Đẩy sớm lộ trình xăng sinh học giảm áp lực nguồn cung xăng dầu

Lập tức giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch

Theo lộ trình, từ tháng 6/2026, Việt Nam mới chính thức chuyển sang sử dụng toàn bộ xăng sinh học. Tuy nhiên, trong bối cảnh xung đột ở Trung Đông hiện nay, nguồn cung xăng dầu gặp khó khăn, việc đẩy sớm hơn lộ trình sử dụng xăng sinh học có thể góp phần giảm ngay lập tức 10% nhiên liệu hóa thạch.

Ông Bùi Ngọc Bảo - Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam cho biết, với tỷ lệ phối trộn 5% hoặc 10%, Việt Nam có thể giảm mức độ phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Điều này không chỉ giúp giảm áp lực vào nguồn cung nhiên liệu hóa thạch mà còn đặc biệt có ý nghĩa đối với một nền kinh tế vẫn có tỷ trọng nông nghiệp lớn như Việt Nam. Chương trình nhiên liệu sinh học không chỉ tạo đầu ra cho nông sản như sắn, ngô, mà còn góp phần củng cố liên kết giữa nông nghiệp và công nghiệp chế biến.

“Nếu mỗi năm Việt Nam sử dụng khoảng 26 triệu m³/tấn xăng dầu, thì với tỷ lệ phối trộn 10%, lượng nhiên liệu hóa thạch được thay thế là rất đáng kể. Khi chương trình được triển khai tốt và tiến tới E15, E20 như một số quốc gia đã làm, hiệu quả giảm phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu sẽ còn rõ nét hơn nữa. Hiện Việt Nam mới chỉ đáp ứng được khoảng 30% nhu cầu xăng dầu trong nước, còn lại 70% phải nhập khẩu” - ông Bảo nói.

Ông Hồ Ngọc Linh - Phó Trưởng phòng Kỹ thuật xăng dầu, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) thông tin: “Hiện nay, Petrolimex có 7 điểm kho pha chế sẵn sàng thực hiện pha chế xăng E10 trên phạm vi cả nước. Bên cạnh đó, với mạng lưới hơn 2.800 cửa hàng xăng dầu, chúng tôi đã chủ động xúc rửa bể chứa, chuẩn bị điều kiện hạ tầng cần thiết và xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp. Trên thực tế, Petrolimex đang phấn đấu đẩy tiến độ sớm hơn so với lộ trình mà Bộ Công Thương đã đặt ra”.

Petrolimex xác định nhu cầu ethanol phục vụ pha chế xăng sinh học E10 của toàn hệ thống hiện vào khoảng 45.000 - 50.000m³ mỗi tháng. Theo đánh giá chung, sản lượng E100 trong nước hiện mới đáp ứng được khoảng 20.000m³ mỗi tháng. Vì vậy, đối với phần còn lại, ngay từ đầu tháng 3, Petrolimex đã chủ động đàm phán với các đối tác từ Hoa Kỳ, Singapore và Hàn Quốc để ký kết cả hợp đồng dài hạn lẫn ngắn hạn, bảo đảm nguồn cung E100 ổn định phục vụ pha chế E10 và đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng được giao.

Không lo lắng nguồn cung ethanol

Theo báo cáo của các thương nhân kinh doanh xăng dầu, tổng lượng xăng tiêu thụ năm 2025 khoảng 11,37 triệu m³. Nếu từ ngày 1/6/2026 chuyển sang sử dụng xăng sinh học theo lộ trình E10, ước tính lượng ethanol cần cho pha chế sẽ vào khoảng 1,1 triệu m³.

Tuy nhiên, theo đại diện Bộ Công Thương, hiện Việt Nam có 6 nhà máy sản xuất cồn, nhưng mới chỉ khoảng 3 nhà máy đang hoạt động và cũng chưa vận hành hết công suất do trước đây thị trường chưa đủ lớn. Nếu cả 6 nhà máy cùng hoạt động tối đa theo công suất thiết kế, sản lượng có thể đạt khoảng 400.000 - 500.000m³, tương đương đáp ứng khoảng 40% nhu cầu ethanol trong nước. Như vậy, trong giai đoạn đầu triển khai lộ trình, Việt Nam vẫn phải nhập khẩu khoảng 60% ethanol từ nước ngoài.

Nhưng đại diện Bộ Công Thương cũng khẳng định, khi xây dựng lộ trình sử dụng xăng sinh học, Bộ Công Thương đã tính đến phương án này. Theo đó, trên thế giới hiện có hai cường quốc xuất khẩu ethanol lớn là Hoa Kỳ và Brazil. Sau khi trừ nhu cầu nội địa, mỗi năm hai nước này còn dư khoảng 30 - 40 triệu m³, hoàn toàn có khả năng cung ứng cho nhu cầu nhập khẩu của Việt Nam, vốn chỉ vào khoảng 600.000 - 700.000m³/năm trong giai đoạn đầu.

Ngoài ra, Việt Nam cũng có thể tiếp cận nguồn hàng qua các trung tâm phân phối trong khu vực như Hàn Quốc hay Singapore. Một số cảng lớn như Nhà Bè, Vân Phong, Đà Nẵng hay Quảng Ninh đều đã có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải lớn để nhập ethanol về phục vụ nhu cầu trong nước.

Ông Đỗ Văn Tuấn - Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam cho rằng, nguồn cung ethanol trong nước sẽ không gặp vấn đề lớn bởi khi thị trường ethanol được khơi thông, các nhà máy hoạt động trở lại, nhu cầu nguyên liệu đầu vào như ngô và sắn sẽ tăng lên. Khi có nhu cầu thu mua ổn định, chắc chắn sẽ hình thành nguồn cung ổn định. Nông dân sẽ chủ động lập kế hoạch vùng trồng, kế hoạch canh tác và tổ chức sản xuất để đáp ứng nhu cầu của nhà máy. Do đó, chỉ cần thực sự có nhu cầu và thị trường tiêu thụ, chắc chắn người nông dân sẽ tự nhìn thấy đầu ra và chủ động tham gia cung ứng.