Công điện của Thủ tướng về tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong xây dựng, ban hành văn bản

Công điện nêu: Trong thời gian qua, mặc dù, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã rất quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo, đôn đốc quyết liệt công tác xây dựng, ban hành văn bản quy định chi tiết luật, pháp lệnh, nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Tuy nhiên, đến nay, tình trạng chậm, nợ ban hành văn bản quy định chi tiết vẫn chưa được khắc phục triệt để, cụ thể vẫn còn 18 nghị định, 02 quyết định của Thủ tướng Chính phủ và 15 thông tư quy định chi tiết các luật, nghị quyết đã có hiệu lực chưa được ban hành.

Nguyên nhân của tình trạng nêu trên một phần do số lượng luật, pháp lệnh, nghị quyết được thông qua khá nhiều, việc xác định thời điểm có hiệu lực của luật, pháp lệnh, nghị quyết còn chưa phù hợp; chủ yếu là do một số Bộ, cơ quan chưa thực sự chủ động tham mưu đề xuất, thực hiện đồng bộ các giải pháp để khắc phục tình trạng chậm, nợ ban hành văn bản quy định chi tiết; khắc phục khoảng trống pháp lý do chậm, nợ ban hành văn bản quy định chi tiết thuộc phạm vi quản lý của mình.

Để đẩy nhanh tiến độ, nâng cao chất lượng công tác xây dựng, ban hành văn bản quy định chi tiết, sớm khắc phục triệt để tình trạng chậm, nợ ban hành văn bản quy định chi tiết, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các đồng chí Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ tập trung thực hiện quyết liệt, đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm các nhiệm vụ, giải pháp sau:

1. Siết chặt trách nhiệm người đứng đầu, coi kết quả ban hành văn bản quy định chi tiết là tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ

Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm toàn diện về nội dung dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết, các văn bản quy định chi tiết, quy định biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành; chủ động xây dựng, ban hành hoặc trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành các văn bản quy định chi tiết, bảo đảm chất lượng, có hiệu lực cùng thời điểm có hiệu lực của luật, pháp lệnh, nghị quyết.

Kết quả xây dựng, ban hành văn bản quy định chi tiết là tiêu chí bắt buộc trong đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ, xét thi đua, khen thưởng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

2. Tập trung xử lý dứt điểm các văn bản còn nợ ban hành và kiểm soát chặt phát sinh mới

Các Bộ, cơ quan ngang Bộ: Giáo dục và Đào tạo, Tài chính, Nội vụ, Khoa học và Công nghệ, Ngoại giao, Công Thương, Y tế, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Công an, Quốc phòng, Xây dựng khẩn trương xây dựng, hoàn thiện, trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành 18 nghị định, 02 quyết định và ban hành theo thẩm quyền đối với 15 thông tư quy định chi tiết các luật, nghị quyết đã có hiệu lực tại Phụ lục 1 kèm theo Công điện này. Thời hạn hoàn thành chậm nhất trước ngày 10 tháng 5 năm 2026.

Các Bộ, cơ quan ngang Bộ chủ động đẩy nhanh tiến độ xây dựng, ban hành hoặc trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành 83 nghị định, 04 quyết định và 77 thông tư quy định chi tiết các luật, nghị quyết sẽ có hiệu lực trong thời gian tới (ngày 01 tháng 5 năm 2026 và ngày 01 tháng 7 năm 2026) tại Phụ lục 2 kèm theo Công điện này, đặc biệt là 02 nghị định, 01 quyết định và 11 thông tư quy định chi tiết Luật Giám định tư pháp và Luật Bảo hiểm tiền gửi sẽ có hiệu lực từ ngày 01 tháng 5 năm 2026.

3. Đổi mới cách thức xây dựng văn bản quy định chi tiết theo hướng tinh gọn, hiệu quả, đúng thẩm quyền

Thực hiện giải pháp ban hành một văn bản để quy định chi tiết nhiều nội dung được giao, hạn chế việc ban hành nhiều văn bản quy định chi tiết một luật, pháp lệnh, nghị quyết.

Trong quá trình đề xuất, xây dựng văn bản quy định chi tiết, cần đặc biệt lưu ý bảo đảm tính hợp lý về số lượng và hình thức văn bản, tránh xu hướng tách nhỏ nội dung để ban hành thành nhiều văn bản quy định chi tiết khi không thật sự cần thiết; đồng thời, phân định rõ trường hợp cần ban hành văn bản quy phạm pháp luật với trường hợp chỉ cần ban hành văn bản hành chính, cá biệt để tổ chức thực hiện.

4. Chủ động rà soát, công bố văn bản tiếp tục có hiệu lực

Các Bộ, cơ quan ngang Bộ chủ động rà soát, kịp thời công bố theo thẩm quyền hoặc đề xuất cơ quan có thẩm quyền công bố văn bản quy định chi tiết, quy định biện pháp cụ thể để tổ chức, hướng dẫn thi hành văn bản tiếp tục có hiệu lực theo quy định tại khoản 2 Điều 57 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật để hạn chế tối đa khoảng trống pháp lý do chậm ban hành văn bản quy định chi tiết, không để gián đoạn thực thi pháp luật.

5. Chủ động rà soát, xây dựng, ban hành các văn bản theo quy định sẽ hết hiệu lực trước ngày 01 tháng 3 năm 2027

Rà soát, xác định những vướng mắc, bất cập do quy định của pháp luật đang được xử lý tạm thời trong các văn bản mà theo quy định sẽ hết hiệu lực trước ngày 01 tháng 3 năm 2027 liên quan đến phân cấp, phân quyền theo quy định của Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức chính quyền địa phương; sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước theo Nghị quyết số 190/2025/QH15 của Quốc hội quy định về xử lý một số vấn đề liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước và xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật theo Nghị quyết số 206/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật; chủ động xây dựng, ban hành theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan trước ngày 28 tháng 02 năm 2027 nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, tránh phát sinh khoảng trống pháp lý, ảnh hưởng đến công tác quản lý nhà nước và hoạt động của người dân, doanh nghiệp.

6. Nâng cao chất lượng ngay từ khâu xây dựng luật, gắn trách nhiệm với sản phẩm đầu ra

Khi xây dựng, chỉnh lý, hoàn thiện trình Chính phủ các hồ sơ dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các Bộ, cơ quan ngang Bộ được giao chủ trì soạn thảo phải rà soát kỹ các nội dung giao quy định chi tiết, dự kiến hợp lý thời điểm có hiệu lực của luật, pháp lệnh, nghị quyết để bảo đảm tính khả thi; đồng thời báo cáo cụ thể về những nội dung dự kiến giao Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ ban hành văn bản quy định chi tiết, cơ quan chủ trì soạn thảo, những nội dung cơ bản và dự kiến thời hạn trình, ban hành văn bản quy định chi tiết; ngoài các tài liệu theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, hồ sơ trình Chính phủ phải kèm theo dự thảo các văn bản quy định chi tiết thuộc thẩm quyền ban hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

7. Tăng cường kiểm tra, xử lý trách nhiệm, thiết lập kỷ luật, kỷ cương nghiêm minh

Thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, kiểm điểm trách nhiệm; xử lý nghiêm các đơn vị, cá nhân để xảy ra tình trạng chậm tiến độ, chất lượng văn bản không bảo đảm; kiên quyết không xem xét thi đua, khen thưởng đối với các trường hợp không hoàn thành nhiệm vụ xây dựng, ban hành văn bản quy định chi tiết theo đúng yêu cầu.

Công khai danh sách các Bộ, ngành chậm tiến độ trên Cổng thông tin điện tử của Chính phủ và Cổng thông tin điện tử của Bộ Tư pháp.

8. Phát huy vai trò của Bộ Tư pháp trong kiểm soát việc xây dựng, ban hành văn bản quy định chi tiết

Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với Văn phòng Chính phủ và các cơ quan liên quan tăng cường kiểm soát việc đề xuất xây dựng văn bản quy định chi tiết; nâng cao chất lượng công tác thẩm định văn bản quy phạm pháp luật, báo cáo thẩm định của Bộ Tư pháp phải thể hiện rõ dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật đủ hay chưa đủ điều kiện trình Chính phủ theo đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật; hướng dẫn và tổ chức triển khai Đề án đánh giá, chấm điểm KPI về công tác xây dựng pháp luật sau khi được Thủ tướng Chính phủ ban hành; thường xuyên theo dõi, đôn đốc, định kỳ hằng tháng, quý, 06 tháng, năm báo cáo Chính phủ về tình hình chậm, nợ ban hành văn bản quy định chi tiết; tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện Hệ thống thông tin quản lý Chương trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật để phục vụ công tác theo dõi, thống kê, tổng hợp, báo cáo, đôn đốc, cảnh báo sớm về tình hình chậm, nợ ban hành văn bản của các Bộ, cơ quan ngang Bộ.

9. Nâng cao trách nhiệm phối hợp và rút ngắn quy trình xử lý hồ sơ

Văn phòng Chính phủ và các Bộ, cơ quan liên quan tăng cường phối hợp, đẩy nhanh tiến độ tham mưu, xử lý các văn bản quy định chi tiết đã được các Bộ, cơ quan ngang Bộ trình; tăng cường theo dõi, đôn đốc, phối hợp chặt chẽ với các Bộ, cơ quan ngang Bộ trong việc chỉnh lý, hoàn thiện hồ sơ dự thảo văn bản quy định chi tiết; kịp thời tham mưu, báo cáo Lãnh đạo Chính phủ phụ trách, Thủ tướng Chính phủ đối với các vấn đề phức tạp phát sinh.

10. Thường xuyên thông tin, báo cáo đầy đủ, kịp thời về tình hình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật

Các Bộ, cơ quan ngang Bộ thực hiện việc cập nhật đầy đủ, kịp thời tiến độ xây dựng, ban hành các văn bản quy phạm pháp luật thuộc phạm vi quản lý trên “Hệ thống thông tin quản lý Chương trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật” theo thời gian thực để phục vụ công tác tổng hợp, báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.