Đằng sau mức tăng trưởng, ngành tôm đang phải đối mặt với nhiều thách thức

Đó là số liệu vừa mới được Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam (VASEP) cho biết.

Tuy nhiên, VASEP cũng dự báo đằng sau mức tăng trưởng, ngành tôm đang phải đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt từ thị trường Hoa Kỳ – nơi đang dự kiến áp dụng chính sách thuế đối ứng và thuế chống bán phá giá với mức cao chưa từng có.

Tăng trưởng ấn tượng trên nhiều thị trường

Theo thống kê của Hải quan Việt Nam, nhiều thị trường chính ghi nhận mức tăng trưởng xuất khẩu tôm ấn tượng trong 5 tháng đầu năm nay.

Trung Quốc và Hồng Kông (Trung Quốc) đạt 494 triệu USD, tăng 90% – trở thành thị trường dẫn đầu về giá trị. Hoa Kỳ: đạt 294 triệu USD, tăng 28,6% dù đang đối mặt nguy cơ thuế quan. CPTPP: tăng 37% (472 triệu USD), trong đó Nhật Bản, Canada, Anh tiếp tục là điểm sáng. EU: tăng 22% với những thị trường nổi bật như Đức (+28%), Bỉ (+41%). Hàn Quốc: đạt gần 140 triệu USD, tăng 13%.

Giá tôm nguyên liệu và giá xuất khẩu đều có xu hướng tăng, nhu cầu tiêu thụ tốt tại các thị trường chính như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, EU cũng như DN đẩy mạnh XK sang Mỹ trước thời hạn áp thuế đối ứng 9/7 của Tổng thống Trump, hiệu ứng từ các FTA như CPTPP, RCEP đã góp phần quan trọng vào đà tăng trưởng này.

Ngành tôm đang phải đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt từ thị trường Hoa Kỳ. (Ảnh: IT).

Nguy cơ bị áp thuế đối ứng lên tới 46%

Hoa Kỳ dự kiến áp thuế đối ứng lên tới 46% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam. Đây là mức cao nhất trong số các quốc gia xuất khẩu thủy sản vào Mỹ, vượt xa mức thuế với Ecuador (10%), Ấn Độ (26%), Thái Lan (36%).

Nếu bị áp mức thuế này sẽ làm sụt giảm mạnh kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ – thị trường đang chiếm hơn 18% tổng giá trị thủy sản xuất khẩu.

Ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh kế của 4 triệu lao động trong chuỗi cung ứng ngành tôm và cá tra.

Gây áp lực cạnh tranh tại các thị trường khác do chuyển hướng xuất khẩu, kéo giảm giá bán và lợi nhuận toàn ngành. Và làm tăng nguy cơ phá sản với doanh nghiệp nhỏ do tồn kho, chi phí lưu kho lạnh, lãi suất tăng cao.

Trước tình hình trên, ngày 17/6/2025, VASEP đã có công văn gửi Thủ tướng Chính phủ và các Bộ ngành liên quan, bày tỏ quan ngại sâu sắc về việc áp thuế đối ứng của Hoa Kỳ.

VASEP kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các Bộ Ngoại giao, Công Thương, Nông nghiệp, Tài chính tăng cường nỗ lực đàm phán với phía Hoa Kỳ.

Xây dựng hồ sơ lập luận kỹ lưỡng, nhấn mạnh vai trò của ngành thủy sản Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu và tác động tiêu cực của chính sách thuế đến quan hệ thương mại Việt – Mỹ.

VASEP cam kết đồng hành cùng Chính phủ và các cơ quan liên quan nhằm bảo vệ quyền lợi của ngành và sinh kế người dân.

Bà Kim Thu - Chuyên gia thị trường tôm của VASEP cho hay: "Trong 5 tháng đầu năm 2025, xuất khẩu tôm Việt Nam vẫn ghi nhận tăng trưởng mạnh, nhưng ngành đang đối mặt với nhiều thách thức lớn như chi phí nguyên liệu cao, áp lực cạnh tranh từ tôm giá rẻ và rủi ro từ chính sách thuế của Hoa Kỳ. Mức thuế chống bán phá giá sơ bộ 35,29% và thuế đối ứng dự kiến lên tới 46% đang đe dọa nghiêm trọng đến khả năng cạnh tranh và ổn định chuỗi cung ứng".

"Để ứng phó, doanh nghiệp cần chủ động mở rộng thị trường, đầu tư chế biến sâu và chuẩn bị hồ sơ pháp lý đầy đủ. VASEP đề xuất, kiến nghị Chính phủ và các bộ ngành nỗ lực tăng cường đàm phán với Hoa Kỳ, bảo vệ quyền lợi chính đáng cho doanh nghiệp.

Đây là thời điểm ngành tôm cần sự quan tâm hỗ trợ từ Nhà nước, sự đồng lòng giữa doanh nghiệp, người nuôi và các bên liên quan trong toàn chuỗi để vượt qua biến động và củng cố vị thế trên thị trường toàn cầu", bà Kim Thu nhấn mạnh.