Chống Covid-19: Vài vấn đề có tính chiến lược

Tiêm vaccine, mục tiêu kép, kết thúc hay sống chung với đại dịch… tất cả đều là những vấn đề mang tính lý luận rất hóc búa khi ứng phó với Covid-19.

Thanh Hóa: Yêu cầu tăng cường các biện pháp phòng, chống dịch COVID-19 trong dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9

Chống Covid-19 là vấn đề lý luận vì phải cân nhắc giữa yếu tố kinh tế và sức khỏe của nhân dân – “mục tiêu kép”.

Điều này, khoa học chỉ ra rằng một chiến lược chống Covid-19 thành công không thể lấy yếu tố kinh tế làm mục tiêu.

Hay nói cách khác, chiến lược này cái bẫy “yếu tố kinh tế” sinh nguy cơ không những giảm hiệu quả trong kiểm soát dịch (kết thúc một làn sóng) mà còn rủi ro phát sinh làn sóng dịch mới và trên diện rộng.

Chống Covid-19 cũng là vấn đề lý luận vì những tranh cãi về “kết thúc đại dịch” hay “sống chung với” nó. Về điều này, tiêm vaccine vừa có tính “căn cơ” vừa “khẩn cấp” - dù là theo quan điểm “kết thúc đại dịch” hay “sống chung với” nó.

Chậm một ngày là thiệt hại kinh tế mà như Ngân hàng Thế giới chỉ ra là “bằng 10 năm khủng hoảng”. Ấy thế nên Chính phủ đang rất quyết liệt thực hiện Chiến lược tiêm vaccine. Gần đây, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ngoại giao với hơn 20 nước, tổ chức quốc tế về vấn đề vaccine.

04-05-2021-hi-hoa-chung-tay-phong-chong-dich-covid19-DAF02042-details

Tương tự, vaccine về kinh tế là “nâng cao tính độc lập tự chủ”, là “sức đề kháng – khả năng chống chịu”, là trở nên “vững vàng hơn” – dù là quan điểm trong “trạng thái bình thường mới” của Đại dịch Covid-19 hay về lâu dài là hội nhập kinh tế, đối phó với “chiến tranh thương mại” Mỹ - Trung.

Vì vậy, chống Covid-19 cũng nên được nhìn nhận là vấn đề chiến lược - lâu dài, là cơ hội để “biến rủi thành may”. Điều này là bức thiết vì những nhận định đưa ra từ đầu năm 2020 là nếu Covid-19 kéo dài 6 tháng, 74% doanh nghiệp đặc biệt là loại vừa và nhỏ có thể sẽ phá sản.

Chống Covid-19 cũng là vấn đề lý luận vì giải pháp chính sách phải chuyển từ nguyên tắc cũ là “thận trọng” để nhanh chóng sang quan điểm mới là “hành động nhanh và bất cứ gì có thể” trước diễn biến nhanh, mạnh và khó lường cùng các làn sóng và chủng mới của dịch.

Điển hình sự thay đổi này được hội tụ thành cuốn sách về Covid-19 ra đời cuối tháng 3/2020, “Giải quyết khủng hoảng kinh tế của Covid: hành động nhanh và bất cứ gì có thể” (Mitigating the COVID Economic Crisis: Act Fast and Do Whatever).

Theo đó, quan điểm chính sách là “cứ có ý tưởng gì là áp dụng ngay” với phương châm là phải nhanh, mạnh, và liên tục.

Về nguyên tắc chính sách, Việt Nam có ưu thế ngay từ đầu, đó là tinh thần đoàn kết dân tộc, tương thân tương ái, huy động toàn dân, sự đóng ghóp nòng cốt của lực lượng phi dân sự, đặc biệt là Quân đội và Công an.

Quan điểm Việt Nam là không chủ quan, “chống dịch như chống giặc”, như phát biểu của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước - Nguyễn Phú Trọng, ngày 30/3/2020, trong lời kêu gọi đoàn kết để chiến thắng đại dịch.

Đến đầu năm 2021 đã là một kỷ lục vì chưa có người tử vong, con số nhiễm rất ít so với thế giới, dù Việt Nam là nước láng giềng với Trung Quốc - nơi khởi điểm dịch Covid-19.

Trần Văn Việt

(Chuyên viên Ban Kinh tế Trung ương)