Chánh án Nguyễn Hòa Bình: Hội đồng thẩm phán có quyền khởi tố ngay tại Tòa nếu có đủ căn cứ pháp luật

Trả lời câu hỏi của ĐBQH Hoàng Văn Hùng đoàn Thái Nguyên về việc, Tòa đã khởi tố bao nhiêu vụ án tại Tòa và cho đến nay như thế nào?

Về mặt chức năng nhiệm vụ, trong quá trình xét xử bên cạnh việc tuyên bao nhiêu năm, trách nhiệm dân sự như thế nào, Tòa có quyền khởi tố vụ án, khởi tố bị can tại Tòa và kiến nghị khởi tố?.

Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình cho biết: Việc khởi tố, mặc dù đây là quyền luật cho phép nhưng luật cũng yêu cầu, phải đủ các điều kiện mới khởi tố.

Trong sự cân nhắc như vậy, Hội đồng thẩm phán thông thường lựa chọn giải pháp kiến nghị Viện kiểm sát và Cơ quan điều tra khởi tố điều tra hơn là khởi tố tại tòa, trừ những vụ có dấu hiệu rất rõ mới khởi tố.

Chính vì vậy, đây là giải pháp an toàn của các thẩm phán.

Riêng khởi tố tại Tòa có 12 vụ và số lượng này còn khiêm tốn. Trách nhiệm khởi tố tại Tòa, là trách nhiệm của cấp xét xử phải theo dõi kết quả của quyết định khởi tố này.

Chúng tôi cũng nhận được sự hợp tác của cơ quan điều tra, VKS, trong quá trình điều tra, truy tố những vụ án khởi tố tại Tòa các đồng chí đã mời Tòa tham dự, vì đây là bản án do Tòa khởi tố.

Ví dụ cụ thể, vụ Oceanbank đã có kiến nghị khởi tố về khoản thất thoát của Tập đoàn Dầu khí, cơ quan điều tra sau đó có khởi tố vụ án này. Vụ Trịnh Xuân Thanh, trong phiên tòa xét xử phúc thẩm về hành vi tham ô hơn 10 tỷ đồng.

Cách đây 2 ngày, cơ quan điều tra đã hợp với chúng tôi, đang điều tra theo hướng đó và có nhiều tài liệu bổ sung, đã khởi tố bổ sung thêm 3 bị can khác.

Như vậy, khởi tố tại tòa là chế định cho phép, số lượng còn đang khiêm tốn, do sự thận trọng của các thẩm phán, chủ tọa phiên tòa nhưng chúng tôi đánh giá là có hiệu lực.

Trong tương lai, để duy trì phiên tòa theo tinh thân cải chách tư pháp, một trong những nội dung lãnh đạo Tòa án tối cao yêu cầu các Hội đồng xét xử phải thực hiện hết quyền năng pháp lý của mình, trong đó có việc kiến nghị khởi tố và khởi tố tại Tòa nếu đủ căn cứ pháp luật.

ĐBQH Nguyễn Văn Chiến, Phó chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam: ĐBQH Nguyễn Văn Chiến, Phó Chủ tịch Liên đoàn LS Việt Nam chỉ khởi tố vụ án khi đang xét xử vụ án hình sự mà phát hiện ra tội phạm hoặc người phạm tội mới cần phải điều tra. Hội đồng xét xử có thể không khởi tố mà yêu cầu Viện kiểm sát đang thực hành quyền công tố trước tòa đối với vụ án đang xét xử, khởi tố vụ án hình sự. Theo quy định, trong mọi trường hợp, dù cơ quan hay người nào ra quyết định khởi tố thì trong quyết định khởi tố cũng phải ghi rõ thời gian, căn cứ, họ tên, chức vụ người ra quyết định.