Cúng ông Công, ông Táo 2025 sao cho đúng?

Có thể cúng ông Công, ông Táo vào những ngày nào?

Lễ cúng ông Công, ông Táo (hay còn gọi là Táo Quân) là một truyền thống lâu đời trong văn hóa Việt Nam.

Theo quan niệm dân gian, Táo Quân là những vị thần cai quản việc bếp núc và giữ gìn sự bình yên cho gia đình.

Lễ cúng này không chỉ thể hiện lòng thành kính mà còn là dịp để gia đình cầu mong một năm mới an lành và hạnh phúc.

Từ phong tục truyền thống, ngày 23 tháng Chạp âm lịch là ngày chính thức để cúng tiễn ông Công ông Táo về trời.

Người Việt tin rằng, vào ngày này, Táo Quân sẽ lên Thiên đình để báo cáo với Ngọc Hoàng những việc làm của gia đình trong suốt một năm qua.

Vì vậy, hầu hết các gia đình đều thực hiện nghi lễ thắp hương và tiễn Táo Quân vào ngày 23 tháng Chạp.

Tuy nhiên, nhiều gia đình hiện nay có thể chọn cúng ông Công, ông Táo sớm hơn, từ ngày 20 đến 22 tháng Chạp. Điều này thường xảy ra do lịch trình bận rộn hoặc để đảm bảo có đủ thời gian chuẩn bị lễ vật chu đáo.

Lễ vật cần chuẩn bị khi thắp hương Ông Công, Ông Táo

Cúng ông Công, ông Táo có thể chọn cúng cỗ mặn hoặc chay tùy theo từng gia đình.

Theo tục xưa, đối với những gia đình có trẻ nhỏ, người ta còn cúng Táo quân một con gà luộc. Gà này phải là loại gà cồ mới tập gáy (tức gà mới lớn) để ngụ ý nhờ Táo quân xin với Ngọc Hoàng cho đứa trẻ sau này lớn lên có nhiều nghị lực và sinh khí hiên ngang như con gà cồ.

Tuy nhiên, tùy thuộc vào điều kiện và gia cảnh, mỗi gia đình có thể chuẩn bị lễ cúng ông Công, ông Táo phù hợp.

Ngoài ra, không thể thiếu đó là ba bộ áo mũ Táo Quân (Thường gồm hai bộ dành cho Táo ông và một bộ dành cho Táo bà); Cá chép: Biểu tượng để Táo Quân cưỡi về trời, thường là cá sống để phóng sinh, tuy nhiên ngày nay nhiều gia đình chọn cúng cá giấy); Hương, đèn, vàng mã dùng để thắp trong lễ cúng.

Mâm cỗ cúng tiễn ông Công, ông Táo về trời

Mâm cỗ cúng ông Công ông Táo ở các miền có khác nhau một chút. Ngoài mâm cỗ cúng, người miền Bắc thường cúng cá chép sống, người miền Trung hay cúng một con ngựa bằng giấy với yên, cương đầy đủ.

Ở miền Nam thì đơn giản hơn, người dân chỉ cúng mũ, áo và đôi hia bằng giấy.

Trong nhịp sống hiện đại, mâm cỗ có thể tùy điều kiện kinh tế từng gia đình để làm, có thể đơn sơ vài ba món. Một mâm cỗ mặn cúng ông Công ông Táo đầy đủ, chi tiết cho gia đình nào cầu kỳ và có thời gian, sẽ bao gồm:

1 đĩa gạo; 1 đĩa muối; 5 lạng thịt vai luộc hoặc gà luộc ngậm hoa hồng; 1 con cá chép sống; 1 bát canh mọc hoặc canh măng; 1 đĩa xào thập cẩm; 1 đĩa giò; 1 đĩa xôi gấc hoặc bánh chưng; 1 đĩa chè kho; 1 đĩa hoa quả; 1 ấm trà sen; 3 chén rượu; 1 quả bưởi; 1 quả cau, lá trầu; 1 lọ hoa đào nhỏ; 1 lọ hoa cúc; 1 tập giấy tiền, vàng mã.

Bên cạnh đó, một số điều cấm kỵ khi thực hiện lễ cúng tiễn ông Công, ông Táo cũng cần chú ý:

Ném cá chép từ trên cao xuống, và ném cả túi bóng xuống ao, hồ gây ô nhiễm

Sau lễ cúng ông Công, ông Táo, nhiều gia đình sẽ phóng sinh cá chép ở ao hồ, sông suối.

Khi thả, chúng ta nên dùng tay từ từ nghiêng miệng túi nilon hoặc đồ đựng cá xuống nước, để cá tự bơi ra. Nếu không mọi người có thể đặt cá vào lòng bàn tay rồi từ từ thả cá xuống nước.

Thả cá chép cần được mọi người thực hiện một cách thành tâm.

Người dân tuyệt đối không đứng từ trên cao ném cá xuống phía dưới. Thêm nữa, không nên phóng sinh cá ở những nơi nguồn nước bị ô nhiễm vì cá sẽ khó có cơ hội sống sót.

Đặc biệt, nhiều người không có ý thức, ném cả túi bóng xuống sông ngòi, ao, hồ gây ô nhiễm, vì thế người dân cần tuyệt đối không được ném cả túi bóng xuống sông, hồ để giữ cảnh quan môi trường.

Cúng ông Công, ông Táo sau 12h trưa tháng Chạp

Theo tín ngưỡng dân gian, sau 12h trưa ngày 23 tháng Chạp cổng trời sẽ đóng và ông Táo không kịp lên thiên đình để báo cáo.

Do vậy, việc cúng ông Công, ông Táo cần được thực hiện trước thời điểm đó.

Các gia đình có thể lựa chọn thời gian phù hợp để làm lễ cúng ông Công, ông Táo.

Khi hương cháy hết 2/3 là có thể hóa vàng mã, phóng sinh cá chép để tiễn ông Táo về trời.

Một số món ăn không phù hợp

Khi chuẩn bị mâm cúng ông Công, ông Táo, gia chủ cần tránh một số món ăn được coi là không phù hợp với nghi lễ.

Những món như thịt bò, thịt chó, thịt vịt, thịt ngan, hay thịt chim đều là những món ăn kiêng kỵ trong lễ cúng này.

Với các gia đình có trẻ nhỏ, nên chọn gà luộc làm lễ vật. Nếu có thể, hãy chọn một con gà cồ mới lớn, đang tập gáy.

Đây là biểu tượng cầu xin ông Công, ông Táo ban phúc cho con cái ăn chóng lớn, khỏe mạnh cả về trí tuệ lẫn thể chất.

Tùy vào điều kiện, bạn cũng có thể cúng ông Táo với mâm lễ chay hoặc mặn, miễn sao thể hiện lòng thành kính và sự tôn trọng đối với các Táo quân.

Văn khấn Nôm lễ Táo quân hàng năm (tham khảo)

Nam mô a di Đà Phật!

Nam mô a di Đà Phật!

Nam mô a di Đà Phật!

Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư phật mười phương.

Kính lạy ngài Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.

Con kính lạy ngài Đông Trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân, Ngũ phương Ngũ thổ, Phúc đức chính Thần.

Con kính lạy các ngài Thần linh cai quản trong xứ này.

Tín chủ là… Ngụ tại… Hôm nay là ngày… tháng… năm…

Tín chủ con thành tâm sắm sửa hương, hoa, lễ vật, kim ngân, trà quả, bầy ra trước án. Đốt nén hương thơm kính mời: ngày Bản gia Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân, ngài Bản gia Thổ Địa Long Mạch Tôn thần, ngài Bản gia Ngũ phương Ngũ thổ, Phúc đức chính Thần.

Cúi xin các Ngày thương xót tín chủ, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù trì tín chủ chúng con tòan gia an ninh khang thái, vạn sự tốt lành, gia đạo hưng long thịnh vượng, sở cầu tất ứng, sở nguyện tòng tâm.

Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.

Nam mô a di Đà Phật!

Nam mô a di Đà Phật!

Nam mô a di Đà Phật!