Dịch tả toàn cầu diễn biến phức tạp, Bộ Y tế triển khai khẩn công tác phòng chống bệnh

Theo thông tin của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), tính từ đầu năm 2025 đến ngày 29-8-2025, WHO đã theo dõi 409.222 trường hợp mắc bệnh (4.738 ca tử vong) được báo cáo tại 31 quốc gia trên toàn cầu, trong đó ghi nhận 6/31 quốc gia báo cáo tỷ lệ tử vong trên 1%.

Tuy số ca mắc giảm 20% so với cùng kỳ năm ngoái, nhưng số ca tử vong lại tăng 46%. WHO đánh giá tình hình dịch tả toàn cầu đang trở nên phức tạp, với các đợt bùng phát xảy ra ở 31 quốc gia với tỷ lệ tử vong tăng cao và được đánh giá là "Do quy mô, mức độ nghiêm trọng và tính chất liên kết của các đợt bùng phát này, nguy cơ lây lan thêm trong và giữa các quốc gia là rất cao".

Năm 2025, Khu vực Đông Địa Trung Hải ghi nhận số ca mắc bệnh tả cao nhất (230.991 ca với 6 quốc gia), tiếp theo là Khu vực Châu Phi (172.750 ca với 23 quốc gia), Khu vực Đông-Nam Á (2.985 ca mắc bệnh tả với 05 năm quốc gia) và Khu vực Châu Mỹ (2.496 ca với 01 quốc gia).

Số ca tử vong liên quan đến bệnh tả cao nhất ở Khu vực Châu Phi (3.763 ca tử vong, chiếm 2,2%), tiếp theo là Khu vực Đông Địa Trung Hải (943 ca tử vong, chiếm 0,4%), Khu vực Châu Mỹ (31 ca tử vong, chiếm 1,2%), Khu vực Đông-Nam Á (01 ca tử vong, chiếm 0,03%).

Bệnh tả đang bùng phát trở lại ở một số quốc gia, bao gồm một số quốc gia không báo cáo số ca bệnh đáng kể trong nhiều năm, như Chad và Cộng hòa Congo.

Trong khi đó, các quốc gia khác, như Cộng hòa Dân chủ Congo, Nam Sudan và Sudan, đang trải qua các đợt bùng phát tiếp tục từ năm 2024, với sự mở rộng đáng kể về mặt địa lý.

Trong 12 năm gần đây, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh tả. Tuy nhiên, theo Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh - Bộ Y tế Võ Hải Sơn, trong bối cảnh hiện nay, không loại trừ nguy cơ bệnh tả xâm nhập Việt Nam do sự giao lưu thương mại, du lịch rộng mở của nước ta với các nước khác trên thế giới.

Vì vậy, ngay khi có thông tin ghi nhận tình hình và khuyến cáo về bệnh tả của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Bộ Y tế đã cập nhật thông tin về tình hình dịch bệnh để đánh giá nguy cơ mắc bệnh tả tại Việt Nam.

Để chủ động và tăng cường công tác phòng chống bệnh tả trong thời gian tới, Cục Phòng bệnh - Bộ Y tế tiếp tục theo dõi và chỉ đạo các tỉnh, thành phố tăng cường công tác phòng chống dịch bệnh.

Cùng với đó, tổ chức họp đánh giá nguy cơ dịch bệnh lây truyền vào Việt Nam với sự tham gia của các chuyên gia quốc tế (WHO, CDC Hoa Kỳ) và chuyên gia trong nước.

Đồng thời, tăng cường đi kiểm tra, chỉ đạo, giám sát tại cửa khẩu và các khu vực có nguy cơ cao xâm nhập vào Việt Nam.

Bộ Y tế yêu cầu các Viện Vệ sinh dịch tễ/Pasteur, các Bệnh viện tuyến Trung ương phối hợp với các tỉnh tập trung giám sát chặt chẽ tình hình dịch bệnh; tăng cường chỉ đạo công tác phòng chống bệnh tả trên địa bàn phụ trách.

Các đơn vị cần đẩy mạnh giám sát tình hình bệnh tả và hỗ trợ, hướng dẫn các địa phương công tác phòng, chống, điều trị, chẩn đoán bệnh tả.

Bộ Y tế cũng đề nghị Sở Y tế các tỉnh, thành phố tăng cường giám sát dịch ngay tại cửa khẩu, tại các cơ sở y tế và cộng đồng nhằm phát hiện sớm ca bệnh nghi ngờ, đặc biệt tại những khu vực có người trở về từ vùng có dịch. Khi phát hiện trường hợp nghi ngờ, cần tiến hành lấy mẫu bệnh phẩm để chẩn đoán xác định kịp thời.

Đồng thời, chỉ đạo các cơ sở khám, chữa bệnh tổ chức tốt việc thu dung điều trị bệnh nhân, khai thác tiền sử bệnh, khám, điều trị kịp thời và thực hiện nghiêm việc điều trị, chẩn đoán bệnh tả, có kế hoạch phân cấp chuyên môn, tránh tình trạng quá tải bệnh viện.

Sở Y tế các tỉnh, thành phố cần rà soát, chuẩn bị đầy đủ nhân lực, thuốc, vật tư, trang thiết bị và hóa chất phòng chống dịch, bảo đảm khả năng ứng phó kịp thời khi dịch xảy ra. Sớm thành lập các đoàn kiểm tra giám sát phòng chống dịch trên địa bàn, đặc biệt tại các khu vực có nguy cơ cao.

Đặc biệt, để chủ động phòng, chống bệnh tả, Bộ Y tế khuyến cáo mạnh mẽ người dân thực hiện các biện pháp phòng bệnh sau:

1. Người về từ các quốc gia, khu vực đang có sự gia tăng dịch bệnh tả:

- Cần chủ động theo dõi sức khỏe trong vòng 05 ngày.

- Nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường về sức khỏe (như nôn và tiêu chảy với số lượng lớn dẫn đến mất nước và điện giải trầm trọng, gây sốc nặng …) cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, tư vấn và điều trị kịp thời.

2. Người dân cần thực hiện tốt các nội dung sau:

- Vệ sinh cá nhân: Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh.

- Vệ sinh môi trường, thu gom rác, diệt ruồi.

- An toàn vệ sinh thực phẩm: Thực hiện ăn chín, uống sôi. - Bảo vệ nguồn nước, dùng nước sạch.

- Khi có dấu hiệu bất thường về sức khỏe (như nôn và tiêu chảy với số lượng lớn dẫn đến mất nước và điện giải trầm trọng, gây sốc nặng …) đến ngay cơ sở y tế để được khám và tư vấn điều trị. Không tự ý điều trị tại nhà.

3. Người dân khi đi du lịch, công tác tại các vùng bệnh tả đang tăng cao cần chủ động phòng, chống bệnh. Chủ động theo dõi sức khỏe và thông báo cho cơ quan y tế khi có triệu chứng bệnh tả.

Tả là một bệnh truyền nhiễm có các triệu chứng chính là tiêu chảy, mất nước và rối loạn điện giải cấp tính, có thể gây thành dịch lớn với tỷ lệ tử vong cao.

Bệnh tả lây theo đường tiêu hóa, chủ yếu qua ăn, uống. Vi khuẩn tả xâm nhập vào đường tiêu hóa của người lành từ nước uống và thức ăn có nhiễm vi khuẩn tả, đặc biệt là thức ăn có nguồn gốc thủy hải sản.

Vi khuẩn tả có thể tồn tại lâu ở vùng nước lợ nơi cửa sông hay ven biển. Trong nước vi khuẩn tả sống ký sinh chủ yếu ở các loài động, thực vật thủy sinh phù du như rong, tảo, đặc biệt ở các động vật giáp xác như tôm, cua, sò, ốc, hến…