sau khi được chính quyền địa phương hỗ trợ cấp đất, tiền xây dựng nhà có chỗ ở ổn định, ngư dân đã mạnh dạn đầu tư nuôi trồng thủy sản phát triển kinh tế. Trước người dân chỉ đánh bắt cá tự nhiên. Nay họ mạnh dạn đầu tư lồng bè nuôi thả cá trắm, diêu hồng, cá thát lát…

Đặc biệt, người dân làng chài đã sáng tạo ra món đặc sản “bánh tráng cá cơm Sê San” nổi tiếng. Đây cũng là nguồn thu nhập chính của người dân chúng tôi. Cùng với đó, chính quyền địa phương đã thành lập Hợp tác xã nhằm tìm đầu ra, hỗ trợ kỹ thuật, con giống cho người dân khai thác, nuôi trồng thuỷ sản. Ngoài nghề cá, một số hộ dân làng chài còn tận dụng lợi thế lòng hồ làm dịch vụ đưa khách du lịch tham quan, mỗi tháng kiếm thêm 5 - 7 triệu đồng”.

Ông Lê Văn Bình – Chủ tịch UBND xã Ia Tơi, huyện Ia Hđrai cho biết: “Hiện nay trên làng chài có tất cả 30 hộ với hơn 100 khẩu. Trước đây, người dân sống lênh đênh trên những căn nhà bè tạm bợ với nhiều thiếu thốn, sau đó, lãnh đạo tỉnh, huyện đã chỉ đạo nhằm đưa người dân lên bờ để có cuộc sống ổn định hơn. Từ năm 2018, mỗi hộ dân làng chài được cấp 400m2 đất ở và 50 triệu đồng để dựng nhà.

Ngoài ra, hàng năm bà con làng chài còn được hỗ trợ vốn để nuôi trồng thuỷ sản. Bên cạnh đó, chính quyền xã cũng hỗ trợ cho người dân phát triển du lịch, từ đó cuộc sống người dân ngày càng sung túc, hạnh phúc”.