Đề xuất quy định mới về trường hợp không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT

Bộ Tài chính hiện đang thực hiện lấy ý kiến cho dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 181/2025/NĐ-CP, nhằm chi tiết hóa việc thi hành Luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT). Theo cơ quan soạn thảo, Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 đã phân loại rõ các nhóm đối tượng liên quan đến sản phẩm nông, lâm, thủy sản.

Cụ thể, các sản phẩm cây trồng, chăn nuôi, thủy sản chưa qua chế biến hoặc chỉ qua sơ chế thông thường do tổ chức, cá nhân tự sản xuất, đánh bắt bán ra sẽ thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT.

Trong khi đó, các sản phẩm này nếu qua khâu thương mại do các đối tượng khác bán ra sẽ chịu mức thuế suất 5%.

Để đảm bảo tính minh bạch và tránh các vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, Bộ Tài chính nhận thấy cần thiết phải quy định chi tiết các trường hợp cụ thể. Dự thảo mới đề xuất sửa đổi khoản 1 Điều 4 của Nghị định 181/2025/NĐ-CP để phân định rõ ràng giữa đối tượng không chịu thuế, đối tượng chịu thuế 5% và đối tượng không phải kê khai tính nộp thuế.

Theo đề xuất, các sản phẩm được coi là sơ chế thông thường bao gồm những mặt hàng mới chỉ qua làm sạch, phơi khô, bóc vỏ, xay xát, đóng hộp kín khí hay bảo quản lạnh.

Trong trường hợp có sự lúng túng khi xác định, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sẽ có trách nhiệm căn cứ vào quy trình sản xuất thực tế của người nộp thuế để đưa ra kết luận cuối cùng theo đúng quy định của pháp luật.

Một điểm mới đáng chú ý trong dự thảo là quy định về khâu kinh doanh thương mại giữa các doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp, hợp tác xã nộp thuế theo phương pháp khấu trừ bán các mặt hàng nông sản thô hoặc sơ chế cho một doanh nghiệp, hợp tác xã khác thì sẽ không phải kê khai và tính nộp thuế GTGT.

Trên hóa đơn trong trường hợp này, dòng giá bán sẽ ghi giá không có thuế, còn dòng thuế suất và tiền thuế sẽ được gạch bỏ hoàn toàn.

Tuy nhiên, nếu các đơn vị này bán sản phẩm cho hộ, cá nhân kinh doanh hoặc các tổ chức khác không thuộc diện nêu trên, họ vẫn phải thực hiện tính thuế GTGT với mức thuế suất là 5%.

Riêng đối với hộ kinh doanh và các doanh nghiệp nộp thuế theo phương pháp trực tiếp, mức thuế GTGT phải nộp sẽ được tính bằng 1% nhân với doanh thu thực tế đạt được từ việc bán các sản phẩm này.

Bên cạnh việc phân loại thuế suất, Bộ Tài chính cũng đề xuất bãi bỏ một quy định đang gây ra "điểm nghẽn" lớn trong công tác hoàn thuế.

Hiện nay, Nghị định 181/2025/NĐ-CP yêu cầu người mua chỉ được hoàn thuế khi người bán đã hoàn tất việc kê khai và nộp thuế tại thời điểm nộp hồ sơ.

Nhận thấy đây là bất cập cần tháo gỡ để đảm bảo tính thống nhất với Luật sửa đổi, Bộ Tài chính đề xuất xóa bỏ quy định này nhằm hỗ trợ dòng vốn cho doanh nghiệp và đẩy nhanh tiến độ giải quyết hồ sơ hoàn thuế trên toàn quốc.