Đề xuất điều kiện mới chấp thuận kiểm toán viên và tổ chức kiểm toán

Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Nghị định quy định chi tiết về tiêu chuẩn và điều kiện lựa chọn tổ chức kiểm toán, kiểm toán viên hành nghề.

Những đối tượng này sẽ được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp thuận để thực hiện kiểm toán, soát xét báo cáo tài chính cho các đơn vị có lợi ích công chúng.

Đối với tiêu chuẩn của kiểm toán viên hành nghề, dự thảo tiếp tục triển khai cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính theo định hướng chung của Chính phủ.

Theo đó, ngoài các tiêu chuẩn đã được quy định tại Luật Kiểm toán độc lập, cá nhân cần có thêm ít nhất 24 tháng thực tế hành nghề tại Việt Nam.

Quỹ thời gian này được tính bắt đầu từ ngày cấp Giấy chứng nhận đăng ký hành nghề đến khi chính thức nộp hồ sơ.

Về điều kiện đối với tổ chức kiểm toán, cơ quan soạn thảo cơ bản tuân thủ việc phân cấp và đơn giản hóa các điều kiện kinh doanh hiện hành.

Tuy nhiên, một số thuật ngữ đã được rà soát và thay đổi nhằm bám sát thực tiễn triển khai hơn.

Đáng chú ý nhất là việc bổ sung quy định người đại diện theo pháp luật cũng thuộc đối tượng bắt buộc phải được chấp thuận.

Sự điều chỉnh này hoàn toàn xuất phát từ yêu cầu của Luật Kiểm toán độc lập, khi quy định cả người đại diện theo pháp luật và ban giám đốc đều phải là kiểm toán viên hành nghề.

Do đó, việc làm rõ ngay trong dự thảo sẽ giúp đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ với nền tảng luật định.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng thay đổi linh hoạt hơn về cách tính thời gian nộp hồ sơ. Thay vì quy định khoảng thời gian cứng nhắc từ tháng 10 năm trước đến tháng 9 năm sau, cơ quan soạn thảo đề xuất sử dụng mốc 12 tháng tính đến ngày nộp hồ sơ đăng ký.

Quy định mới này cho phép các tổ chức kiểm toán có thể nộp hồ sơ vào bất kỳ thời điểm nào trong năm, miễn là họ đáp ứng đủ các điều kiện cần thiết.

Dù thay đổi từ ngữ, yêu cầu cốt lõi vẫn đảm bảo doanh nghiệp đã phát hành báo cáo kiểm toán trong vòng 12 tháng liền kề trước lúc đăng ký.

Dự thảo cũng phân chia rõ ràng các điều kiện cụ thể để tổ chức kiểm toán được chấp thuận thực hiện nhiệm vụ trong lĩnh vực chứng khoán.

Để được cấp phép, đơn vị cần duy trì đội ngũ từ 15 kiểm toán viên hành nghề trở lên, bao gồm cả những nhân sự chủ chốt như người đại diện theo pháp luật và ban giám đốc.

Đồng thời, tổ chức phải có lịch sử hoạt động kiểm toán tại Việt Nam tối thiểu 24 tháng kể từ ngày được cấp phép lần đầu.

Thêm vào đó, đơn vị cũng cần chứng minh năng lực thông qua việc đã phát hành báo cáo kiểm toán tài chính năm cho tối thiểu 250 khách hàng trong 12 tháng tính đến lúc nộp hồ sơ.

Đối với các đơn vị có lợi ích công chúng thuộc lĩnh vực khác, yêu cầu về nhân sự được nới lỏng hơn với con số tối thiểu là 10 kiểm toán viên hành nghề.

Dù vậy, những vị trí quản lý trọng yếu vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn đã được ban hành.

Tương tự như chứng khoán, các tổ chức này cũng phải đáp ứng mốc thời gian hoạt động tối thiểu là 24 tháng trên thị trường.

Điểm khác biệt lớn nhất là yêu cầu về khối lượng công việc được giảm xuống, chỉ cần phát hành báo cáo kiểm toán cho ít nhất 200 đơn vị trong vòng một năm liền kề trước khi đăng ký.