Cơ quan quản lý và chuyên gia bàn giải pháp quản trị rủi ro thuế thương mại điện tử

Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Hà Khắc Minh - Tổng Biên tập Tạp chí Tài chính doanh nghiệp, Trưởng Ban Tổ chức Hội thảo cho biết, quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam năm 2025 ước đạt khoảng 31-32 tỷ USD, tăng 25,5-27% so với năm trước và chiếm khoảng 10-12% tổng mức bán lẻ hàng hóa, doanh thu dịch vụ tiêu dùng cả nước.

Sự phát triển nhanh của kinh tế số đặt ra yêu cầu phải hoàn thiện cơ chế quản lý thuế, bảo đảm môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng giữa kinh doanh truyền thống và kinh doanh trên nền tảng số.

Theo ông Hà Khắc Minh, tại Hội thảo, các diễn giả sẽ tập trung cập nhật những chính sách thuế mới, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong quản trị rủi ro thuế, hướng dẫn thực hiện nghĩa vụ thuế đối với hoạt động thương mại điện tử, đồng thời phân tích các tình huống phát sinh trong quá trình triển khai.

Ban Tổ chức cũng kỳ vọng những ý kiến trao đổi tại hội thảo sẽ góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách, nâng cao hiệu quả quản lý thuế, đồng thời tạo môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và bền vững cho nền kinh tế số.

Mọi chủ thể kinh doanh trên môi trường số đều phải được định danh

Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm tại hội thảo là những điểm mới của Luật Thương mại điện tử.

Phát biểu tại hội thảo, bà Lê Hoàng Oanh - Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) cho biết, một trong những điểm mới quan trọng của Luật Thương mại điện tử là mọi chủ thể kinh doanh trên môi trường số đều phải được định danh, xác thực trước khi tham gia giao dịch. Quy định này nhằm chấm dứt tình trạng kinh doanh ẩn danh, đồng thời yêu cầu người bán công khai đầy đủ thông tin về chủ thể, hàng hóa và chịu trách nhiệm về chất lượng, nguồn gốc sản phẩm.

Đáng chú ý, Luật cũng lần đầu tiên quy định rõ trách nhiệm của KOL, KOC, livestreamer và các đơn vị tiếp thị liên kết khi tham gia bán hàng trên nền tảng số. Bên cạnh đó, dữ liệu về người bán, người mua, giao dịch, thanh toán, logistics... sẽ trở thành nền tảng phục vụ quản lý nhà nước, giải quyết tranh chấp và nâng cao tính minh bạch của thị trường.

Theo đại diện Bộ Công Thương, việc tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các nền tảng với cơ quan quản lý, đặc biệt là cơ quan thuế, sẽ giúp nâng cao hiệu quả giám sát, đồng thời tạo môi trường thương mại điện tử phát triển lành mạnh và bền vững.

Quản lý thuế chuyển từ kiểm soát thủ công sang quản trị bằng dữ liệu

Ông Đặng Văn Thành - Phó Chi cục trưởng Chi cục Thuế Thương mại điện tử cho biết, ngành Thuế đang từng bước xây dựng mô hình quản lý hiện đại dựa trên dữ liệu số, tăng cường kết nối với các sàn thương mại điện tử để tự động cập nhật doanh thu, số thuế đã khấu trừ và nộp thay vào tài khoản thuế điện tử của người nộp thuế. Điều này giúp giảm thời gian đối chiếu, hạn chế sai sót và tăng tính minh bạch trong thực hiện nghĩa vụ thuế.

Ông Nguyễn Tiến Minh - Phó Trưởng Thuế TP Hà Nội cho biết cơ quan thuế hiện quản lý hơn 206.000 tổ chức, doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh thương mại điện tử, tăng gần ba lần so với năm 2024. Quản lý thuế hiện không còn dựa chủ yếu vào kiểm tra thủ công mà chuyển sang phân tích dữ liệu định danh, dữ liệu giao dịch, hóa đơn điện tử và dòng tiền để nhận diện rủi ro.

Đáng chú ý, tại Hội thảo đại diện Thuế TP Hà Nội đã chỉ ra 5 nhóm rủi ro phổ biến đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng số, gồm: rủi ro về chính sách, rủi ro dòng tiền, rủi ro hóa đơn, rủi ro lưu trữ hồ sơ, chứng từ và rủi ro trong kê khai thuế.

Theo cơ quan thuế, các rủi ro này hoàn toàn có thể được hạn chế nếu người kinh doanh chủ động cập nhật quy định mới, tổ chức sổ sách đầy đủ, thực hiện đúng quy định về hóa đơn điện tử, kê khai trung thực doanh thu và tách bạch tài khoản phục vụ hoạt động kinh doanh.

Cần tiếp tục hoàn thiện chính sách thuế để tạo thuận lợi cho thương mại điện tử

Chia sẻ tại Hội thảo, bà Nguyễn Thị Cúc - Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam cho rằng, những quy định mới về quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng số đã từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý, song trong quá trình triển khai vẫn còn một số nội dung cần tiếp tục nghiên cứu, điều chỉnh.

Một trong những bất cập được bà Cúc chỉ ra là nhiều sàn thương mại điện tử đã thực hiện khấu trừ, khai và nộp thuế thay nhưng chưa nhận ủy nhiệm lập hóa đơn điện tử. Điều này khiến hộ, cá nhân kinh doanh vẫn phải lập hóa đơn cho từng giao dịch, kể cả đối với các đơn hàng bán lẻ mà người mua không có nhu cầu nhận hóa đơn, làm tăng chi phí và thời gian thực hiện thủ tục.

Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam kiến nghị cơ quan quản lý nghiên cứu điều chỉnh theo hướng chỉ yêu cầu lập hóa đơn trong những trường hợp cần thiết, đồng thời tiếp tục quản lý hiệu quả thông qua dữ liệu giao dịch do các nền tảng cung cấp.

Tại hội thảo, các chuyên gia cũng dành nhiều thời gian giải đáp những vướng mắc thực tiễn của doanh nghiệp và hộ kinh doanh liên quan đến kê khai thuế, hóa đơn điện tử, đối soát doanh thu giữa sàn thương mại điện tử với cơ quan thuế và các giải pháp ứng dụng công nghệ nhằm giảm chi phí tuân thủ.

Nhiều ý kiến cho rằng việc tăng cường chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan quản lý và các nền tảng số sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý thuế, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người nộp thuế trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển nhanh.