Điện mặt trời mái nhà được bán tối đa 50% sản lượng điện dư lên lưới

Chính phủ đã ban hành Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 57/2025/NĐ-CP về cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn, cùng Nghị định 58/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Điện lực.

Theo quy định mới, nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu có đấu nối với hệ thống điện quốc gia phải được vận hành bảo đảm an toàn hệ thống điện và được huy động bình đẳng như các nguồn điện năng lượng tái tạo, năng lượng mới khác.

Đối với hệ thống đấu nối từ cấp điện áp trung áp trở lên và có bán điện dư cho lưới điện, chủ đầu tư phải trang bị phương tiện, thiết bị kết nối với hệ thống thu thập dữ liệu, giám sát và điều khiển của đơn vị điều độ theo yêu cầu kỹ thuật do Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) công bố.

Đối với hệ thống đấu nối ở cấp hạ áp có bán điện dư, chủ đầu tư phải lắp công tơ đo đếm điện hai chiều. Trường hợp không bán điện dư lên lưới, hệ thống phải được trang bị thiết bị chống phát ngược điện vào lưới nhằm bảo đảm an toàn vận hành.

Nghị định cũng quy định tổ chức, cá nhân phát triển điện mặt trời mái nhà phải chấp hành lệnh điều độ của đơn vị vận hành hệ thống điện. Trong trường hợp hệ thống điện có nguy cơ mất an toàn hoặc ảnh hưởng đến việc cung cấp điện, đơn vị điều độ có quyền yêu cầu giảm hoặc ngừng phát điện lên lưới.

Bên cạnh đó, việc lắp đặt điện mặt trời mái nhà phải tuân thủ các quy định của Luật Điện lực, pháp luật về an toàn điện, phòng cháy, chữa cháy và bảo vệ môi trường. Đối với hộ gia đình lắp đặt hệ thống đấu nối lưới điện hạ áp và có bán điện dư, nghị định quy định không phải thực hiện hoặc điều chỉnh giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh.

Được thoả thuận bán tối đa 50% điện dư

Điểm mới đáng chú ý nhất của nghị định là nâng tỷ lệ sản lượng điện dư được phép mua bán giữa bên phát điện và bên mua từ mức 20% trước đây lên tối đa 50% tổng sản lượng điện phát ra tại đầu ra của hệ thống điện mặt trời mái nhà.

Quy định này áp dụng đối với hệ thống điện mặt trời mái nhà của hộ gia đình, nhà ở riêng lẻ đấu nối ở cấp hạ áp; các hệ thống tại khu vực miền núi, biên giới, hải đảo có lưới điện nhưng chưa liên kết với hệ thống điện quốc gia; hệ thống lắp đặt tại công trình là tài sản công và các dự án thuộc quy hoạch, kế hoạch phát triển điện lực.

Sản lượng điện được mua bán bao gồm điện phát trực tiếp từ hệ thống điện mặt trời mái nhà và phần điện được lưu trữ từ nguồn điện mặt trời trước khi phát lên lưới.

Đáng chú ý, từ thời điểm nghị định có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2030, các bên có thể thoả thuận tỷ lệ mua bán điện dư vượt mức 50% nếu lưới điện tại khu vực đấu nối còn khả năng tiếp nhận và vẫn bảo đảm yêu cầu vận hành an toàn theo phương thức vận hành hệ thống điện.

Ngoài ra, tổ chức, cá nhân đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà có công suất từ 100 kW trở lên nhưng không đấu nối với hệ thống điện quốc gia hoặc đấu nối ở cấp hạ áp phải gửi thông báo đến UBND cấp xã nơi lắp đặt. Đối với hệ thống đấu nối từ cấp trung áp trở lên nhưng không bán điện dư, việc thông báo được thực hiện với UBND cấp tỉnh. Các hệ thống có công suất dưới 1 kW (tính theo công suất bộ nghịch lưu - inverter) được miễn thực hiện thủ tục thông báo.

Theo các chuyên gia, việc nâng tỷ lệ điện dư được phép bán lên lưới sẽ tạo thêm động lực để người dân và doanh nghiệp đầu tư điện mặt trời mái nhà, góp phần khai thác hiệu quả nguồn năng lượng tái tạo, giảm áp lực cung ứng điện trong các giai đoạn cao điểm, đồng thời thúc đẩy thực hiện mục tiêu chuyển dịch năng lượng và phát thải ròng bằng "0" theo cam kết của Việt Nam.