Đề xuất Nhà nước đầu tư sách giáo khoa cho học sinh mượn miễn phí

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến về dự thảo Nghị định quy định cơ chế miễn học phí, giáo trình môn học Quốc phòng và An ninh (QP&AN), cùng lộ trình miễn phí sách giáo khoa cho học sinh phổ thông.

Đây là những chính sách nhằm bảo đảm quyền lợi học tập và giảm bớt gánh nặng tài chính cho người học tại các cơ sở giáo dục đại học, nghề nghiệp và phổ thông.

Theo dự thảo, từ năm học 2027-2028, sinh viên trên toàn quốc sẽ được miễn học phí cho lần học thứ nhất môn QP&AN. Ngân sách nhà nước sẽ bảo đảm kinh phí cấp bù học phí trực tiếp cho các cơ sở đào tạo.

Đồng thời, sinh viên cũng được mượn miễn phí giáo trình môn học này từ thư viện nhà trường.

Tuy nhiên, chính sách hỗ trợ không áp dụng cho các trường hợp phải học lại do thi không đạt, nghỉ học quá thời gian quy định hoặc vì các lý do chủ quan khác.

Trong những trường hợp này, sinh viên phải tự chi trả học phí cho các lần học lại theo quy định. Sau khi kết thúc môn học, sinh viên có trách nhiệm hoàn trả giáo trình nguyên vẹn để nhà trường tái sử dụng cho các khóa sau.

Đối với giáo dục phổ thông, dự thảo đề xuất Nhà nước bảo đảm ngân sách để trang bị sách giáo khoa cho thư viện trường học, tổ chức cho học sinh mượn sử dụng mà không thu bất kỳ khoản phí nào.

Mỗi học sinh sẽ được mượn một bộ sách đầy đủ vào đầu mỗi năm học hoặc học kỳ và phải hoàn trả trong vòng 7 ngày làm việc sau khi kết thúc năm học hoặc khi chuyển trường, thôi học.

Chính sách này dự kiến áp dụng đồng loạt trên phạm vi cả nước từ năm học 2029-2030.

Những địa phương có khả năng tự cân đối ngân sách được khuyến khích triển khai sớm hơn, trong đó ưu tiên các địa bàn biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Vì sách giáo khoa và giáo trình được mua sắm bằng ngân sách nhà nước là tài sản công, Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh trách nhiệm bảo quản của cơ sở giáo dục và người học.

Trường hợp làm mất hoặc hư hỏng do nguyên nhân chủ quan, người mượn phải bồi hoàn bằng sách mới cùng loại hoặc bằng tiền mặt.

Mức bồi hoàn tiền mặt là 100% giá bìa đối với sách sử dụng dưới 1 năm và 50% đối với sách đã qua sử dụng từ 1 năm trở lên.

Dự thảo cũng quy định nghiêm cấm các hành vi thu phí trái quy định như phí đặt cọc, phí bảo quản hoặc các khoản dịch vụ thư viện không đúng mục đích.

Người đứng đầu cơ sở giáo dục phải chịu trách nhiệm toàn diện nếu để xảy ra tình trạng thu phí sai hoặc thất thoát tài sản.

Các đơn vị cung ứng sách in lậu, sách giả hoặc sai quy chuẩn cũng sẽ bị xử lý nghiêm, bao gồm đình chỉ quyền cung ứng từ 1 đến 3 năm và công khai thông tin vi phạm.