Bản hợp đồng nhiều điểm bất thường giữa Formosa và Công ty Môi trường - Đô thị Kỳ Anh, có thể thấy phần bất lợi về mình, nhưng vì sao lãnh đạo Công ty Môi trường - Đô thị Kỳ Anh lại không nhận thức được? Do thiếu hiểu biết hay hám lợi mà nhận những điều bất lợi về mình?
Tin nên đọc
Điểm báo ngày 15/7/2016: Vụ chôn chất thải Formosa huyện biết nhưng chủ quan (!?)
Đổ bậy đến 260 tấn chất thải của Formosa
Bàng hoàng phát hiện Formosa đã từng chôn rác thải ở khu du lịch Thiên Cầm
Hà Tĩnh: Thông tin mới nhất vụ hàng trăm tấn rác thải Formosa chôn tại vườn nhà Giám đốc Công ty Môi trường
 |
| Cơ quan chức năng kiểm tra hiện trường vụ chôn chất thải. |
Hết đổ bãi rác, lại lén lút chôn
Cách TP Hà Tĩnh 20km về phía Đông Nam, Thiên Cầm là một thị trấn du lịch nổi tiếng. Nơi đây có bãi biển Thiên Cầm đẹp nổi tiếng, có nhiều di tích lịch sử, cảnh vật tự nhiên.
Với những ưu đãi do thiên nhiên ban tặng, mỗi năm Khu du lịch Thiên Cầm thu hút cả trăm ngàn lượt du khách đến tham quan và nghỉ dưỡng. Không ai ngờ nơi đây lâu nay đã trở thành nơi đổ chất thải của Formosa.
Ông Nguyễn Hải Lý, Trưởng Công an thị trấn Thiên Cầm cho biết, ngay từ ngày 20/5/2015, Công an thị trấn cùng người dân đã bắt giữ xe tải BKS 38C — 03980 do Hoàng Duy Giang (ngụ xã Cẩm Thăng, Cẩm Xuyên) điều khiển, chở chất thải từ Nhà máy Formosa Hà Tĩnh ra đổ tại bãi rác thị trấn Thiên Cầm.
Biên bản do Công an thị trấn cung cấp thể hiện rõ lời khai của ông Nguyễn Quang Hà (Phó Chủ nhiệm HTX Môi trường Dịch vụ sinh thái Thiên Cầm) cho biết đã thuê tài xế Giang.
Nhân chứng Hoàng Bá Tình (SN 1958, ngụ xóm Hoàng Hoa, thị trấn Thiên Cầm) cho hay, do nhà bên cạnh bãi rác Thiên Cầm nên ông để ý thấy có gần 20 xe đổ loại chất thải lạ với biểu hiện bất thường.
Ngày 20/5/2015, ông chính là người đã trực tiếp ra chặn chiếc xe tải đang đổ chất thải màu đen kịt, mùi hôi thối ra bãi rác thị trấn và báo lên chính quyền địa phương. Công an đến lập biên bản xử lý, ông mới biết đó là chất thải lấy từ Nhà máy Formosa ở Vũng Áng ra.
“Từ đó đến nay không còn tình trạng xe chở chất thải như thế đổ ở bãi rác nữa, không ai ngờ sau đó Công ty môi trường lại “tiếp tay” cho Formosa, lén chôn chất thải ở nơi khác”, một người dân nói.
Trong sự việc này, được biết UBND thị trấn đã có văn bản đề nghị Sở TN&MT Hà Tĩnh cho giám định, phân tích xem chất thải đó có độc hại hay không. Tuy nhiên, không hiểu vì sao đến nay thị trấn vẫn chưa nhận được kết quả trả lời.
Sự việc này chưa lắng xuống thì xảy ra chuyện phát hiện Công ty Môi trường — Đô thị Kỳ Anh (Cty Môi trường) chôn lấp chất bùn thải trại trang trại được cho là của Giám đốc công ty này (PLVN đã phản ánh trong số báo trước).
Trả lời về sự việc này, Giám đốc Sở TN&MT Hà Tĩnh Võ Tá Đinh cho rằng Sở đã không được báo cáo nên không hề hay biết việc Cty Môi trường ký hợp đồng vận chuyển rác thải với Formosa.
Ông Đinh cho rằng Formosa và Cty Môi trường đã tự ý hợp đồng với nhau. Cty Môi trường này không có chức năng và cũng không có năng lực để xử lý chất thải từ Formosa.
Theo hợp đồng đã ký kết giữa hai bên thì Formosa phải giám sát vị trí mà đối tác xử lý bùn thải nhưng chưa thực hiện.
Cty Môi trường cũng không chuyển giao số bùn thải đã tiếp nhận từ Công ty Formosa cho đơn vị có chức năng xử lý mà tự chôn lấp không đúng nơi quy định, việc này vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường.
Từ phiếu cân và báo cáo của 2 công ty, cơ quan chức năng đã xác định Cty Môi trường đã tiếp nhận, vận chuyển xử lý 267,83 tấn bùn thải từ Formosa.
Trong đó bùn thải từ hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt 77,39 tấn, bùn thải từ hệ thống xử lý nước thải công nghiệp 189,44 tấn. Giá thành vận chuyển và xử lý nước thải sinh hoạt là 1.000 đồng/kg, còn bùn thải công nghiệp là 800 đồng/kg.
 |
| Bản hợp đồng giữa Công ty Môi trường - Đô thị Kỳ Anh và Formosa. |
Bản hợp đồng nhiều điểm bất thường
Hợp đồng “Thu gom vận chuyển và xử lý bùn bánh của tổ xử lý nước thải công nghiệp Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh” được đánh số 1001087, ký ngày 15/3/2016, giữa bên A là Formosa Hà Tĩnh do ông Ngưu Tuấn Phát đại diện; bên B là Cty CP Tư vấn Xây dựng Quản lý Môi trường đô thị Kỳ Anh do ông Lê Anh Tài, Phó Giám đốc Công ty làm đại diện.
Hợp đồng có 16 trang và phần phụ lục, gồm nhiều điều khoản, thể hiện bằng song ngữ (tiếng Việt Nam và Trung Quốc).
Xem xét kỹ các điều khoản, có thể thấy trong hợp đồng này, phần bất lợi đều nghiên về Cty Môi trường.
Chưa nói đến đây là hợp đồng “chui”, chưa được sự đồng ý giám sát của các cơ quan quản lý nhà nước, sẽ rất khó để bên B (Cty Môi trường) có thể kiểm tra, xem xét được liệu số chất thải mà họ đang thu gom có đúng như phạm vi hợp đồng hay không, vì bên B không đủ năng lực để có thể phân tích, nhận biết các chất thải như vậy.
Một số điều khoản của hợp đồng này đã đẩy hoàn toàn trách nhiệm cho bên B nếu có việc gì xảy ra: “Bùn bánh sau khi được vận chuyển ra khỏi cổng trạm cân của bên A thì trách nhiệm thuộc về bên B, trong quá trình vận chuyển, xử lý nếu vi phạm quy định pháp luật và quy định hợp đồng này thì sẽ do bên B chịu toàn bộ trách nhiệm”.
Hay một điều khoản khác về xử lý vi phạm hợp đồng quy định: “Bùn bánh sau khi được vận chuyển ra khỏi nhà máy của bên A, nếu bị phát hiện và phạt vi phạm vì làm ô nhiễm môi trường thì bên B phải chịu toàn bộ trách nhiệm, không liên quan đến bên A, nhưng phải báo cáo tình hình sự việc phát sinh và quá trình giải quyết cho bên A…”.
Ngoài ra hợp đồng cũng quy định nếu Cty Môi trường không thể tiếp tục thực hiện hợp đồng vì lý do nào đó, Formosa phải thuê bên thứ 3 thay thế thì Cty Môi trường phải trả chi phí chênh lệch phát sinh theo đơn giá hợp đồng mà Formosa đã phải chi trả thêm.
Và nếu chưa được bên Formosa cho phép thì nhân viên Cty Môi trường không được đưa máy tính xách tay hay các thiết bị có chức năng ghi hình vào xưởng.
Nếu “vi phạm” thì sẽ bị Formosa “xử phạt” 3,5 triệu VND/người/lần, đồng thời các thiết bị này sẽ bị tiêu hủy.
Theo ý kiến của nhiều chuyên gia pháp lý, bản hợp đồng này có nhiều điều khoản vi phạm nghiêm trọng pháp luật Việt Nam, tuy nhiên không hiểu sao hai bên vẫn ký kết?
Đặc biệt vì sao lãnh đạo Công ty Môi trường - Đô thị Kỳ Anh lại không nhận thức được vấn đề này? Vì thiếu hiểu biết hay vì khoản lợi nhuận, vì hám lợi mà bất chấp tất cả, nhận những điều bất lợi về mình?
Hiện những chất thải mà Cty Môi trường chôn, đổ ra môi trường tự nhiên, Trung tâm Quan trắc và Kỹ thuật môi trường tỉnh Hà Tĩnh đã gửi mẫu đến Viện Công nghệ môi trường (Viện Hàn lâm Khoa học Việt Nam) để phân tích.
Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về Môi trường (C49, Bộ Công an) cũng đang phối hợp với cơ quan chức năng Hà Tĩnh điều tra, làm rõ việc Formosa chôn chất thải ở trang trại được cho là của Công ty Môi trường - Đô thị Kỳ Anh.
