Chấm dứt đầu tư dàn trải, đảm bảo giải ngân 100% vốn đầu tư công

Chiều 9/1, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị toàn quốc thúc đẩy đầu tư công năm 2025 và năm 2026, kết nối trực tuyến từ trụ sở Chính phủ tới các địa phương.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính tại Hội nghị, tổng số vốn năm 2025 được Thủ tướng giao kế hoạch đầu tư cho các bộ, cơ quan Trung ương là hơn 902.075 tỷ đồng.

Đến tháng 12/2025, giải ngân vốn đầu tư công năm 2025 đạt trên 755.000 tỷ đồng (bằng 83,7% kế hoạch).

Như vậy, chỉ còn khoảng 20 ngày trong tháng 1/2026 để giải ngân hết hơn 146.933 tỷ đồng số vốn đầu tư công còn lại của năm 2025.

Năm 2026, Thủ tướng Chính phủ đã giao kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách nhà nước cho các bộ, cơ quan Trung ương là hơn 995.000 tỷ đồng (đã bao gồm 5% tiết kiệm chi đầu tư vốn ngân sách Trung ương để bổ sung cho Bộ Xây dựng thực hiện dự án Đường sắt cao tốc Lào Cai - Hà Nội- Hải Phòng).

Đến hết ngày 7/1/2026, các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương đã phân bổ, giao kế hoạch đầu tư vốn ngân sách nhà nước năm 2026 chi tiết cho danh mục nhiệm vụ, dự án là 851.822,535 tỷ đồng, đạt 85,6% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Chỉ còn khoảng 20 ngày trong tháng 1/2026 để giải ngân hết hơn 146.933 tỷ đồng số vốn đầu tư công còn lại của năm 2025. Song song đó là bắt tay giải ngân gần 995.400 tỉ đồng vốn năm 2026.

Phát biểu kết luận, thay mặt Chính phủ, Thủ tướng ghi nhận, biểu dương, đánh giá cao những kết quả các bộ, ngành, địa phương đã nỗ lực đạt được, đặc biệt là 11 bộ, cơ quan Trung ương và 15 địa phương có tỉ lệ giải ngân đạt từ mức trung bình của cả nước, đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội thời gian qua.

Bên cạnh đó, vẫn còn nhiều bộ, ngành, địa phương giải ngân dưới mức trung bình của cả nước, Thủ tướng đề nghị rút kinh nghiệm và căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình, sắp xếp tổ chức, bộ máy, con người, bố trí công việc để nghiêm túc khắc phục những hạn chế, bất cập về giải ngân vốn đầu tư công tại các cơ quan, đơn vị, địa phương.

Chỉ đạo các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới, Thủ tướng nêu rõ mục tiêu không thay đổi là giải ngân 100% vốn của năm 2025, 2026 và gắn với nâng cao hiệu quả sử dụng vốn (giảm hệ số ICOR từ khoảng 6 xuống còn 4,5).

Muốn vậy, phải chuẩn bị tốt công tác đầu tư, bảo đảm kịp tiến độ và bảo đảm chất lượng, sớm đưa các công trình, dự án vào khai thác.

Thủ tướng yêu cầu các bộ trưởng, trưởng ngành, Chủ tịch UBND cấp tỉnh xác định rõ giải ngân vốn đầu tư công là một trong những nhiệm vụ chính trị trọng tâm, cần phát huy vai trò người đứng đầu.

Lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương phải thường xuyên rà soát, đôn đốc, kịp thời phát hiện và tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, phát sinh của từng dự án, nhất là các dự án trọng điểm; cá thể hóa trách nhiệm đến từng cá nhân.

Đồng thời, coi kết quả giải ngân là một trong những căn cứ quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ hằng năm của tổ chức, cá nhân...

Thủ tướng cũng yêu cầu xử lý nghiêm các chủ đầu tư, ban quản lý dự án, nhà thầu cố tình gây khó khăn, cản trở, làm chậm tiến độ giao vốn, giải ngân vốn.

Đặc biệt, cần kiểm điểm, xử lý nghiêm minh hành vi tham nhũng, tiêu cực, các cán bộ yếu kém, không hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Về vấn đề nguyên vật liệu, Thủ tướng chỉ đạo thực hiện quyết liệt, hiệu quả về các cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn trong triển khai Luật Địa chất, khoáng sản; khẩn trương, kịp thời rà soát, cập nhật, công bố giá cả vật liệu xây dựng; chủ động có phương án bảo đảm vật liệu xây dựng đáp ứng đầy đủ, kịp thời nhu cầu của các dự án, đặc biệt là dự án giao thông quan trọng quốc gia, trọng điểm, liên vùng...

Đối với công tác giải phóng mặt bằng, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu kiên quyết khắc phục tình trạng dự án chờ mặt bằng; huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc; phát huy vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội; công bố thông tin đầy đủ, công khai, minh bạch, nhất là bảng giá đất, giá đền bù...

Đối với việc giao vốn, phân bổ chi tiết kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách nhà nước năm 2026, Thủ tướng lưu ý giao vốn có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên cho các công trình, dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia.

Thủ tướng cũng yêu cầu chấm dứt việc đầu tư dàn trải, phải xác định những thứ tự ưu tiên, đảm bảo theo quy hoạch tổng thể đã được duyệt; các chủ thể liên quan chịu trách nhiệm để lựa chọn các thủ tục đơn giản nhất, thuận lợi nhất nhưng hiệu quả nhất, như trong lựa chọn nhà thầu, bảo đảm công khai, minh bạch, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí, mang lại lợi ích cho quốc gia, dân tộc; thay thế ngay cán bộ làm việc không hiệu quả, các nhà thầu không bảo đảm; đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số, xây dựng chỉ số KPI để thường xuyên đánh giá, theo dõi, đôn đốc trong triển khai các dự án, giải ngân đầu tư công.

Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh, cần nắm chắc tâm tư, nguyện vọng, phản ánh của người dân để giải quyết thỏa đáng; không được phép quên quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân cả trước, trong và sau khi thực hiện dự án; vì Đảng ta không có mục tiêu nào lớn hơn là giữ vững độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và chăm lo cho người dân có cuộc sống ngày càng ấm no, hạnh phúc...

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, cơ quan căn cứ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn xử lý các vấn đề phát sinh, không trông chờ, ỷ lại; phát huy tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; không nói không, không nói khó, không nói có mà không làm, hoàn thành mục tiêu giải ngân đầu tư công năm 2025 và năm 2026.