“Điểm mặt, chỉ tên” những sai phạm ở khu đô thị mới Thủ Thiêm

Sai phạm Khu đô thị Thủ Thiêm: Từ quy hoạch đến thu hồi đất, tái định cư đều có vấn đề

Sai phạm tại Khu đô thị Thủ Thiêm: Kiến nghị xử lý trách nhiệm nhiều tổ chức, cá nhân

Thanh tra Chính phủ (TTCP) đã có Thông báo kết luận số 1483/TB-TTCp kết quả kiểm tra một số nội dung chủ yếu liên quan đến việc khiếu nại của công dân về Khu đô thị mới Thủ Thiêm, TP HCM. Trên cơ sở kết quả kiểm tra, TTCP kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo xử lý trách nhiệm nhiều tổ chức, cá nhân.

Xây dựng KĐTM Thủ Thiêm bị ngưng trệ vì không giải quyết dứt điểm khiếu nại của người dân.

Chưa giải quyết dứt điểm khiếu nại kéo dài của người dân

Theo quy hoạch duyệt và chủ trương thu hồi đất của Khu đô thị Thủ Thiêm được Thủ tướng Chính phủ quyết định đầu tư xây dựng thành một khu đô thị hiện đại, bền vững, có quy mô, tiêu chuẩn cao cấp, kết hợp chặt chẽ với các điều kiện cảnh quan tự nhiên.

Đây là một chủ trương đúng đắn. Đến thời điểm kiểm tra, UBND TP HCM đã thực hiện giải phóng mặt bằng được trên 99,4%, ký hợp đồng với một số nhà đầu tư dự án theo hình thức BT.

Trong những năm qua, nhất là hiện nay, Thành ủy, UBND thành phố cùng các cấp, các ngành đã và đang rất nỗ lực, cố gắng trong việc kêu gọi, thu hút các nhà đầu tư; thực hiện đền bù, hỗ trợ tài sản trên đất, quy hoạch, xây dựng các khu nhà ở, tái định cư, bố trí tạm cư, tập trung rà soát, từng bước giải quyết khiếu nại cho người dân bị ảnh hưởng.

Do đó, đến nay đã cơ bản hình thành khu đô thị mới, giá trị nhà, đất tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm và vùng lân cận đã tăng lên đáng kể…

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện đầu tư, xây dựng Khu đô thị mới Thủ Thiêm, UBND thành phố và các sở, ngành liên quan đã để xảy ra những khuyết điểm, vi phạm, ảnh hưởng đến quyền lợi một số hộ dân sinh sống trên địa bàn, phát sinh khiếu nại gay gắt, kéo dài chưa được giải quyết dứt điểm.

Cụ thể, về ranh quy hoạch: UBND thành phố phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/2000 tại Quyết định số 13585/KTST-QH ngày 16/9/1998, trong đó:

Điều chỉnh diện tích và ranh giới không đúng thẩm quyền (giảm 23,3 ha đất đã giao dự án cho 5 doanh nghiệp trước đó nhưng vẫn lập và trình Thủ tướng phê duyệt quy hoạch 1/5000), nhất là việc tăng 4,3 ha thuộc khu phố 1, phường Bình An, quận 2 không đúng quy hoạch được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt;

Vị trí, giới hạn quy hoạch được phê duyệt không thống nhất về tên gọi so với bản đồ và thực địa. Trách nhiệm trực tiếp thuộc Kiến trúc sư trưởng thành phố, các sở, ngành liên quan và UBND thành phố. Thanh tra Chính phủ kết luận:

‘‘Như vậy, việc khiếu nại của người dân về ranh quy hoạch đối với 4,3 ha thuộc khu phố 1, phường Bình An, quận 2 nằm ngoài ranh quy hoạch Khu đô thị mới Thủ Thiêm được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 367/TTg của Thủ tướng Chính phủ là có cơ sở, cần sớm được xem xét và có giải pháp giải quyết phù hợp’’.

Về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư: UBND thành phố đã quyết định thu hồi đất đối với phần diện tích 4,3 ha thuộc khu phố 1, phường Bình An để thực hiện một số dự án trong Khu đô thị mới Thủ Thiêm (phần lõi với diện tích 770 ha) là chưa đủ cơ sở pháp lý, không đúng với quy hoạch được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, cần sớm xem xét, có giải pháp giải quyết phù hợp.

Ngoài ra, việc thực hiện đền bù, giải phóng mặt bằng có trường hợp đang khiếu nại chưa phù hợp quy định, chưa đúng thời điểm thu hồi đất, nhất là khi Luật Đất đai 2003 có hiệu lực;

Không có kế hoạch triển khai thực hiện xây dựng nhà tái định cư trước khi thực hiện công tác giải phóng mặt bằng, việc thực hiện còn chậm, còn một số hạn chế, bất cập, dẫn đến phát sinh khiếu nại về chế độ, chính sách đền bù, hỗ trợ tái định cư, UBND thành phố cần rà soát để giải quyết dứt điểm.

Theo Thanh tra Chính phủ, để xảy ra sai phạm trên có trách nhiệm Công ty Đo đạc Địa chính - Công trình, Sở Địa chính, UBND quận 2 và UBND TP HCM.

Đối với Khu tái định cư 160 ha, qua kiểm tra cho thấy UBND thành phố đã vi phạm các quy định của pháp luật trong việc lập, trình, phê duyệt quy hoạch và thu hồi đất trong phạm vi Khu tái định cư 160 ha thuộc 5 phường đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Theo đó, đã phê duyệt quy hoạch, chấp thuận chủ trương tạm giao, thu hồi và giao đất cho 51 dự án với tổng diện tích 144,6 ha để đầu tư kinh doanh nhà ở, văn phòng, khu vui chơi, giải trí, công trình công cộng… sau khi Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt quy hoạch khu tái định cư.

Hậu quả là không đủ đất để bố trí tái định cư theo quy hoạch được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 367/TTg và Văn bản số 190/CP-NN, dẫn đến phá vỡ quy hoạch được phê duyệt, việc đầu tư xây dựng Khu đô thị mới Thủ Thiêm bị đình trệ do người dân khiếu nại kéo dài chưa được giải quyết dứt điểm, ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân.

Kiến nghị xử lý trách nhiệm những người lưu giữ bản đồ quy hoạch khu Thủ Thiêm

Từ các sai phạm nêu trên, TTCP kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo UBND TP HCM xác định rõ, cụ thể về trách nhiệm liên quan đến những khuyết điểm, vi phạm đã được chỉ ra.

Trên cơ sở đó thực hiện kiểm điểm, chỉ đạo kiểm điểm, xử lý trách nhiệm các tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc phê duyệt quy hoạch, điều chỉnh quy hoạch, thu hồi đất, đền bù, tái định cư, lưu trữ hồ sơ, tài liệu, bản đồ… để xử lý nghiêm theo quy định pháp luật; công khai, nhận trách nhiệm về những khuyết điểm, vi phạm, dẫn đến khiếu nại kéo dài trong thời gian qua.

TTCP lưu ý việc rà soát từng trường hợp cụ thể người dân đang khiếu nại, đặc biệt là các hộ dân nằm trong khu vực khoảng 4,3 ha ngoài ranh quy hoạch thuộc khu phố 1, phường Bình An, quận 2 để bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phù hợp cho người dân, sớm chấm dứt khiếu nại.

UBND TPHCM cũng cần phối hợp với TTCP và các bộ, ngành liên quan (Tài chính, Xây dựng, Tài nguyên và Môi trường) để kiểm tra, rà soát, kiến nghị Thủ tướng Chính phủ biện pháp xử lý phù hợp, đúng quy định của pháp luật đối với tổ chức, cá nhân có liên quan đến các khuyết điểm, vi phạm trong việc quy hoạch, giao đất, thực hiện đầu tư tại các dự án thuộc các khu tái định cư theo quy hoạch đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Bên cạnh đó, TTCP kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Xây dựng kiểm tra, rà soát, hướng dẫn UBND thành phố hoàn thiện các đồ án quy hoạch, điều chỉnh quy hoạch với các dự án liên quan đến Khu đô thị mới Thủ Thiêm;

Xem xét, xử lý trách nhiệm những tổ chức, cá nhân có liên quan đến các khuyết điểm, vi phạm trong việc thực hiện thẩm định, lưu trữ hồ sơ, bản vẽ và chức năng quản lý nhà nước về quy hoạch xây dựng.

Đối với Văn phòng Chính phủ, TTCP đề nghị xem xét, xử lý trách nhiệm những tổ chức, cá nhân có liên quan đến thiếu sót, khuyết điểm trong việc lưu trữ hồ sơ, bản vẽ quy hoạch.

TTCP cho biết, cơ quan này sẽ chủ trì, phối hợp với UBND TP HCM, các bộ, ngành liên quan (Tài chính, Xây dựng, Tài nguyên và Môi trường) để kiểm tra, rà soát, kiến nghị với Thủ tướng Chính phủ biện pháp xử lý phù hợp, đúng quy định của pháp luật đối với tổ chức, cá nhân có liên quan đến các khuyết điểm, vi phạm trong quy hoạch, giao đất, thực hiện đầu tư tại các dự án thuộc khu tái định cư theo quy hoạch được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.