Cơ hội bứt phá cho doanh nghiệp công nghệ đồng hành cùng văn hóa số

Chính phủ vừa chính thức ban hành Nghị định số 277/2026/NĐ-CP gồm 5 chương và 20 điều, quy định chi tiết khoản 1, khoản 3 và khoản 5 Điều 10 Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam.

Văn bản này mở ra hành lang pháp lý thông thoáng và tạo động lực để các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trong và ngoài nước tham gia xây dựng hạ tầng, sản xuất nội dung số và vận hành trung tâm đổi mới sáng tạo văn hóa tại Việt Nam.

Theo đó, sẽ hình thành hạ tầng dữ liệu văn hóa số liên thông, dùng chung rộng khắp trên toàn quốc, đồng thời thiết lập một hệ sinh thái dữ liệu văn hóa tin cậy, biến tài nguyên văn hóa thành động lực phát triển kinh tế số.

Nghị định khẳng định chủ trương khuyến khích tối đa việc sử dụng các sản phẩm, dịch vụ văn hóa số do chính doanh nghiệp Việt Nam nghiên cứu, phát triển và cung cấp.

Nhằm huy động nguồn lực xã hội, Nhà nước tạo điều kiện thuận lợi và thu hút các tập đoàn công nghệ lớn đầu tư vào hạ tầng dữ liệu, nền tảng số dùng chung theo phương thức đối tác công tư (PPP).

Các hoạt động sáng tạo này được định hướng phát triển dựa trên hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam, vừa bảo tồn bản sắc dân tộc, vừa bảo đảm an ninh văn hóa trên không gian mạng.

Để định hình thị trường, Nghị định xác định rõ danh mục các công nghệ và ứng dụng số được ưu tiên, khuyến khích đầu tư bài bản trong lĩnh vực văn hóa. Về công nghệ nền tảng, Nhà nước ưu tiên phát triển điện toán đám mây, điện toán biên, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), bản sao số (Digital Twin), Internet vạn vật (IoT), chuỗi khối (Blockchain), các công nghệ thực tế ảo/tăng cường (VR, AR, XR, IR, MR) cùng công nghệ quét 3D và hệ thống thông tin địa lý (LiDAR, Photogrammetry, GIS, BIM/HBIM).

Về ứng dụng thực tiễn, doanh nghiệp được khuyến khích phát triển các mô hình ngôn ngữ lớn và AI chuyên ngành văn hóa (huấn luyện trên dữ liệu chuẩn hóa của Việt Nam); các nền tảng hỗ trợ sáng tạo, quản trị tài sản số, sàn giao dịch bản quyền; hệ thống cơ sở dữ liệu di sản văn hóa phục vụ triển lãm 360 độ; phim trường số, nghệ thuật biểu diễn trực tuyến và xuất bản số.

Các sản phẩm này được phân dịch thành 5 nhóm cốt lõi: di sản và tri thức văn hóa số; nội dung và giải trí số; nghệ thuật và sáng tạo số; phân phối nội dung; du lịch và trải nghiệm văn hóa số dựa trên tài nguyên bản địa.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ liên tục cập nhật danh mục ưu tiên này theo từng thời kỳ để bám sát thực tiễn.

Đặc biệt, nhằm tiếp sức và tạo đòn bẩy tối đa cho cộng đồng doanh nghiệp, Nghị định mang đến hàng loạt chính sách hỗ trợ trực tiếp và thiết thực.

Các đơn vị đầu tư nghiên cứu sản phẩm văn hóa số sẽ được hưởng đầy đủ các ưu đãi cao nhất theo pháp luật về đầu tư, khoa học công nghệ và chuyển đổi số.

Đáng chú ý, doanh nghiệp sẽ được hỗ trợ sử dụng miễn phí dịch vụ hạ tầng số với thời gian lên đến 6 tháng để phục vụ công tác nghiên cứu, phát triển sản phẩm; thời hạn này còn được ưu ái gia hạn tối đa thêm 3 lần (mỗi lần không quá 3 tháng) dựa trên kết quả thực tế.

Bên cạnh đó, cơ quan quản lý nhà nước sẽ đồng hành tư vấn chuyên môn về văn hóa, chủ động kết nối doanh nghiệp với các đơn vị nghệ thuật để cùng tạo ra giá trị, đồng thời tổ chức các chương trình tôn vinh, xúc tiến thương mại cả trong và ngoài nước để đưa các sản phẩm văn hóa số thuần Việt vươn tầm thế giới.