Cục An toàn thực phẩm khuyến cáo cách nhận biết, bảo quản thực phẩm đóng hộp
Mới đậy, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) vừa đưa ra cách nhận biết, bảo quản thực phẩm đóng hộp, cảnh báo nguy cơ nhiễm khuẩn từ thực phẩm đóng hộp không đảm bảo an toàn thực phẩm.
Trong nhịp sống bận rộn hiện nay, thực phẩm đóng hộp đã trở thành lựa chọn phổ biến nhờ sự tiện lợi và khả năng bảo quản lâu dài.
Tuy nhiên, nếu không được sản xuất và bảo quản đúng cách, các loại thực phẩm này có thể tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn, đặc biệt là vi khuẩn Clostridium botulinum, nguyên nhân gây ra ngộ độc botulinum, một căn bệnh nguy hiểm có thể đe dọa tính mạng.
Sự phát triển của vi khuẩn này trong môi trường yếm khí của các sản phẩm thực phẩm đóng hộp có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng như liệt cơ, suy hô hấp và tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.
Được biết, Clostridium botulinum là vi khuẩn có khả năng sản sinh ra độc tố botulinum, một trong những chất độc mạnh nhất được biết đến.
Độc tố này gây ra ngộ độc với các triệu chứng nghiêm trọng như liệt cơ, khó thở, và nếu không được điều trị kịp thời, có thể dẫn đến tử vong.
Vi khuẩn này phát triển trong điều kiện yếm khí, và do đó, các thực phẩm đóng hộp không được tiệt trùng đúng cách là môi trường lý tưởng để chúng sinh sôi nảy nở.
Một số loại thực phẩm đặc biệt dễ nhiễm vi khuẩn botulinum bao gồm các sản phẩm chế biến từ thịt, như pate đóng hộp, thịt hộp, cá hộp và xúc xích, cũng như các thực phẩm tự làm như dưa chuột ngâm, cà pháo, hoặc rau củ muối chua.
Việc đóng gói không đúng cách, không tiệt trùng kỹ hoặc bảo quản không đúng tiêu chuẩn sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.
Các dấu hiệu nhận biết thực phẩm đóng hộp bị nhiễm khuẩn
Để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình, người tiêu dùng cần nhận biết được các dấu hiệu cho thấy thực phẩm đóng hộp có thể đã bị nhiễm khuẩn. Một số dấu hiệu cảnh báo có thể kể đến bao gồm:
Hộp bị phồng, rỉ sét, móp méo hoặc bị rò rỉ thường là dấu hiệu của sự phát triển khí trong hộp, do vi khuẩn sinh ra. Nếu nắp và đáy hộp lồi bất thường, người tiêu dùng cũng cần cảnh giác.
Khi mở hộp, nếu có mùi lạ, hôi hoặc chua, nước trong hộp đục hoặc có bọt khí, hoặc thực phẩm đổi màu và xuất hiện váng lạ, đó là dấu hiệu của sự phân hủy và nhiễm khuẩn.
Khi nếm thử, nếu thực phẩm có vị lạ, như chua, đắng hoặc khác biệt rõ rệt so với bình thường, không nên sử dụng.
Các sản phẩm có nguy cơ cao nhiễm botulinum gồm pate đóng hộp (đặc biệt là pate gan), thịt hộp, cá hộp, xúc xích đóng hộp và rau củ đóng hộp như măng, nấm, ngô, đậu Hà Lan, cà rốt, củ cải đường.
Ngoài ra, các thực phẩm tự làm như pate, thịt muối, xúc xích tự làm hay đồ ngâm chua tự chế biến cũng có nguy cơ cao nếu không được tiệt trùng đúng cách.
Hướng dẫn bảo quản thực phẩm đóng hộp để đảm bảo an toàn
Để giảm thiểu nguy cơ ngộ độc botulinum, việc bảo quản thực phẩm đóng hộp đúng cách là vô cùng quan trọng. Trước khi mở hộp, thực phẩm nên được bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát, nhiệt độ lý tưởng từ 15-25°C, tránh ánh nắng trực tiếp và nơi có nhiệt độ hoặc độ ẩm cao. Đồng thời, không nên để hộp bị va đập mạnh hoặc xếp chồng nặng.
Sau khi mở hộp, thực phẩm nên được chuyển sang hộp sạch, tránh để thực phẩm trong hộp gốc vì lớp kim loại bên trong có thể bị oxy hóa, làm ảnh hưởng đến chất lượng thực phẩm. Sử dụng hộp thủy tinh hoặc nhựa an toàn thực phẩm có nắp kín để bảo quản và luôn giữ thực phẩm trong tủ lạnh với nhiệt độ dưới 4°C.
Thời gian sử dụng thực phẩm sau khi mở hộp cần được chú ý: Thịt hộp, cá hộp, pate nên sử dụng trong vòng 1-3 ngày; Rau củ đóng hộp tối đa 3-5 ngày; Trái cây đóng hộp khoảng 5-7 ngày.
Đối với các thực phẩm có nguy cơ cao như pate, thịt hộp hay cá hộp, nên hâm nóng kỹ trước khi ăn lại, đặc biệt là đối với những sản phẩm tự làm hoặc nghi ngờ về an toàn vệ sinh. Nếu không sử dụng ngay, nên bảo quản trong ngăn đá để kéo dài thời gian sử dụng và khi rã đông, phải thực hiện đúng cách trong ngăn mát tủ lạnh.
Lưu ý để tránh ngộ độc botulinum
Để tránh ngộ độc botulinum từ thực phẩm đóng hộp, người tiêu dùng cần lưu ý một số điểm quan trọng:
Chỉ sử dụng thực phẩm còn hạn sử dụng, không có dấu hiệu phồng, móp méo hoặc rỉ sét trên bao bì.
Đun sôi lại thực phẩm trong 10-15 phút trước khi ăn, đặc biệt là với các loại thực phẩm tự làm hoặc nghi ngờ không đảm bảo an toàn.
Tránh sử dụng pate hoặc thực phẩm đã mở lâu trong tủ lạnh, đặc biệt là quá 3 ngày.
Ngộ độc botulinum là một mối nguy hiểm không thể xem nhẹ, đặc biệt khi sử dụng thực phẩm đóng hộp hoặc thực phẩm tự làm không đảm bảo vệ sinh, tiệt trùng.
Người tiêu dùng cần thận trọng và tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc bảo quản và sử dụng thực phẩm đóng hộp để bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình, tránh được những hậu quả đáng tiếc do vi khuẩn botulinum gây ra.
