Đề xuất tăng vốn đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng thêm hơn 86.700 tỷ đồng

Đối với dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn cho biết dự án đã được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 187/2025/QH15. Tuy nhiên, trong quá trình lập báo cáo nghiên cứu khả thi đã xuất hiện nhiều yếu tố mới nên cần điều chỉnh chủ trương đầu tư để nâng cao hiệu quả, bảo đảm an toàn và tính bền vững.

Chính phủ đề xuất điều chỉnh đoạn tuyến chính từ ga Nam Hải Phòng đến ga Lạch Huyện thành tuyến nhánh; bổ sung đoạn đường sắt Yên Viên - Gia Lâm dài khoảng 8,4km cùng hai tuyến nhánh kết nối với hệ thống đường sắt hiện hữu.

Đồng thời, đoạn từ ga Bắc Hồng đến ga Nam Hải Phòng được điều chỉnh từ đầu tư đường đơn theo phân kỳ sang đầu tư đường đôi; bổ sung hạng mục di dời các công trình điện trên 110kV thuộc hai dự án do TP Hà Nội làm cơ quan chủ quản.

Theo tính toán cập nhật, sơ bộ tổng mức đầu tư dự án là 289.975 tỷ đồng, tăng 86.744 tỷ đồng so với mức vốn Quốc hội đã phê duyệt trước đó.

Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đánh giá việc Chính phủ trình Quốc hội điều chỉnh chủ trương đầu tư là đúng quy định của Luật Đầu tư công và phù hợp thẩm quyền.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục hoàn thiện căn cứ xác định tổng mức đầu tư, làm rõ nguyên nhân tăng, giảm của từng khoản mục chi phí và bổ sung các giải pháp kiểm soát vốn trong quá trình triển khai nhằm hạn chế phát sinh điều chỉnh sau này.

Thường trực Ủy ban không đồng tình với đề xuất đưa chi phí di dời các công trình điện từ 110kV trở lên của hai dự án độc lập do TP Hà Nội làm chủ đầu tư vào tổng mức đầu tư của dự án đường sắt, cho rằng nội dung này chưa phù hợp với quy định của Luật Đầu tư công.Kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất với sự cần thiết đầu tư dự án Vành đai 5 nhằm hoàn thiện mạng lưới giao thông quốc gia, tăng cường kết nối vùng và tạo động lực phát triển cho Thủ đô cùng các địa phương lân cận.

Đối với dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đồng tình với việc điều chỉnh chủ trương đầu tư, bao gồm cả phương án tăng tổng mức đầu tư.

“Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhận định đây là việc làm bất đắc dĩ nhưng rất cần thiết để đảm bảo cơ sở pháp lý, tính khả thi và đáp ứng yêu cầu phát triển hạ tầng chiến lược”, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ tiếp tục làm rõ hiệu quả kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh của dự án Vành đai 5, khả năng mở rộng không gian phát triển dọc tuyến, cơ cấu nguồn vốn và khả năng cân đối ngân sách nhằm tránh biến động lớn trong quá trình triển khai.

Đối với dự án đường sắt, Chính phủ cần phân tích rõ nguyên nhân điều chỉnh, đánh giá tác động đến quy hoạch mạng lưới đường sắt quốc gia, cụ thể hóa lộ trình chuyển đổi sang năng lượng sạch, nhận diện các rủi ro trong huy động vốn, bảo đảm quyền lợi của người dân trong công tác bồi thường, tái định cư và quy định rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương.

Đồng thời, Chính phủ khẩn trương báo cáo cấp có thẩm quyền về việc điều chỉnh tăng tổng mức đầu tư trước khi trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp gần nhất.