Thủ tướng Chính phủ vừa ký Quyết định số 236/QĐ-TTg chính thức công nhận 30 bảo vật quốc gia (Đợt 14). Trong niềm vui chung của cả nước, vùng đất Gia Lai tự hào có thêm hai hiện vật được xướng tên: Sưu tập đồ thờ bằng vàng tháp Chăm An Phú và Bộ cồng chiêng Kơ Đơ.
 |
| Bộ cồng chiêng Kơ Đơ được trưng bày taị Bảo tàng Pleiku. Ảnh: Anh Minh |
Tiếng vang từ Bộ cồng chiêng Kơ Đơ
Giữa không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên – Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, Bộ cồng chiêng Kơ Đơ (niên đại đầu thế kỷ XX) hiện thân như một biểu tượng của tinh thần lạc quan và sự kết nối cộng đồng.
Bộ chiêng này gồm 8 chiếc (1 chiêng sa, 2 cồng có núm và 5 chiêng bằng) được Bảo tàng Pleiku sưu tầm từ năm 1997.
Khác với những bộ chiêng dùng trong tang ma bi lụy, chiêng Kơ Đơ chỉ cất tiếng vang trong các dịp đại hỷ của người Jrai như lễ mừng nhà mới, lễ cưới hay cầu sức khỏe.
Mỗi nhịp chiêng là một nhịp thở của đại ngàn, là lời cầu chúc bình an và hạnh phúc của bà con Buôn Broái gửi gắm qua nhiều thế hệ.
Nếu bộ chiêng Kơ Đơ là âm vang của bản làng thì Sưu tập đồ thờ bằng vàng tại tháp Chăm An Phú lại mang trong mình vẻ đẹp huyền bí, sang trọng của một nền văn minh rực rỡ thế kỷ IX - X.
Báu vật gồm chiếc bình đặt trên hoa sen 8 cánh và các lá vàng khắc ký tự cổ, được tìm thấy trong một "hố thiêng" có cấu trúc hình chữ Vạn độc đáo.
Phát hiện này không chỉ minh chứng cho sự tồn tại của một ngôi đền Phật giáo cổ tại Pleiku mà còn mở ra những tư liệu khoa học quý giá về kỹ nghệ chế tác kim hoàn và giao thoa văn hóa Champa trên vùng cao nguyên.
 |
| Một số hiện vật vàng tìm thấy tại kho thiêng di tích Chăm An Phú được giới thiệu tại hội nghị báo cáo kết quả khai quật khảo cổ học (tháng 5-2024). Ảnh: Hoàng Ngọc |
Cùng với vàng, các nhà khảo cổ còn tìm thấy đá quý và thủy tinh đa sắc, khẳng định vị thế của di tích An Phú trong bản đồ di sản văn hóa miền Trung – Tây Nguyên.
Trách nhiệm bảo tồn và phát huy giá trị di sản
Theo Quyết định số 236/QĐ-TTg, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng UBND các cấp thực hiện nghiêm việc quản lý đối với bảo vật quốc gia theo quy định của pháp luật về di sản văn hóa.
Việc hai hiện vật của Gia Lai được công nhận là Bảo vật quốc gia không chỉ là sự tôn vinh giá trị lịch sử, khoa học mà còn đặt ra trọng trách lớn lao cho địa phương trong việc bảo vệ, lưu giữ.
Hiện cả hai báu vật đang được bảo quản nghiêm ngặt tại Bảo tàng Pleiku, sẵn sàng đón nhận những bước chân thưởng lãm của du khách và những trái tim yêu di sản.
Giờ đây, khi đến với Pleiku, du khách không chỉ say lòng trước vẻ đẹp của Biển Hồ mà còn có thể chiêm bái những bảo vật quốc gia – nơi tinh hoa quá khứ hội tụ và tỏa sáng giữa hiện tại.
