“Đánh thức” Tam Giang

Cách thành phố Huế khoảng 12 km, phá Tam Giang thuộc địa phận của bốn huyện Phong Điền, Quảng Điền, Hương Trà và Phú Vang thuộc tỉnh Thừa Thiên Huế. Với 22.000ha mặt nước, phá Tam Giang - Cầu Hai trở thành khu vực đầm phá nước lợ lớn nhất Đông Nam Á.

Mới đây, tỉnh Thừa Thiên Huế đã phê duyệt đề cương “Đề án phát triển kinh tế - xã hội vùng đầm phá Tam Giang - Cầu Hai đến năm 2030”. Đề án này xác định ưu tiên các nhiệm vụ và giải pháp về phát triển thủy sản, phát triển nông nghiệp, phát huy giá trị văn hóa dân gian vùng đầm phá trong phát triển du lịch sinh thái phù hợp đặc thù của vùng, đưa du lịch thành ngành kinh tế chủ lực. Đây sẽ là hành lang pháp lý hiệu quả, cũng như tạo nguồn lực tốt để khai thác có hiệu quả các tiềm năng, thế mạnh chưa đánh thức của vùng Tam Giang - Cầu Hai theo hướng đi đúng và bền vững.

Không chỉ vậy, những năm qua, hệ đầm phá Tam Giang - Cầu Hai được nhìn nhận là tài nguyên của ngành “công nghiệp không khói” khi có rất nhiều lễ hội dân gian, hệ thống di tích phong phú đa dạng có thể kết hợp với các điểm dừng chân trên các đầm để tạo nên tour du lịch trải nghiệm hấp dẫn, mới lạ.

Theo ông Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thừa Thiên Huế, các lễ hội dân gian như lễ hội Cầu ngư, lễ hội Nghênh Ông, lễ hội Cầu an gắn với các tín ngưỡng thờ thần Cá ông, thờ Thành hoàng, thờ nữ thần của một số làng nằm dọc theo hệ đầm phá Tam Giang - Cầu Hai chứa đựng những giá trị truyền thống tốt đẹp. Ngoài ra, với di tích phong phú và đa dạng, các địa phương thuộc vùng đầm có nhiều tiềm năng, lợi thế để phát triển du lịch.

Không dừng lại ở các lễ hội tín ngưỡng dân gian, vùng phá Tam Giang - Cầu Hai còn có hệ thống di tích đồ sộ, có thể kết hợp đưa vào khai thác du lịch. Tính đến năm 2023, tổng số di tích tại vùng đầm phá Tam Giang - Cầu Hai được xếp hạng là 30 di tích. Trong đó có 1 di tích quốc gia đặc biệt, 13 di tích quốc gia và 16 di tích xếp hạng cấp tỉnh. Ngoài ra còn có nhiều công trình nằm trong danh mục kiểm kê bảo vệ, nhiều di tích danh thắng độc đáo.

Ngoài ra, bao bọc chung quanh đầm phá Tam Giang - Cầu Hai và cả đầm An Cư là một hệ thống hơn 100 làng sống với nghề nông hay nghề đánh cá, làm vườn, kéo dài từ ven biển đông bắc đến ven biển đông nam. Trong số đó có khoảng trên 20 làng có bề dày văn hóa có thể khai thác như: Vĩnh Xương, Kế Môn, Đại Lộc, Thai Dương Hạ, Cự Lại, Kế Sung, Xuân Thiên, An Bằng, Diêm Trường, Mỹ Lợi, Mỹ Á...

Tất cả những yếu tố này là tiền đề để nghiên cứu tổ chức các loại hình du lịch gắn với khai thác giá trị văn hóa dân gian của vùng miền nhằm phục vụ nhu cầu đa dạng của du khách, đặc biệt là nhu cầu trải nghiệm sinh thái, nông nghiệp và văn hóa dân gian cùng làng nghề truyền thống.

Những ngày nắng nóng, vùng đầm phá Tam Giang lại tấp nập khách tham quan. Du khách dạo thuyền đón bình minh, đi chợ nổi buổi sáng hay ngắm hoàng hôn cùng hoà mình với bầu không khí trong lành, yên bình vùng đầm phá. Du khách cùng ngư dân đánh bắt hải sản, thưởng thức những món ăn tươi ngon chế biến tại chỗ mang đến những trải nghiệm thú vị…

Bắt nhịp nhu cầu của du khách, những năm gần đây, hoạt động du lịch cộng đồng tại vùng đầm phá phát triển rất nhanh. Nhiều đơn vị du lịch tổ chức các tour du lịch sinh thái, đầm phá. Các mô hình du lịch cộng đồng ra đời, tăng cường nhân lực, nâng cao chất lượng dịch vụ phục vụ du khách.

Mới đây, Hợp tác xã Dịch vụ Du lịch cộng đồng xã Quảng Lợi được thành lập. Họ đã xây dựng và tổ chức các hoạt động du lịch như tham gia trồng rau, trải nghiệm làm nghề mây tre đen Bao La, đạp trìa, làm ngư dân, bủa lưới, tham gia chèo thuyền Sup, tham quan khu rừng ngập mặn trên phá Tam Giang.

Bên cạnh đó, du khách đến đây cũng được tham quan làng bích họa Ngư Mỹ Thạnh, chợ nổi trên phá Tam Giang, tham quan các điểm di tích lịch sử cách mạng, danh lam thắng cảnh trên địa bàn huyện để du khách hiểu thêm về đời sống lao động, sinh hoạt và văn hóa của người dân Quảng Điền.nguồn lợi

Theo nhà văn Hồ Đăng Thanh Ngọc, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh, hệ đầm phá Tam Giang - Cầu Hai cùng với vùng ven bờ biển là “món quà” vô giá mà thiên nhiên đã ban tặng cho Thừa Thiên Huế. Cảnh quan thiên nhiên, tiềm năng về kinh tế, giá trị lịch sử văn hóa trong quá trình hình thành và phát triển của vùng đầm phá Tam Giang - Cầu Hai cần phải được nghiên cứu và đánh giá cụ thể hơn để phục vụ tốt cho việc phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh nhà.