Doanh nghiệp Việt đối mặt với tình trạng sốc văn hóa AI

Khủng hoảng từ tâm lý lo ngại bị thay thế

Hội thảo khoa học "Ứng dụng công nghệ số, AI và mã hóa tài sản thực trong phát triển doanh nghiệp Việt Nam" vừa diễn ra tại Hà Nội đã thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia công nghệ, kinh tế số và quản trị doanh nghiệp.

Tại đây, vấn đề khủng hoảng văn hóa doanh nghiệp trong thời đại AI được nhìn nhận là một trong những rào cản lớn nhất ảnh hưởng đến hiệu quả chuyển đổi số.

Nhiều chuyên gia cho biết, nguyên nhân thất bại của không ít đơn vị không nằm ở việc thiếu công nghệ, mà xuất phát từ việc nhân sự khó thích nghi, mô hình quản trị cũ xung đột với tư duy dữ liệu và tâm lý lo ngại AI sẽ thay thế con người.

PGS.TS Nguyễn Thị Hường, giảng viên cao cấp tại Trường Đại học Kinh tế Quốc dân (NEU) nhận định rằng hiện tượng sốc văn hóa AI đang xuất hiện ngày càng rõ rệt, đặc biệt ở nhóm doanh nghiệp truyền thống.

Việc ứng dụng AI chỉ thực sự mang lại hiệu quả khi doanh nghiệp xây dựng được văn hóa dữ liệu, vận hành minh bạch và chấp nhận các mô hình làm việc mới.

Ông Đào Nguyên Lan – Viện trưởng Viện Nghiên cứu ứng dụng Công nghệ cao trong Luật học Tài chính Ngân hàng (Viện Công nghệ FIRST) khẳng định, việc ứng dụng công nghệ số và AI đã trở thành yêu cầu tất yếu mang tính chiến lược.

Doanh nghiệp chậm chuyển đổi số có thể chưa bị AI thay thế ngay, nhưng sẽ bị các đối thủ biết sử dụng AI vượt qua.

Quá trình này đem đến cơ hội về năng suất nhưng cũng đặt ra bài toán khó về nguồn lực, bảo mật dữ liệu và tư duy quản lý.

Thách thức từ xu hướng mã hóa tài sản thực

Bên cạnh AI, xu hướng mã hóa tài sản thực (Real World Assets – RWA) cũng là nội dung được thảo luận sâu tại hội thảo.

Đây được xem là bước tiến tiếp theo của nền kinh tế số, khi các tài sản vật lý như bất động sản, hàng hóa hay trái phiếu được token hóa trên nền tảng blockchain, giúp chia nhỏ quyền sở hữu và tăng tính thanh khoản.

TS Trần Quý, Viện trưởng Viện Kinh tế số, nhận định đây thực chất là cuộc đua về thể chế và niềm tin số giữa các quốc gia.

Nếu Việt Nam chậm trễ trong việc xây dựng khung pháp lý và cơ chế thử nghiệm (sandbox), dòng vốn và công nghệ có thể chuyển dịch sang các thị trường đi trước như Singapore.

Dù mang lại kênh huy động vốn mới, xu hướng này cũng đi kèm nhiều rủi ro về mặt pháp lý, an toàn dữ liệu và nguy cơ rửa tiền xuyên biên giới.

TS Nguyễn Trường Sơn, Giảng viên trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, cảnh báo nếu thiếu hành lang pháp lý và cơ chế giám sát phù hợp, việc mã hóa tài sản có thể tạo ra những vùng xám về sở hữu và dòng tiền.

Các chuyên gia khuyến nghị Việt Nam cần nhanh chóng hoàn thiện khung pháp lý để hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ mới, tránh nguy cơ bỏ lỡ làn sóng tài chính số toàn cầu.