Dạy, học thêm ngoài nhà trường: Chưa có hướng dẫn pháp lý quy định

Thông tư 29/2024 của Bộ GD&ĐT quy định, hoạt động dạy thêm tại nhà trường không được thu phí và chỉ dạy học sinh có kết quả học tập môn học cuối kỳ liền kề ở mức chưa đạt, học sinh được lựa chọn bồi dưỡng học sinh giỏi, học sinh lớp cuối cấp tự nguyện đăng ký ôn thi tuyển sinh, ôn thi tốt nghiệp. Thông tư này có hiệu lực từ ngày 14/2/2025.

Sau khi Thông tư 29 có hiệu lực, ngày 20/2/2025, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT ban hành Quyết định thành lập đoàn kiểm tra việc thực hiện Thông tư 29.

Thời hạn kiểm tra từ ngày 20/2/2025 đến ngày 20/3/2025. Dù vậy, nhưng việc dạy, học thêm ngoài nhà trường sẽ rất khó quản lý khi hiện chưa có hướng dẫn pháp lý cụ thể nào.

Quy định về việc đăng ký kinh doanh khi tổ chức dạy thêm có thu tiền được nêu rõ tại Khoản 1, Điều 6 của Thông tư 29. Theo đó, cá nhân, tổ chức có nhu cầu có thể đăng ký mở cơ sở dạy thêm ở hai hình thức là hộ kinh doanh cá thể hoặc thành lập doanh nghiệp.

Các cơ sở dạy thêm phải tuân thủ quy định tại Thông tư 29 gồm: Công khai trên Cổng thông tin điện tử hoặc niêm yết tại cơ sở dạy thêm đặt trụ sở về các môn học được tổ chức dạy thêm, thời lượng dạy thêm đối với từng môn học, từng khối lớp; Địa điểm, hình thức, thời gian tổ chức dạy thêm, học thêm; Danh sách người dạy thêm và mức thu tiền học thêm trước khi tuyển sinh các lớp dạy thêm, học thêm. Bên cạnh đó, các cơ sở dạy thêm cũng cần đáp ứng yêu cầu về phẩm chất đạo đức, trình độ năng lực chuyên môn của người dạy thêm tại cơ sở của mình.

Theo Khoản 3, Điều 4 Thông tư 29, giáo viên trường công lập không được tham gia quản lý, điều hành việc dạy thêm ngoài nhà trường nhưng có thể tham gia dạy thêm ngoài nhà trường.

Như vậy, giáo viên các trường công lập sẽ không được đăng ký hộ kinh doanh cá thể hoặc thành lập doanh nghiệp dạy thêm mà chỉ được tham gia dạy thêm tại các cơ sở này.

Căn cứ Khoản 3, Điều 6 Thông tư 29, giáo viên đang dạy học tại các nhà trường tham gia dạy thêm ngoài nhà trường phải báo cáo với hiệu trưởng về môn học, địa điểm, hình thức, thời gian tham gia dạy thêm.

Đề nghị Bộ GD&ĐT sớm ban hành hướng dẫn cụ thể pháp lý cho các cơ sở dạy thêm, học thêm. Ảnh minh họa

Mới đây, trong buổi làm việc của Bộ GD&ĐT với Sở GD&ĐT Hà Nội về thực hiện Thông tư 29, cô Nguyễn Thanh Hà - Hiệu trưởng trường THCS Phan Chu Trinh (quận Ba Đình cho biết, nhà trường thường xuyên tiến hành kiểm tra việc dạy thêm học thêm trong và ngoài nhà trường, kiểm tra nắm bắt tình hình học sinh trên lớp về việc dạy thêm, học thêm.

Đối với việc dạy thêm ngoài nhà trường, tại trường THPT Phạm Hồng Thái có một số giáo viên, chủ yếu các môn Toán, Văn, tiếng Anh dạy nhóm nhỏ theo đề nghị của phụ huynh học sinh hoặc phụ huynh đứng ra tổ chức mời giáo viên dạy kèm, học phí thỏa thuận giữa cha mẹ học sinh và giáo viên.

Hiện, có 5 giáo viên Ngữ văn của nhà trường đang làm hồ sơ đăng ký tham gia dạy thêm tại trung tâm bồi dưỡng kiến thức.

Để chỉ đạo quyết liệt, hiệu quả sớm chấm dứt tình trạng dạy thêm, học thêm tràn lan, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng đề nghị các cấp quản lý cùng quán triệt quan điểm “5 không” và thực hiện tốt “4 đề cao”. 5 không là: không “đánh trống bỏ dùi”, không thoả hiệp, không khoan nhượng, không biến tướng, không nói khó mà không làm.

Chia sẻ tại buổi làm việc với đoàn kiểm tra của Bộ GD&ĐT với Sở GD&ĐT Hải phòng, lãnh đạo Sở cho biết, việc quản lý hoạt động dạy thêm, học thêm ngoài nhà trường gặp nhiều khó khăn, đặc biệt với các lớp học thêm tự phát, các cơ sở dạy thêm, học thêm chưa đúng quy định.

Trong khi số lượng cán bộ quản lý, chỉ đạo của Sở GD&ĐT, phòng GD&ĐT và nhân lực quản lý dạy thêm, học thêm tại các địa phương còn ít, kiêm nhiệm nhiều việc nên theo dõi, kiểm tra thường xuyên gặp không ít khó khăn.

“Việc cấp phép cho các hộ kinh doanh cá thể mở cơ sở dạy thêm, học thêm tại phòng Kế hoạch tài chính các quận, huyện rất đơn giản và không có hành lang pháp lý cho các cơ sở này, nên quá trình quản lý của Sở GD&ĐT gặp nhiều khó khăn” – lãnh đạo Sở GD&ĐT cho hay.

Cũng trong buổi làm việc, nhiều đại biểu đến từ phòng GD&ĐT, hiệu trưởng các nhà trường đồng tình với ý kiến trên và cho rằng, thực tế người đại diện pháp lý đăng ký hộ kinh doanh cá thể để dạy thêm, học thêm không có điều kiện về bằng cấp, trình độ chuyên môn trong lĩnh vực giáo dục, thậm chí có nhiều người cao tuổi cũng đứng tên hộ kinh doanh.

Đặc biệt, có nhiều hộ kinh doanh đăng ký dạy thêm khi chỉ có một căn nhà dân ở với 2-3 phòng ngủ được trưng dụng thành phòng học, nằm trong ngõ sâu không đảm bảo về an toàn phòng cháy chữa cháy.

Từ khó khăn trên, Sở GD&ĐT Hải Phòng đề nghị Bộ GD&ĐT sớm ban hành hướng dẫn cụ thể pháp lý cho các cơ sở dạy thêm, học thêm.

Nếu cơ sở dạy thêm, học thêm là một cơ sở giáo dục cần phải có bộ hành chính công để các đơn vị chức năng căn cứ triển khai thực hiện, kiểm tra, giám sát.