Chủ động ứng phó nguy cơ thiếu nước do tác động El Nino

Văn phòng Chính phủ vừa ban hành văn bản truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng về việc chủ động ứng phó nguy cơ thiếu hụt nguồn nước do ảnh hưởng của El Nino.

Quyết định này được đưa ra dựa trên báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhằm bảo đảm nguồn nước sinh hoạt, phục vụ phát triển kinh tế xã hội năm 2027 cũng như an ninh lương thực và năng lượng.

Phó Thủ tướng yêu cầu các cơ quan chức năng phải theo dõi sát sao tình hình thời tiết để không làm gián đoạn đời sống nhân dân.

Để thực hiện hiệu quả, Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao nhiệm vụ tăng cường dự báo khí tượng thủy văn và bổ sung các bản tin chuyên đề phục vụ điều tiết hồ chứa.

Cơ quan này cần khẩn trương phối hợp với các địa phương xây dựng kịch bản phân bổ nguồn nước trên các lưu vực sông, đặc biệt chú trọng khu vực Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ.

Việc vận hành các hồ chứa nước cũng phải được thực hiện linh hoạt và an toàn nhất. Các đơn vị cần chủ động tích nước sớm ở những nơi có nguy cơ hạn hán cao, đồng thời hạ mực nước kịp thời để cắt giảm lũ cho vùng hạ du khi có cảnh báo mưa lớn.

Bên cạnh đó, các địa phương sẽ được hướng dẫn chuyển đổi cơ cấu cây trồng và điều chỉnh lịch thời vụ phù hợp với diễn biến thực tế.

Trong lĩnh vực hạ tầng, Bộ Xây dựng chịu trách nhiệm lên phương án cấp nước an toàn, đặc biệt đối với các công trình khai thác trực tiếp trên sông không có hồ điều tiết.

Việc đẩy mạnh kết nối mạng lưới cấp nước và giảm tỷ lệ thất thoát nước sạch cũng được đặt lên hàng đầu. Các đô thị lớn tại Đồng bằng sông Hồng và khu vực phía Nam cần chuẩn bị sẵn sàng các phương án tích trữ nước dự phòng.

Về phía Bộ Công Thương, cơ quan này phải chủ động kế hoạch sử dụng năng lượng hợp lý để ứng phó với nguy cơ thiếu nước tại các hồ thủy điện trong giai đoạn cuối năm 2026 và đầu năm 2027.

Việc điều tiết hồ thủy điện cần được tính toán kỹ lưỡng, phối hợp chặt chẽ với các địa phương vùng hạ du nhằm giảm thiểu tối đa tác động tiêu cực đến nhu cầu sử dụng nước khác.

Ở cấp địa phương, lãnh đạo các tỉnh và thành phố trực tiếp khuyến cáo người dân chủ động thu hẹp diện tích canh tác tại những khu vực có nguy cơ cạn kiệt nguồn nước.

Các địa phương phải bám sát diễn biến thời tiết để linh hoạt tích nước hoặc xả lũ, đảm bảo tuyệt đối an toàn cho hệ thống hồ đập và dân cư vùng hạ du.

Ngoài ra, việc khai thác nước mặt và nước dưới đất sẽ được triển khai luân phiên hoặc kết hợp để tối ưu hóa nguồn tài nguyên.

Khi xảy ra hạn hán nghiêm trọng, các công trình cấp nước có thể phải huy động công suất tối đa để ưu tiên cung cấp cho sinh hoạt và cứu các loại cây trồng có giá trị cao. Hệ thống chính quyền cơ sở cũng cần thắt chặt phối hợp cùng các bộ ngành để điều hòa tài nguyên nước một cách hiệu quả nhất trên địa bàn.