Đề xuất chuẩn hóa thủ tục thăm gặp phạm nhân bằng VNeID

Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng (Bộ Công an) vừa ban hành dự thảo Thông tư quy định chi tiết chế độ gặp, nhận quà và liên lạc của phạm nhân.

Đây được xem là bước hoàn thiện các quy định liên quan đến thi hành án hình sự, nhằm bảo đảm vừa chặt chẽ trong quản lý, vừa tôn trọng các quyền cơ bản của người đang chấp hành án phạt tù.

Theo nội dung dự thảo, Điều 5 quy định rõ thủ tục giải quyết cho phạm nhân gặp người thân thích, đại diện cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân khác.

Điểm đáng chú ý là việc thăm gặp phải được thực hiện theo danh sách đã được xác nhận trong Sổ thăm gặp phạm nhân.

Cụ thể, người thân thích khi đến gặp phạm nhân phải có tên trong sổ này và xuất trình giấy tờ tùy thân hợp lệ hoặc sử dụng ứng dụng định danh điện tử VNeID để làm thủ tục.

Trường hợp không có giấy tờ tùy thân hoặc không sử dụng VNeID, người đến thăm phải làm đơn đề nghị có dán ảnh và được chính quyền địa phương hoặc cơ quan nơi công tác, học tập xác nhận, đóng dấu.

Quy định này được đánh giá là phù hợp với xu hướng quản lý hiện đại, từng bước ứng dụng chuyển đổi số trong hoạt động hành chính, đồng thời hạn chế tình trạng lợi dụng việc thăm gặp để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật.

Dự thảo cũng cho phép người thân thích của phạm nhân đăng ký gặp trực tiếp tại cơ sở giam giữ hoặc lựa chọn hình thức gặp trực tuyến, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho gia đình phạm nhân trong bối cảnh khoảng cách địa lý hoặc điều kiện đi lại khó khăn.

Đối với phạm nhân là người nước ngoài, thủ tục thăm gặp sẽ được thực hiện theo quy định của Luật Thi hành án hình sự năm 2025, bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống pháp luật.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng quy định rõ thủ tục đối với đại diện cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân khác khi đến gặp phạm nhân.

Theo đó, các trường hợp này phải có văn bản đề nghị và được cơ quan có thẩm quyền xác nhận. Cá nhân đến gặp cũng phải xuất trình giấy tờ tùy thân hoặc thực hiện thủ tục qua ứng dụng định danh điện tử.

Một nội dung đáng chú ý khác liên quan đến việc vợ hoặc chồng được gặp phạm nhân tại phòng riêng. Theo dự thảo, để được thực hiện quyền này, người thân thích phải xuất trình giấy chứng nhận kết hôn hoặc trích lục kết hôn, hoặc giấy xác nhận tình trạng hôn nhân do chính quyền địa phương cấp.

Ngoài ra, cả phạm nhân và người thân phải có đơn đề nghị, đồng thời cam kết chấp hành pháp luật, chấp hành nội quy cơ sở giam giữ, nội quy Nhà gặp phạm nhân, thực hiện phòng, chống các bệnh truyền nhiễm; và các quy định pháp luật liên quan.

Đối với phạm nhân nữ, dự thảo yêu cầu phải sử dụng biện pháp tránh thai và có cam kết không mang thai trong thời gian chấp hành án, nhằm bảo đảm việc thi hành án được thực hiện đúng quy định.

Theo dự thảo Thông tư, các cơ sở giam giữ phạm nhân sẽ phát hành Sổ thăm gặp phạm nhân, Sổ gửi tiền lưu ký và Phiếu gửi quà theo mẫu thống nhất do Cục Cảnh sát quản lý trại giam ban hành.

Danh sách người thân thích của phạm nhân trong sổ thăm gặp phải được chính quyền địa phương hoặc cơ quan nơi người đó làm việc, học tập xác nhận.

Việc ban hành các quy định chi tiết về thủ tục thăm gặp được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý trong các cơ sở giam giữ, đồng thời bảo đảm tính minh bạch, công khai trong việc thực hiện quyền thăm gặp của phạm nhân theo đúng quy định của pháp luật.