"Cửa sáng" cho ngành Chè Việt Nam trong năm 2026

Năm 2026 được xác định là thời điểm bản lề để ngành chè chuyển đổi. Ảnh ÍT

Theo số liệu thống kê mới nhất từ Cục Hải quan, trong tháng 1/2026, Việt Nam đã xuất khẩu 12.390 tấn chè, thu về gần 21 triệu USD. So với cùng kỳ năm 2025, lượng chè xuất khẩu tăng 28% và giá trị tăng 27%.

Đáng chú ý, bản đồ xuất khẩu chè đang có sự thay đổi. Trong khi thị trường truyền thống như Pakistan giảm sâu (chỉ còn chiếm 7,5% tỷ trọng), thì các thị trường như Nga, Ấn Độ, Ba Lan lại tăng trưởng ổn định.

Đặc biệt, Philippines nổi lên với mức tăng trưởng đột biến đạt ba chữ số. Việc đa dạng hóa thị trường không chỉ giúp doanh nghiệp giảm rủi ro mà còn thể hiện sự chủ động trong việc thâm nhập các hệ thống phân phối mới.

Việc mở rộng thị trường hiện nay không còn đồng nghĩa với việc gia tăng khối lượng đơn thuần. Các quốc gia nhập khẩu đang dựng lên những quy định nghiêm.

Đó là, siết chặt mức giới hạn cho phép theo tiêu chuẩn EU, Mỹ. Yêu cầu nắm rõ toàn bộ quy trình từ khâu canh tác đến chế biến.

Các yêu cầu về chứng chỉ hữu cơ, trách nhiệm môi trường và phát thải carbon (CBAM) đang dần trở thành điều kiện bắt buộc.

Những sản phẩm không đáp ứng các tiêu chuẩn này gần như không có cửa để tiến vào các hệ thống siêu thị, bán lẻ chính thống tại châu Âu hay Bắc Mỹ. Điều này buộc các địa phương và doanh nghiệp phải thay đổi tư duy quản lý sản xuất.

Để hóa giải các thách thức pháp lý và kỹ thuật, năm 2026 được xác định là thời điểm bản lề để ngành chè chuyển đổi.

Tại Thái Nguyên hay Sơn La, mô hình hợp tác xã đang chuyển hướng sang canh tác hữu cơ, VietGAP và GlobalGAP.

Việc tập trung vào các dòng chè đặc sản như chè Shan Tuyết cổ thụ, chè trà túi lọc cao cấp hay chè thảo mộc là hướng đi đúng đắn để nâng giá trị xuất khẩu vượt khỏi ngưỡng bình quân 1.600-1.700 USD/tấn hiện nay.

Tổng công ty Chè Việt Nam (Vinatea) đang tái cơ cấu, nâng cấp nhà máy để đáp ứng xu hướng tiêu dùng xanh.

Việc đầu tư vào công nghệ chế biến sâu không chỉ giúp gia tăng biên lợi nhuận mà còn là bảo vệ doanh nghiệp trước các tranh chấp thương mại liên quan đến chất lượng hàng hóa.