Đề xuất quản lý biên chế viên chức gắn với mức độ tự chủ tài chính của đơn vị

Bộ Tư pháp đang thẩm định dự thảo nghị định về quản lý, sử dụng số lượng người làm việc trong đơn vị sự nghiệp công lập do Bộ Nội vụ chủ trì xây dựng.

Dự thảo được kỳ vọng tạo cơ sở pháp lý đồng bộ cho việc quản lý biên chế theo hướng tinh gọn, nâng cao hiệu quả hoạt động và đẩy mạnh tự chủ đối với các đơn vị sự nghiệp công lập.

Theo dự thảo, việc xác định số lượng người làm việc phải phù hợp với vị trí việc làm, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của từng đơn vị, đồng thời căn cứ định mức biên chế do bộ quản lý ngành, lĩnh vực hướng dẫn.

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung nguyên tắc quản lý biên chế gắn với mức độ tự chủ tài chính.

Theo đó, tỉ lệ người làm việc hưởng lương từ nguồn thu sự nghiệp trên tổng số người làm việc của đơn vị sự nghiệp công lập không được thấp hơn tỉ lệ mức độ tự chủ tài chính của đơn vị, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành có quy định khác.

Dự thảo cũng quy định ba căn cứ để xác định số lượng người làm việc. Thứ nhất là vị trí việc làm và khối lượng công việc thực tế tương ứng với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của đơn vị.

Thứ hai là mức độ cải tiến quy trình làm việc, đổi mới phương thức hoạt động, hiện đại hóa công sở, trang thiết bị, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số nhằm nâng cao năng suất lao động, giảm nhu cầu về nhân lực.

Thứ ba là thực tế quản lý, sử dụng biên chế được giao; việc ký hợp đồng lao động hoặc hợp đồng dịch vụ để thực hiện một số công việc theo quy định tại Điều 21 Luật Viên chức và mức độ tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập.

Về cơ sở pháp lý, Luật Viên chức năm 2010 (được sửa đổi, bổ sung năm 2019) quy định việc tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức phải căn cứ vào vị trí việc làm, chức danh nghề nghiệp và nhu cầu công việc.

Nghị quyết số 19-NQ/TW năm 2017 của Ban Chấp hành Trung ương cũng đặt mục tiêu tiếp tục đổi mới hệ thống tổ chức và quản lý, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập, giảm mạnh số lượng người hưởng lương từ ngân sách nhà nước và đẩy mạnh cơ chế tự chủ.

Theo Nghị định số 60/2021/NĐ-CP của Chính phủ về cơ chế tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập, các đơn vị được phân loại theo bốn mức độ tự chủ tài chính, từ tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư đến đơn vị do Nhà nước bảo đảm chi thường xuyên.

Việc gắn quản lý biên chế với mức độ tự chủ được đánh giá là bước đi nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực, giảm áp lực ngân sách và thúc đẩy quá trình cải cách khu vực sự nghiệp công lập.