Đề xuất tăng chuẩn trợ giúp và trợ cấp hưu trí xã hội

Hiện nay, mức chuẩn trợ giúp xã hội theo các quy định hiện hành đang bộc lộ nhiều điểm bất cập và không còn phù hợp với bối cảnh kinh tế.

Bộ Y tế đánh giá con số 500.000 đồng mỗi tháng là quá thấp, chưa thể đảm bảo mức sống tối thiểu cho người dân và thiếu tính tương đồng với các chính sách bảo hiểm xã hội hay giảm nghèo.

Nhìn vào chuẩn nghèo mới nhất được quy định tại Nghị định số 351/2025/NĐ-CP, mức trợ cấp này chỉ tương đương hơn 22,7% chuẩn nghèo khu vực nông thôn là 2,2 triệu đồng và vỏn vẹn 17,8% so với mốc 2,8 triệu đồng ở khu vực đô thị.

Thực tế này càng trở nên đáng lo ngại khi chỉ số giá tiêu dùng CPI trong giai đoạn từ năm 2024 đến 2026 được dự báo tăng bình quân trên 3,5% mỗi năm và có thể chạm ngưỡng gần 12% sau ba năm.

Áp lực từ việc nhóm hàng lương thực tăng giá nhanh chóng khiến cuộc sống của những đối tượng thụ hưởng chính sách vốn đã khó khăn nay lại càng thêm chật vật.

Không dừng lại ở đó, hệ thống chính sách hiện tại vẫn còn bỏ ngỏ nhiều quy định quan trọng về định mức chi phí sinh hoạt. Chúng ta đang thiếu đi những căn cứ rõ ràng để chi trả cho các khoản như trang phục, đồ dùng cá nhân, chăm sóc sức khỏe, học tập hay phục hồi chức năng và vui chơi giải trí.

Các cơ sở trợ giúp xã hội cũng gặp rắc rối lớn do chưa có định mức cụ thể về đầu tư hạ tầng, sửa chữa và mua sắm trang thiết bị chuyên dụng phục vụ công tác chăm sóc và điều trị.

Sự thiếu hụt những hành lang pháp lý này dẫn đến hệ lụy tất yếu là việc phân bổ ngân sách giữa các địa phương không đồng nhất, gây cản trở trực tiếp đến khâu lập và quyết toán dự toán ngân sách.

Trước những hạn chế đó, Bộ Y tế đã khẩn trương dự thảo Nghị định sửa đổi nhằm khắc phục kịp thời các bất cập của Nghị định số 20/2021/NĐ-CP, Nghị định số 76/2024/NĐ-CP và Nghị định số 176/2025/NĐ-CP.

Trọng tâm của lần sửa đổi này là đề xuất nâng mức chuẩn trợ giúp xã hội và trợ cấp hưu trí xã hội từ 500.000 đồng lên mức 600.000 đồng mỗi tháng, tương đương mức tăng 20%.

Cơ quan soạn thảo lý giải rằng nếu chỉ điều chỉnh tăng 8% lên mức 540.000 đồng thì khoản tiền này vẫn chưa chạm ngưỡng 25% chuẩn nghèo nông thôn và chưa đầy 20% chuẩn nghèo đô thị.

Do đó, phương án nâng lên 600.000 đồng là hợp lý hơn cả, giúp tỷ lệ đáp ứng vươn lên mốc 27,3% chuẩn nghèo nông thôn và 21,4% chuẩn nghèo đô thị. Việc điều chỉnh này không chỉ cụ thể hóa tinh thần Hiến pháp về quyền an sinh xã hội mà còn tạo điều kiện để người yếu thế có khả năng chi trả các nhu cầu thiết yếu nhất.

Trong tương lai, tùy thuộc vào khả năng cân đối ngân sách và tốc độ tăng giá tiêu dùng, các cơ quan có thẩm quyền sẽ tiếp tục xem xét điều chỉnh để đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau.

Bên cạnh việc tăng tiền trợ cấp, dự thảo lần này còn chú trọng bổ sung quy định hỗ trợ người cao tuổi có người phụng dưỡng nhưng bản thân người phụng dưỡng lại không có khả năng kinh tế hoặc sức khỏe.

Sự bổ sung này thực chất là việc kế thừa nhóm đối tượng đã được thụ hưởng ổn định từ Nghị định số 136/2013/NĐ-CP nên sẽ không tạo ra sự gia tăng đột biến về số lượng trên toàn quốc. T

hực tiễn cho thấy đã có 10 trên tổng số 34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chủ động ban hành chính sách đặc thù để hỗ trợ nhóm này trong giai đoạn 2021-2025.

Việc đưa nhóm đối tượng trên vào quy định chung chủ yếu nhằm thống nhất khung pháp lý trên cả nước, không gây áp lực mới lên tổng chi ngân sách nhà nước.

Người dân hoàn toàn có thể yên tâm vì số lượng người cao tuổi rơi vào hoàn cảnh này chỉ chiếm tỷ trọng rất nhỏ và đang có xu hướng giảm dần nhờ hiệu quả của các chính sách giảm nghèo bền vững.

Quá trình xét duyệt cũng sẽ được các địa phương tiến hành chặt chẽ qua rà soát thực tế, đảm bảo hỗ trợ đúng người, đúng thời điểm mà không làm phát sinh thêm chi phí quản lý vận hành.

Nguồn kinh phí chi trả sẽ được cân đối trọn vẹn trong dự toán chi thường xuyên hằng năm đã được phân bổ cho công tác bảo trợ xã hội.

Hiện tại, toàn bộ nội dung dự thảo đang được Bộ Y tế đăng tải công khai để lấy ý kiến đóng góp rộng rãi trên Cổng Thông tin điện tử của Bộ.