Đề xuất miễn phí sách giáo khoa toàn quốc từ năm học 2029-2030
Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất từ năm học 2029-2030, toàn bộ học sinh phổ thông trên cả nước được mượn sách giáo khoa miễn phí từ thư viện nhà trường
Bộ Tư pháp vừa công khai hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị định quy định về miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông, kèm theo lộ trình miễn học phí giáo trình môn giáo dục quốc phòng và an ninh tại các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp.
Đây là bước tiến quan trọng trong quá trình thể chế hóa chủ trương giảm gánh nặng chi phí giáo dục cho người dân.
Theo dự thảo do Bộ Giáo dục và Đào tạo soạn thảo, mốc hoàn thành toàn quốc được xác định là năm học 2029-2030: tất cả học sinh phổ thông trên cả nước đều được miễn phí sách giáo khoa.
Tổng kinh phí ngân sách nhà nước dự kiến bỏ ra là hơn 4.036 tỷ đồng, được tính toán dựa trên số liệu học sinh năm học 2025-2026 và mức giá sách giáo khoa năm học 2026-2027 của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.
Tuy nhiên, dự thảo không yêu cầu cả nước chờ đến năm 2029 mới triển khai. Các địa phương có khả năng cân đối ngân sách hoặc huy động xã hội hóa được khuyến khích thực hiện sớm hơn.
Đặc biệt, những địa bàn biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế-xã hội đặc biệt khó khăn được ưu tiên triển khai trước, một định hướng hợp lý khi đây chính là những nơi gánh nặng chi phí sách vở đè nặng nhất lên các gia đình.
Sách giáo khoa tiếng dân tộc thiểu số sẽ được thực hiện theo quy định riêng của Chính phủ về dạy và học tiếng nói, chữ viết của từng dân tộc.
Điểm đáng chú ý nhất trong dự thảo là cách thức thực hiện: Nhà nước không phát sách cho học sinh giữ lại mà đầu tư mua sắm đưa vào thư viện nhà trường, tổ chức cho học sinh mượn theo năm học hoặc học kỳ. Khi kết thúc thời gian sử dụng, sách được thu hồi, kiểm kê, bảo quản để tiếp tục phục vụ các năm tiếp theo.
Việc quản lý được thực hiện qua sổ đăng ký hoặc phần mềm quản lý thư viện, kèm kiểm kê định kỳ hằng năm để xác định số lượng sách còn dùng được và nhu cầu bổ sung.
Mô hình này có ưu điểm tiết kiệm ngân sách về lâu dài do sách được tái sử dụng nhiều lần, nhưng cũng đặt ra yêu cầu không nhỏ về ý thức giữ gìn của học sinh và năng lực quản lý của nhà trường.
Song song đó, dự thảo khuyến khích phát triển sách giáo khoa điện tử và các hình thức tài liệu học tập số, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số trong giáo dục và giúp giảm áp lực lên sách in theo thời gian.
Nếu được thông qua, đây sẽ là lần đầu tiên Việt Nam có chính sách miễn phí sách giáo khoa diện rộng cho toàn bộ học sinh phổ thông.
