Chuyện cổ tích ở làng Vân của những tráng sĩ chân lấm tay bùn
Được biết đến với tên gọi khác là vật cầu nước, lễ hội vật cầu bùn làng Vân tại phường Vân Hà (Bắc Ninh) mang đậm tính lịch sử, chứa đựng khát vọng của người dân lao động và đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Đến hẹn lại lên, cứ bốn năm một lần, từ ngày 12 đến ngày 14 tháng Tư Âm lịch, sân đền Đức Thánh Tam Giang lại trở nên sôi động hơn bao giờ hết với lễ hội truyền thống đặc sắc này.

Để chuẩn bị cho ngày hội, sân đấu rộng khoảng 200m² được tưới đẫm bằng dòng nước do các thiếu nữ trong làng gánh từ dòng sông Cầu về, tạo nên sàn đấu bùn nhão đặc trưng.

Đối tượng tham gia thi đấu gồm 16 quân cầu là những thanh niên trai tráng lẫm liệt, được tuyển chọn kỹ lưỡng để chia đều về hai đội: giáp Trên và giáp Dưới.

Trước khi bước vào trận đấu, các quân cầu thực hiện nghi lễ tế Đức Thánh Tam Giang một cách trang nghiêm, sau đó hai giáp cử những chàng trai khỏe nhất xe đai đấu vật giữa sân bùn nhão để khuấy động không khí.

Ngay sau khi hiệu lệnh vừa phát, ông chủ tế gieo quả cầu xuống bùn cũng là lúc cuộc giao tranh nảy lửa chính thức bắt đầu.

Trong suốt trận đấu, các quân cầu cùng nhau tranh giành quả cầu bằng gỗ mít và tìm cách đẩy vào hố ở hai đầu sân. Dưới sự cổ vũ nồng nhiệt của khán giả, không còn phân biệt màu áo, toàn thân các quân cầu nhuộm chặt một màu bùn đặc trưng của ngày hội.

Sức nóng của hội lan tỏa khiến nhiều thanh niên trong làng cũng hào hứng lao xuống sân tắm bùn chung vui cùng hai đội.

Đối với người dân nơi đây, quả cầu gỗ mít là biểu tượng thiêng liêng của Thần Mặt trời.

Việc giành được quả cầu hay cướp được cầu mang ý nghĩa tâm linh vô cùng lớn lao, đó là cướp được mặt trời, cướp ánh sáng cho cây trồng, mang lại năng lượng và vận may về cho cả dân làng trong năm mới.
Không chỉ là một giải đấu kịch tính và đầy ắp tiếng cười, hội vật cầu còn gửi gắm ước vọng nghìn đời của cư dân lúa nước về một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.










