Đề xuất sửa nội quy trại giam, thay đổi cách xử lý điện thoại và đồ cấm
Bộ Công an đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư quy định nội quy cơ sở giam giữ và danh mục đồ vật được đưa vào khu vực giam giữ, trong đó đáng chú ý là việc mở rộng phạm vi áp dụng nội quy và thay đổi cách xử lý nhiều loại đồ vật cấm như điện thoại, thiết bị điện tử.
Một điểm mới là nội quy không chỉ áp dụng trong phạm vi cơ sở giam giữ mà được mở rộng ra toàn bộ quá trình quản lý, bao gồm cả khi người bị tạm giữ, tạm giam được trích xuất, áp giải, dẫn giải ra bên ngoài.
Theo cơ quan soạn thảo, thực tế thời gian qua có nhiều trường hợp phát sinh vi phạm khi trích xuất nhưng thiếu cơ sở pháp lý để xử lý do chưa có quy định cụ thể.
Cùng với đó, dự thảo cũng mở rộng phạm vi xử lý đối với hành vi đưa vào, tàng trữ, sử dụng đồ vật cấm. Không chỉ giới hạn trong buồng tạm giữ, tạm giam, quy định mới áp dụng cho toàn bộ khu vực cơ sở giam giữ.
Thực tế đã có nhiều trường hợp nhận đồ cấm từ bên ngoài, cất giấu và sử dụng ở các khu vực khác nhưng chưa có chế tài xử lý.
Danh mục đồ vật cấm cũng được điều chỉnh theo hướng cập nhật thực tế, trong đó bổ sung các loại thuốc lá thế hệ mới thay vì chỉ quy định chung như trước đây.
Đáng chú ý, dự thảo thay đổi cách xử lý một số nhóm đồ vật cấm, đặc biệt là các thiết bị điện tử. Trước đây, các đồ vật này sau khi thu giữ phải kiểm tra, lập hồ sơ và tiêu hủy, trừ trường hợp liên quan đến vụ án.
Tuy nhiên, cơ quan soạn thảo cho rằng nhiều thiết bị có giá trị, chứa dữ liệu cá nhân không liên quan đến hành vi phạm tội nên việc tiêu hủy là chưa hợp lý.
Theo đề xuất mới, sau khi thu giữ, cơ sở giam giữ sẽ tiến hành kiểm tra, xác minh. Nếu có dấu hiệu tội phạm hoặc không đủ khả năng kiểm tra dữ liệu, sẽ chuyển cho cơ quan điều tra có thẩm quyền xử lý.
Trường hợp không có dấu hiệu vi phạm, các nhóm đồ vật như chất cháy, vật sắc nhọn, tài liệu, phương tiện đánh bạc… sẽ bị tiêu hủy; riêng điện thoại di động, thiết bị liên lạc, thiết bị lưu trữ dữ liệu… sẽ được niêm phong, bảo quản và trả lại cho chủ sở hữu hoặc bàn giao khi người bị tạm giữ, tạm giam rời cơ sở giam giữ.
Với tiền, vàng, giấy tờ có giá và tài sản tương tự, dự thảo cũng điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn.
Nếu xác định được chủ sở hữu, tài sản sẽ được niêm phong, bảo quản để bàn giao lại hoặc gửi lưu ký.
Trường hợp không xác định được chủ sở hữu, cơ sở giam giữ sẽ báo cáo cấp có thẩm quyền để xử lý theo quy định về tài sản công.
Theo Bộ Công an, các đề xuất này nhằm khắc phục khoảng trống pháp lý trong thực tiễn, đồng thời tăng cường hiệu quả quản lý tại cơ sở giam giữ trong bối cảnh xuất hiện nhiều loại thiết bị, phương thức vi phạm mới.
