Đắk Nông: Chứng cứ buộc tội "yếu", tòa vẫn "ép" bị cáo vào tù?

Phiên tòa xét xử nguyên Phó Thống đốc Đặng Thanh Bình có nhiều vấn đề “nóng”

Quảng Nam: Xét xử vụ phá rừng Pơ mu khu vực cửa khẩu Nam Giang

Phim 'Người phán xử' tiền truyện tập 3: Phan Hải bị "xét xử"

Kon Tum: Xét xử sơ thẩm lần 2 vụ án hình sự Lừa đảo chiếm đoạt tài sản

Tin nên đọc

Phiên tòa xét xử nguyên Phó Thống đốc Đặng Thanh Bình có nhiều vấn đề “nóng”

Quảng Nam: Xét xử vụ phá rừng Pơ mu khu vực cửa khẩu Nam Giang

Phim 'Người phán xử' tiền truyện tập 3: Phan Hải bị "xét xử"

Kon Tum: Xét xử sơ thẩm lần 2 vụ án hình sự Lừa đảo chiếm đoạt tài sản

Trong vụ án hình sự, chứng cứ có vai trò đặc biệt quan trọng, là cơ sở duy nhất, là phương tiện, căn cứ để chứng minh, làm rõ có hay không có hành vi phạm tội?

Nếu có thì ai là tội phạm? Thế nhưng, trong vụ án này, các chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đều “có vấn đề”...Tuy nhiên TAND huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông vẫn tuyên bị cáo 11 năm tù giam về tội "Tàng trữ trái phép chất ma túy".

Vào tù vì gói ma túy từ “trên trời rơi xuống”

Mới đây, TAND huyện Cư Jút (Đắk Nông) mở phiên tòa xét xử sơ thẩm đối với bị cáo Hoàng Văn Phương (SN 1971, ở xã Đắk Drô, huyện Krông Nô, Đắk Nông) về tội “Tàng trữ trái phép chất ma túy”.

Bị cáo Hoàng Văn Phương trong phiên tòa.

Theo nội dung truy tố, theo hồ sơ vụ án, vào khoảng 14 giờ ngày 29/3/2015, anh Hoàng Văn Phương (SN 1971, trú tại thôn Đăk Drô, huyện Krông Nô, tỉnh Đắk Nông) đang tránh nắng và ngồi ăn kem trên xe máy, cách gốc cây Tràm Bông khoảng 2,5m trên tuyến đường sinh thái dọc sông SêrêPốc (thuộc thôn 1, xã Tâm Thắng, huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông) thì bị lực lượng chức năng kiểm tra hành chính đối với người và phương tiện nhưng không phát hiện được gì.

Quá trình tìm kiếm liền sau đó, lực lượng Công an huyện Cư Jút phát hiện một một gói heroin (36,360 gam, hàm lượng heerroin là 64,8%) dấu ở gốc cây Tràm Bông, cách chỗ anh Phương dựng xe máy 2,5m.

Sau một hồi đấu tranh (theo anh Phương nói là bị lực lượng chức năng đánh đập, ép phải nhận…), anh Phương buộc phải ký vào biên bản phạm tội quả tang.

Từ đây, vụ án vận chuyển trái phép chất ma túy được “xây dựng” dựa hoàn toàn vào lời khai của anh Hoàng Văn Phương.

Phương khai: Ngày 27/3/2015 có một người tên Cường (không rõ thân nhân lai lịch) đến nhà gặp và thuê Phương vận chuyển ma túy. Trưa ngày 29/3/2015, theo sự chỉ dẫn của Cường, Phương điều khiển xe mô tô đi đến cây xăng Trung Tuấn (xã Hòa Phú, TP. Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk).

Theo chỉ dẫn, khi đến cổng Ngân hàng NN&PTNT chi nhánh buôn Mrê (xã Hòa Phú, TP. Buôn Ma Thuột), người này sẽ đưa cho Phương một gói ma túy đựng trong gói nilông, bên ngoài cuốn băng keo vàng.

Sau đó, Phương mang số ma túy này đi vào đường sinh thái dọc bờ sông Srêpốk, rồi đặt gói ma tuý này dưới góc cây tràm bông và sẽ có một người có nước da đen, tóc xoăn đến thì bỏ đi nơi khác. Khi có người vừa nhận xong ma túy thì quay lại gốc cây tràm sẽ nhận tiền công 4 triệu đồng.

Trong lúc Phương đang ngồi chờ người đàn ông đến lấy ma túy thì bị lực lượng tuần tra Công an huyện Cư Jút phát hiện, bắt giữ. Do đó, Phương bị truy tố về tội “Tàng trữ trái phép chất ma túy”.

Tuy nhiên, trong phiên tòa xét xử Phương liên tục kêu oan, bị cáo cho rằng bản thân bị bức cung nên ký vào bản khai. Đồng thời, bị cáo luôn khẳng định không hề biết gì về gói ma túy.

Vụ án tưởng chừng đơn giản nhưng nó đã kéo dài nhiều năm, thu hút được sự quan tâm của dự luận, bởi những chứng cứ buộc tội bị cáo yếu, không có căn cứ.

Cho rằng mình không phạm tội. Bị cáo nói do bị bức cung nên đã ký vào biên bản lời khai. Ngày 25/11/2015, tại bản án hình sự sơ thẩm số: 49/2015/HSST - TAND huyện Cư Jút đã tuyên bị cáo Phương 11 năm tù về tội “Vận chuyển trái phép chất ma tuý”.

Đến ngày 9/3/2016, tại bản án số 14/2016/HSPT của TAND tỉnh Đắk Nông cấp phúc thẩm tuyên huỷ bản án cấp sơ thẩm, vì cho rằng bản án 49/2015/HSST là chưa có căn cứ và không đúng pháp luật.

Do cấp sơ thẩm chỉ căn cứ và lời khai (lời nhận tội) của bị cáo làm căn cứ duy nhất để buộc tội là không đúng theo quy định của pháp luật.

Ngày 13/7/2016, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Đắk Nông ra Quyết định trả tự do và lệnh cấm đi khỏi địa phương đối với Phương.

Ngày 16/3/2017, Công an huyện Cư Jút ra Quyết định tạm đình chỉ điều tra vụ án hình sự của Hoàng Văn Phương vì “chưa xác định được bị can”. Đồng thời, cơ quan này cũng ra quyết định đình chỉ điều tra đối với bị can Phương.

Tuy nhiên, vừa thoát khỏi vòng quay tố tụng chưa được bao lâu, anh Hoàng Văn Phương lại bị cơ quan CSĐT “hỏi thăm” một cách quá bất ngờ.

Căn cứ vào quyết định hủy bỏ quyết định đình chỉ điều tra số 01 ngày 8/1/2018 của VKSND tỉnh Đắk Nông, các cơ quan tiến hành tố tụng đã phục hồi điều tra và truy tố bị can Hoàng Văn Phương về tội “Tàng trữ trái phép chất ma túy” theo điểm b, khoản 3 Điều 249 Bộ luật Hình sự 2015.

Trong phiên tòa, diễn ra vào ngày 27,28/6, mặc dù chứng cứ buộc tội bị cáo Hoàng Văn Phương còn yếu, thiếu căn cứ... Tuy nhiên, TAND huyện Cư Jút vẫn tuyên bị cáo Phương 11 năm tù giam về tội "Tàng Trữ trái phép chất ma túy".

Chứng cứ buộc tội yếu tòa vẫn “ép” bị cáo vào tù

Là người bào chữa hợp pháp cho bị cáo Hoàng Văn Phương, luật sư Hoàng Tám Phi (Công ty Luật TNHH Tâm Anh – Đoàn LS TP Hà Nội) cho rằng: "Vụ án chỉ dùng lời nhận tội của bị cáo làm chứng cứ duy nhất để kết tội mà không có chứng cứ nào khác để chứng minh hành vi phạm tội của bị cáo, là không đúng theo quy định của pháp luật về chứng cứ và chứng minh. Hơn nữa, lại sử dụng lời khai của ông Hồng và ông Long (là công an bắt giữ Phương) làm nhân chứng, như thế là thiếu khách quan".

Cụ thể, luật sư Phi tranh luận, đề nghị VKS cho biết tang vật của vụ án là gói ma tuy 37,65gram do ông Nguyễn Văn Long thu giữ tại gốc cây Tràm Bông có liên quan gì tới bị cáo Hoàng Văn Phương?

Bởi với việc thu giữ được gói nghi là ma túy tại hiện trường, cần xác định thuộc tính liên quan của tang vật để khởi tố bị can Phương.

Mặc dù chứng cứ buộc tội bị cáo "yếu" thế nhưng TAND huyện Cư Jút vẫn tuyên án.

Trả lời về vấn đề này, VKS thừa nhận, không thu được gói heroin trên người Phương mà lực lượng chức năng thu được tại gốc cây Tràm bông và ban đâu Phương phủ nhận là của mình.

Tuy nhiên, sau đó Phương lại nhận gói ma túy là của mình nên chúng tôi đã dựa vào các lời khai nhận tội của bị cáo tại cơ quan điều tra và Biên bản phạm tội quản tang để kết tội.

Nói về vấn đề trên, luật sư Phi nói, ngày 09/3/2016, TAND tỉnh Đắk Nông ra Bản án số 14/2016/HSPT (BL 286) tuyên hủy bản án sơ thẩm để điều tra lại với lý do: “Bản án hình sự sơ thẩm số 49/2015/HSST ngày 25/11/2015, chỉ dùng lời nhận tội của bị cáo làm chứng cứ duy nhất để kết tội mà không có chứng cứ nào khác để chứng minh hành vi phạm tội của bị cáo, là không đúng theo quy định của pháp luật về chứng cứ và chứng minh”.

Như vậy, ngoài chứng cứ ngoại phạm về mắt thời gian thì bản án phúc thẩm đã có hiệu lực pháp luật cũng chỉ ra rằng không chứng minh được thuộc tính liên quan của gói ma túy đối với bị cao Phương, tức cũng không thừa nhận các nhân chứng.

Nên cơ quan chức năng đã phải đình chỉ điều tra (BL482), trả tự do cho Hoàng Văn Phương, chấm dứt điều tra và thừa nhận sai phạm trong việc truy tố và xét xử tội “ Vận chuyển trái phép chất ma tuy”.

Vậy tại sao, VKS Cư Jút lại chống lại bản án có hiệu lực pháp luật số 14/2016HSPT bằng việc sử dụng lời nhận tội của bị cáo để truy tố tội “Tàng trữ trái phép chất ma túy”?. luật sư Phi nói.

Tranh luận với luật sư, vị đại diện VKS, chúng tôi không chấp nhận bản án số 14/2016HSPT và bảo lưu quan điểm của chúng tôi. Chúng tôi không cho rằng chúng tôi chỉ sử dụng lời nhận tôi của bị cáo làm chứng cứ buộc tội duy nhất vì theo lời khai của Hoàng Minh Hồng và Nguyễn Văn Long là nhân chứng tại hiện trường.

Không đồng ý với ý kiến của đại diện VKS, luật sư Phi nói, ngoài chức năng thực hiện quyền công tố thì VKS còn có chức năng kiểm sát việc tuân thủ pháp luật.

Vậy với việc vị đại diện VKS Lục Văn Đông không chấp nhận bản án phúc thẩm số 14/HSPT đã có hiệu lực pháp luật là vi Hiến.

Bởi vì, Hiến pháp năm 2013 đã quy định: “Bản án, quyết định của Toà án nhân dân có hiệu lực pháp luật phải được cơ quan, tổ chức, cá nhân tôn trọng; cơ quan, tổ chức, cá nhân hữu quan phải nghiêm chỉnh chấp hành”.

Như vậy, đại diện VKS huyện Cư Jút đang thực hiện chức năng kiểm sát việc tuân thủ pháp luật tại phiên tòa lại là người phạm luật.

Cũng tại phiên tòa, luật sư Phi cho rằng, nhân chứng Hồng và Long là người bắt giữ Phương thì lại trở thành nhân chứng có khách quan? Có phải là hành động “ vừa đá bóng vừa thổi còi”?.

Luật sư Phi cho biết, lời khai của 2 nhân chứng trên, không đồng nhất, lúc thế này, lúc thế kia, cụ thể ông Long và Hồng lúc khai Phương ngồi xổm, lúc lại khai ngồi bệt xuồng đất.

Ngoài ra, tại hầu hết các bút lục Hồng khai mình nhìn thấy Phương bẻ cành cây, vơ lá khô, để giấu vật gì đó nhưng tại BL 410 Hồng lại thừa nhận mình không trực tiếp nhìn thấy mà do nghe Long kể lại.

Đặc biệt, Long khẳng định tại nhiều but lục rằng mình nhìn thấy Phương bẻ cành cây, vơ lá khô để che giấu vật gì đó nhưng tại BL 178 Long lại khẳng định sau khi thu giữ được gói ma túy thì tại hiện trường không còn gì khác ngoài cỏ khô. Vậy cành cây, lá khô lúc này đi đâu hay đã biến thành cỏ khô.

Luật sư Phi nhấn mạnh, Hoàng Minh Hồng và Nguyễn Văn Long đã khai báo mâu thuẫn, không chính xác và thậm chí gian dối.

Vậy với những lời khai như vậy có đảm bảo tính trung thực, khách quan theo quy định của pháp luật để làm căn cứ làm sáng tỏ sự thật khách quan và buộc tội bị cáo không?.

Tuy nhiên đối đáp lại với quan điểm của luật sư, đại diện VKS cho rằng, chúng tôi vẫn sử dụng nhân chứng Hồng và Long để làm căn cứ buộc tội.

Bởi vì, đây là phạm tội quả tang nên ai cũng có quyền làm chứng. Long và Hồng không phải là người tiến hành tố tụng nên vẫn khách quan.

Nói về biên bản bắt quả tang, luật sư Phi chỉ ra những điểm bất hợp lý của nó, Theo quy đinh của pháp luật tố tụng có 3 dạng hành vi phạm tội quả tang gồm: Một là: đang thực hiện hành vi thì bị phát hiện (khi công an Hồng và Long kiểm tra Phương không thu giữ gì trên người thì có phải là bị cáo đang thực hiện hành vi không, trong khi dó chính Hồng và Long thừa nhận là yêu cầu Phương cho kiểm tra hành chính).

Hai là: ngay sau khi thực hiện tôi phạm thì bị phát hiện (phải liên tục) (Tại thời điểm kiểm tra Phương không tẩu tán che giấu gì, Long khai chỉ sau khi Hồng gọi điện xác minh khoảng 15 phút Phương mới di chuyển về gốc cây, như vậy dù lời khai của Long đúng thì hành vi của Phương cũng không liên tục, cách nhau 15 phút kể từ lúc bắt đầu kiểm tra).

Ba là: đang bị truy đuổi sau khi thực hiện tội phạm (truy đuổi ngay tức thì) trong trường hợp này Phương không bị truy đuổi.

Như vây, bị cáo không thuộc 1 trong 3 trường hợp phạm tội quả tang nên việc lập biên bản quả tang và dựa vào biên bản phạm tội quả tang là không đúng tinh thần của pháp luật về phạm tội quả tang.

Tuy nhiên, vị đại diện VKS nói quan điểm chúng tôi như vậy chúng tôi không giải thích gì thêm.

Tòa chưa xử, nhưng đã có biên bản họp liên ngành?

Tại văn bản số 256 của cơ quan CSĐT (BL475-479) thì các cơ quan Nội chính họp đánh giá chứng cứ và kết luận không có cơ sở để chứng minh bị cao Phương bị ép cung nhục hình. Đây có phải là văn bản xin chỉ đạo việc giải quyết vụ án hay nói cách khác là “án bỏ túi”?.

Tại văn bản số 256 của cơ quan CSĐT (BL475-479) thì các cơ quan Nội chính họp đánh giá chứng cứ. Tòa chưa xử, đã có biên bản họp liên ngành?

Nói về sự việc trên, luật sư Hoàng Tám Phi chỉ rõ, đối với nguyên tắc Tòa án xét xử độc lập, các quy định của Hiến pháp năm 2013 đã minh định một cách cụ thể hơn so với các bản Hiến pháp trước đây.

Nếu như Hiến pháp năm 1992 quy định: "Khi xét xử Thẩm phán và hội thẩm độc lập và chỉ tuân theo pháp luật", thì Hiến pháp năm 2013 quy định cụ thể, sâu sắc hơn: "Thẩm phán, Hội thẩm xét xử độc lập và chỉ tuân theo pháp luật; nghiêm cấm cơ quan, tổ chức, cá nhân can thiệp vào việc xét xử của Thẩm phán, hội thẩm".

Như vậy, Thẩm phán, Hội thẩm độc lập xét xử là độc lập trong mọi hoạt động của mình theo quy định của pháp luật tố tụng kể từ khi thụ lý vụ án cho đến khi kết thúc phiên tòa xét xử, chứ không chỉ giới hạn bởi "khi xét xử". Luật sư Phi nhấn mạnh.

Cụm từ "nghiêm cấm cơ quan, tổ chức, cá nhân can thiệp vào việc xét xử của Thẩm phán, hội thẩm" trong công tác xét xử cũng là bảo đảm cho nguyên tắc này phải được thực thi trong thực tiễn xét xử.

Do đó, chánh án tham gia đánh giá chứng cứ trong giai đoạn điều tra là xâm phạm nguyên tắc trên. Điều tra, truy tố, xét xử là 3 giai đoạn độc lập và tự chịu trách nhiệm tương ứng với người tiến hành tố tụng là Điều tra viên, KSV và Thẩm phán.

Do đó, việc các lãnh ký vào BL 479 là vi Hiến xâm phạm nguyên tác Tòa độc lập xét xử. Ngòai ra, trong quá trình điều tra thì tài liệu điều tra được xem là bí mật Nhà nước nên việc họp liên ngành như tại bút lúc 479 còn xâm phạm vấn đề bí mật Nhà nước. luật sư Phi chỉ rõ.