Có Bộ quy tắc ứng xử nhưng vẫn trông chờ vào sự tự giác?

Được biết, phía soạn thảo đã thu thập khoảng 50.000 trang tư liệu (bao gồm luận văn, sách báo, nội quy cơ quan, văn bản pháp lý) và phát hơn 6.000 phiếu khảo sát để xây dựng Bộ quy tắc này.

Theo điều tra của đơn vị tư vấn và triển khai hệ thống quy tắc ứng xử trong các cơ quan, đơn vị, cộng đồng dân cư cho thấy, trên 60% người dân sinh sống tại các khu dân cư trên địa bàn Hà Nội được hỏi không đồng ý với những cử chỉ, lời nói thô bạo, xúc phạm danh dự người khác, tự ý phá hủy cơ sở vật chất, cơ sở hạ tầng.

55% số người được hỏi không đồng ý với những hành vi gây gổ đánh nhau, ghen ăn tức ở, dèm pha, không thu gom rác thải theo quy định…

Còn tại nơi công cộng, trên 50% số người được hỏi không đồng ý với những vi phạm nội quy, quy định, lấn chiếm không gian công cộng, chen lấn, xô đẩy khi xếp hàng, gây tiếng ồn nơi công cộng…

Sở VH -TT Hà Nội phối hợp cùng Khoa Quốc tế - Đại học Quốc gia Hà Nội thực hiện dự thảo bộ khung quy tắc đưa ra các tiêu chí cụ thể với 6 nhóm đối tượng cụ thể như: quy tắc ứng xử đối với lãnh đạo cơ quan/tổ chức: gương mẫu, đảm bảo công bằng, dân chủ, công khai, minh bạch, lắng nghe, tận tâm với công việc, thực hành tiết kiệm, xây dựng tập thể đoàn kết.

Với thầy, cô giáo: thương yêu, vị tha, đối xử công bằng, nhân ái, chia sẻ, cảm thông, thân thiện, thấu hiểu; gương mẫu, yêu nghề, ham học hỏi, bảo vệ lẽ phải, tác phong, cử chỉ, trang phục phù hợp với môi trường học đường.

Với người dân nơi công cộng; chấp hành nội quy, quy định, tôn trọng, thân thiện, văn minh, lịch sự; đoàn kết, chia sẻ, bảo vệ di tích lịch sử, cảnh quan, môi trường, ý thức phê phán những hành vi vi phạm quy định.

Quy tắc ứng xử đối với y, bác sĩ, cán bộ nhân viên y tế: thực hiện các chuẩn mực y đức, kiên nhẫn, cảm thông, tận tình, chu đáo, tôn trọng, đúng mực trong giao tiếp, cung cấp thông tin và chỉ dẫn đầy đủ, cụ thể, không phân biệt đối xử, tận tâm và trách nhiệm với công việc.

Các chuẩn mực ứng xử tối thiểu của doanh nghiệp: tôn trọng đạo đức kinh doanh, coi trọng chữ tín, công bằng, tôn trọng, chia sẻ lợi ích và trách nhiệm xã hội.

Ứng xử tại khu dân cư: tôn trọng, chân thành, cởi mở, cảm thông, chia sẻ, thân ái, đoàn kết, bình đẳng, trách nhiệm…

Tuy nhiên, văn hóa là một thiết chế mềm và văn hóa ứng xử khó có thể điều chỉnh bằng các giải pháp cứng nhắc, giáo điều.

Giám đốc Sở VH -TT Hà Nội Tô Văn Động cho rằng, Bộ quy tắc ứng xử không phải văn bản quy phạm pháp luật, không có các chế tài pháp luật kèm theo mà chỉ được áp dụng, chỉ thành công khi đông đảo các đối tượng, các tầng lớp nhân dân hưởng ứng đồng tình.

Trong giai đoạn thí điểm, chủ yếu vẫn trông chờ vào thái độ tự giác, vào nhiệt huyết của tất cả các nhóm đối tượng được điều chỉnh.

Sở VH-TT Hà Nội hy vọng Bộ quy tắc ứng xử trong các cơ quan, đơn vị, cộng đồng dân cư sẽ góp phần giữ gìn và phát triển các giá trị văn hóa Thăng Long - Hà Nội, duy trì và đẩy mạnh các hoạt động trong phạm vi ứng xử văn hóa, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh.