Đề xuất mức kỷ luật, bồi thường với cán bộ có hành vi gây lãng phí

Nhằm tạo cơ sở pháp lý vững chắc trong việc xử lý các sai phạm, Bộ Tài chính đang tiến hành dự thảo Nghị định quy định chi tiết việc áp dụng hình thức kỷ luật và bồi thường thiệt hại đối với hành vi gây lãng phí.

Văn bản này hướng dẫn cụ thể cách xác định mức độ thiệt hại, từ đó làm căn cứ quy trách nhiệm bồi thường nhằm khắc phục hậu quả và giảm thiểu tối đa các tác động tiêu cực đến tài sản nhà nước.

Dự thảo được thiết kế chi tiết bao gồm 3 chương và 30 điều, tập trung chủ yếu vào quy trình xử lý kỷ luật và các mức bồi thường tài chính.

Về đối tượng áp dụng, dự thảo phân định rõ những cá nhân phải chịu trách nhiệm.

Người đứng đầu và cấp phó của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp sẽ bị xử lý nếu buông lỏng quản lý, để xảy ra lãng phí tại đơn vị mình phụ trách.

Cùng với đó, cán bộ, công chức, viên chức có hành vi trực tiếp gây lãng phí hoặc vi phạm quy định về phòng chống lãng phí cũng sẽ phải chịu các hình thức kỷ luật tương xứng.

Riêng về trách nhiệm bồi thường thiệt hại, dự thảo nhấn mạnh nghĩa vụ này thuộc về người trực tiếp thực hiện hành vi gây lãng phí.

Trong quá trình xem xét xử lý, pháp luật cũng mở ra một số cơ chế loại trừ, miễn hoặc giảm nhẹ mức kỷ luật dựa trên Luật Cán bộ, công chức, Luật Viên chức và các quy định bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung.

Các tình tiết được xem xét giảm nhẹ bao gồm: Thực hiện theo mệnh lệnh, quyết định của cấp trên mà không hề biết các chỉ đạo đó là trái pháp luật Đã chủ động phát hiện, báo cáo cấp có thẩm quyền và áp dụng các biện pháp cần thiết để ngăn chặn, khắc phục hậu quả kịp thời

Đối với người đứng đầu và cấp phó không trực tiếp vi phạm nhưng để xảy ra thất thoát tại cơ quan, dự thảo đề xuất các mức kỷ luật tương ứng với hậu quả pháp lý xảy ra: Khiển trách nếu vụ việc chưa đến mức xử lý hình sự hoặc chỉ bị phạt tiền, cải tạo không giam giữ, phạt tù đến 3 năm Cảnh cáo nếu hậu quả dẫn đến việc bị xử lý bằng hình thức phạt tù từ trên 3 năm đến 7 năm Cách chức trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng, bị xử lý phạt tù từ trên 7 năm đến 20 năm

Với cán bộ, công chức, viên chức trực tiếp có hành vi gây lãng phí, các mức phạt được phân loại chặt chẽ dựa trên số tiền thiệt hại. Hình thức khiển trách sẽ được áp dụng cho các trường hợp: Vi phạm lần đầu và gây thiệt hại dưới 50 triệu đồng Vi phạm lần đầu gây thiệt hại từ 50 đến 75 triệu đồng nhưng có tình tiết giảm nhẹ

Hình thức cảnh cáo được xem xét áp dụng nghiêm khắc hơn đối với các tình huống: Đã bị kỷ luật khiển trách mà vẫn tiếp tục tái phạm Vi phạm lần đầu với mức thiệt hại từ 50 triệu đồng đến 75 triệu đồng Cán bộ lãnh đạo, quản lý vi phạm lần đầu gây thiệt hại dưới 50 triệu đồng do không thực hiện đúng chức trách được giao.

Hình thức cách chức dành riêng cho cán bộ quản lý sẽ được thi hành khi: Đã bị cảnh cáo trước đó mà vẫn tái phạm Vi phạm lần đầu gây lãng phí trên 75 triệu đồng nhưng chưa đến mức buộc thôi việc, đồng thời có thái độ tiếp thu sửa chữa và có tình tiết giảm nhẹ

Nghiêm khắc nhất là hình thức buộc thôi việc, áp dụng cho các hành vi: Đã bị cách chức hoặc cảnh cáo mà vẫn chứng nào tật nấy Gây lãng phí lần đầu với thiệt hại trên 75 triệu đồng nhưng người vi phạm không chủ động khắc phục hậu quả và có thêm các tình tiết tăng nặng.

Không chỉ xử lý hành vi lãng phí tài sản, dự thảo còn quy định rõ các chế tài đối với những vi phạm trong khâu tổ chức thực hiện phòng, chống lãng phí. Mức khiển trách sẽ dành cho các cá nhân vi phạm lần đầu các lỗi: Ban hành chương trình chống lãng phí sai thời hạn hoặc sai nội dung Không thực hiện đúng các chỉ tiêu.

Giải pháp tiết kiệm đã đề ra Báo cáo kết quả công tác chống lãng phí chậm trễ Bỏ lơ việc cập nhật cơ sở dữ liệu quốc gia về chống lãng phí Công khai thông tin không đúng hình thức, thời hạn hoặc thiếu nội dung Từ chối cung cấp thông tin.

Không hợp tác hoặc trì hoãn làm việc với cơ quan kiểm tra mà không có lý do chính đáng Thiếu trách nhiệm trong việc đôn đốc thực hiện kết luận kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền Tổ chức sai quy định về Ngày toàn dân tiết kiệm.

Trường hợp vi phạm nghiêm trọng hơn sẽ bị xử lý bằng hình thức cảnh cáo, cụ thể: Tái phạm những lỗi đã từng bị thi hành kỷ luật khiển trách Hoàn toàn không thực hiện việc công khai thông tin theo quy định Gây cản trở, khó dễ cho đoàn kiểm tra trong quá trình thực thi nhiệm vụ.

Có lời nói, hành động đe dọa, xúc phạm danh dự và nhân phẩm của các thành viên đoàn kiểm tra Chống đối hoặc không chấp hành đầy đủ các quyết định, kết luận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền

Hiện tại, toàn văn dự thảo đang được đăng tải công khai để người dân và các cơ quan, tổ chức tham gia đóng góp ý kiến nhằm hoàn thiện khung pháp lý trước khi chính thức ban hành.